Kamuoyu \u00f6nce Deniz Baykal’\u0131n kaseti ile tan\u0131\u015ft\u0131. Baykal, olaydan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra\u00a0\u00a0CHP Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’ ndan istifa etti. Se\u00e7imler yakla\u015f\u0131rken tanr\u0131lar bu sefer kurban olarak MHP y\u00f6neticilerini g\u00f6zlerine kestirmi\u015fti. \u0130ki MHP y\u00f6neticisinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u0130nternet’e d\u00fc\u015ft\u00fc. Hemen ard\u0131ndan da istifalar\u0131 geldi. Bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken, gizli g\u00fc\u00e7ler ellerinde daha d\u00f6rt MHP y\u00f6neticisine ait kay\u0131tlar oldu\u011funu s\u00f6ylemekte ve MHP Genel Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n istifas\u0131n\u0131 istemekteydi. CHP ve MHP y\u00f6neticileri ya\u015fananlara \u201cama bu \u00f6zel hayatt\u0131r…\u201d \u015feklinde c\u0131l\u0131z itirazlarda bulundular. Ba\u015fbakan Erdo\u011fan buna itiraz etti ve \u00f6zel hayat kavram\u0131nda da bir a\u00e7\u0131l\u0131m yapt\u0131. Bu vakalar\u0131n \u00f6zel hayat kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemeyece\u011fini, \u00e7\u00fcnk\u00fc ya\u015fananlar\u0131n ilgili ki\u015filerin e\u015fleriyle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve ard\u0131ndan da bir ahlak vaaz\u0131nda bulunmay\u0131 ihmal etmedi.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin, siyaset sahnesini yeniden tasarlamak ve baz\u0131 ki\u015fileri bu sahneden silmek \u00fczere \u0130nternet’e sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil. Ancak bu yaz\u0131da g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u0130nternet’e koyan ve bunlar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran ki\u015filerin tam olarak neyi hedefledikleri, bu eylemleriyle istedikleri hedefe ula\u015f\u0131p ula\u015famayacaklar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmayacak. Erdo\u011fan’\u0131n \u00f6zel hayat a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131\u011f bulanlar \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Fakat Erdo\u011fan, usta bir siyaset\u00e7i olarak sadece toplumdaki egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fc dile getirmi\u015ftir: Halk\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde olan ki\u015filerin (politikac\u0131lar\u0131n, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, mankenlerin, sporcular\u0131n vs.) \u00f6zel hayatlar\u0131 olamaz. topluma \u00f6rnek olmas\u0131 gereken bu ki\u015filerin, hareketlerinde ve davran\u0131\u015flar\u0131nda daha dikkatli olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Muhalefet partilerinin bu olaylara sessiz kal\u0131p, son derece c\u0131l\u0131z tepkiler vermelerini bu egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fcn etkisinde olmalar\u0131yla ilgilidir. Telefonlar\u0131n ve mekanlar\u0131n dinleniyor\/izleniyor olmas\u0131 o kadar yenir yutulur bir durum de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n, \u201cyasad\u0131\u015f\u0131\u201d ili\u015fkileri, ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan kaydediliyorsa ve bunlar g\u00fcn\u00fc gelince \u015fantaj ya da y\u0131pratma amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131yorsa, h\u00fckumetin bu ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc bulup ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 ve muhalefet partilerinin de h\u00fckumeti bu konuda \u0131srarl\u0131 bir \u015fekilde s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n
Muhalefet partilerinin bu olaylara sessiz kal\u0131p, son derece c\u0131l\u0131z tepkiler vermelerini bu egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fcn etkisinde olmalar\u0131yla ilgilidir. Telefonlar\u0131n ve mekanlar\u0131n dinleniyor\/izleniyor olmas\u0131 o kadar yenir yutulur bir durum de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n, \u201cyasad\u0131\u015f\u0131\u201d ili\u015fkileri, ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan kaydediliyorsa ve bunlar g\u00fcn\u00fc gelince \u015fantaj ya da y\u0131pratma amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131yorsa, h\u00fckumetin bu ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc bulup ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 ve muhalefet partilerinin de h\u00fckumeti bu konuda \u0131srarl\u0131 bir \u015fekilde s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n
Fakat bu konudaki suskunluk ya da itirazlar\u0131n c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z muhalefetin yetersizli\u011fi ile a\u00e7\u0131klanamaz. \u00d6zel hayat kavram\u0131n\u0131n kendisi de son derece mu\u011flakt\u0131r. Daha \u00f6nceki yaz\u0131larda, CCTV, Facebook ve \u0130nternet \u00fczerinden \u00f6zel hayat konusuna de\u011finmi\u015ftik. Bu yaz\u0131da, \u00f6zel hayat kavram\u0131n\u0131n\u00a0\u00a0farkl\u0131 anlamlar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6ncelikle \u00f6zel hayat\u0131n bir tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmak gerekiyor. Ne yaz\u0131k ki bu o kadar kolay bir i\u015f de\u011fildir.\u00a0\u00a0Solove’un vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6zel hayat her \u015feyle ilgiliymi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir ve bu nedenle hi\u00e7bir \u015feymi\u015f gibi durmaktad\u0131r [1]. \u00d6zel hayat\u0131n tan\u0131m\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 konusunda ortakla\u015fma yoktur. Ancak, payla\u015f\u0131lan ortak nokta her insan\u0131n belirli bir d\u00fczeyde ve derecede \u00f6zel hayata gereksinimi oldu\u011fudur. Bennett \u00f6zel hayata getirilen yakla\u015f\u0131mlar\u0131 iki farkl\u0131 boyutta ele al\u0131r. Birinci boyut, \u00f6zel ve kamu ayr\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6zel hayat nerede ba\u015flay\u0131p, nerede bitmektedir. \u0130kinci boyut ise \u00f6zel hayat\u0131n neden savunuldu\u011fu ve hangi gerek\u00e7elerle \u00f6zel ve kamu aras\u0131nda bir s\u0131n\u0131r \u00e7ekme ihtiyac\u0131 duyuldu\u011fudur [2].<\/p>\n
Birinci boyuta, \u00f6zel ve kamu s\u0131n\u0131r\u0131na, bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bennett, bu farkl\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 d\u00f6rt kategori alt\u0131nda inceler: Mekansal, davran\u0131\u015fsal, kararsal ve bilgisel s\u0131n\u0131rlamalar.<\/p>\n
Mekansal s\u0131n\u0131rlamalar :<\/strong> Do\u011fal olarak ba\u015fl\u0131ca s\u0131n\u0131r koyma, mekansal alanda ve fiziksel olarak ger\u00e7ekle\u015fmektedir. \u00d6rne\u011fin, \u201cinsan\u0131n evi kendi kalesidir\u201d ve \u201cdevletin yatak odam\u0131zda bir i\u015fi yoktur\u201d gibi yakla\u015f\u0131mlar bu kapsamda de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n Davran\u0131\u015fsal s\u0131n\u0131rlamalar:<\/strong> \u0130kinci s\u0131n\u0131r koyma yakla\u015f\u0131m\u0131 ise belirli insani ili\u015fkilerin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar\u0131n m\u00fcdahalesinden muaf tutulmas\u0131d\u0131r. Charles Fried, sevmek, sevilmek, sayg\u0131 duymak, g\u00fcvenmek gibi insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin, yanman\u0131n oksijene ihtiya\u00e7 duymas\u0131 gibi \u00f6zel hayata ihtiyac\u0131 oldu\u011funu belirtir [3]. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6zel hayat, insanlar aras\u0131 mahrem ili\u015fkiler i\u00e7in ya\u015famsald\u0131r.<\/p>\n Kararsal s\u0131n\u0131rlamalar:<\/strong> S\u0131n\u0131r, insanlar\u0131n kararlar\u0131 ba\u011flam\u0131nda da \u00e7izilebilir. \u00d6zellikle ABD Anayasas\u0131 \u00f6zel hayat kapsam\u0131nda, insanlar\u0131n kararlar\u0131na m\u00fcdahale edilemeyece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. K\u00fcrtaj, do\u011fum kontrol\u00fc, belirli bir ya\u015fam tarz\u0131 se\u00e7me, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kendi dinine g\u00f6re yeti\u015ftirme, cinsel tercihler vb. hakk\u0131ndaki kararlar bu kapsamda de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n Bilgisel s\u0131n\u0131rlamalar:<\/strong> Bili\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerle beraber ki\u015filer hakk\u0131nda toplanan bilgiler devasa boyutlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Modern hayat\u0131n bir gere\u011fi olarak, insanlar \u00e7e\u015fitli kurumlara ve \u015firketlere ki\u015fisel bilgilerini vermektedir. Burada s\u0131n\u0131r, verilen bilginin ki\u015finin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka yerlerde kullan\u0131lmamas\u0131 ve ki\u015fisel bilginin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ayr\u0131ca\u00a0\u00a0belirli ki\u015fisel bilgilerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slarla payla\u015f\u0131lmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde s\u0131n\u0131rlamalar da getirilebilmektedir.<\/p>\n Bennett’in de belirtti\u011fi gibi bu s\u0131n\u0131rlamalar mutlak de\u011fildir ve harfi harfine de\u011ferlendirilmemelidir. \u00d6rne\u011fin, iki yeti\u015fkin aras\u0131ndaki cinsel ili\u015fki, \u00f6zel bir alanda de\u011fil de kamuya a\u00e7\u0131k bir alanda ger\u00e7ekle\u015fiyorsa burada \u00f6zel hayat\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan bahsetmek zorla\u015f\u0131r. Ya da, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u015fiddet uygulayarak yeti\u015ftirmeyi tercih eden ebeveynlerin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu s\u0131n\u0131rlamalarda dikkat edilmesi gereken nokta, \u00f6zel hayat\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in uygulanan s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ki\u015finin kendini toplumdan yal\u0131tmas\u0131 ile de\u011fil, toplumsall\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi ve toplumsal ili\u015fkilerin yeniden d\u00fczenlenmesi ile ilgili oldu\u011fudur.<\/p>\n \u00d6zel hayat tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ikinci boyutu ise \u00f6zel hayat\u0131n\u00a0\u00a0hangi nedenlerle savunuldu\u011fudur. Bennett burada \u00fc\u00e7 farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 tespit eder: \u0130nsani, siyasal ve politik nedenler.<\/p>\n \u0130nsani nedenler:<\/strong> \u00d6zel hayat kendi ba\u015f\u0131na insani bir anlam ta\u015f\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendi alan\u0131na zorla girilmesi, davran\u0131\u015flar\u0131na ve kararlar\u0131na m\u00fcdahale edilmesi ve ki\u015fisel bilgileri hakk\u0131ndaki kontrol\u00fc kaybetmi\u015f olmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na insanl\u0131k onurunun \u00e7i\u011fnenmesidir.<\/p>\n Siyasal nedenler:<\/strong> \u00d6zel hayat, demokrasinin \u00f6n ko\u015fuludur. \u00d6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n siyasi iktidarlar\u0131n m\u00fcdahalesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi, gizli oy hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131nda olmas\u0131, medya organlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, polisin vatanda\u015flar\u0131n ya\u015fam\u0131na gereksiz m\u00fcdahalelerin \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in \u00f6zel hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 temeldir. K\u0131saca \u015f\u00f6yle diyebiliriz, ki\u015finin kamusal alandaki \u00f6zg\u00fcr faaliyeti, ancak ve ancak \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n koruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Muhalefetin telefonlar\u0131n\u0131n, toplant\u0131lar\u0131n\u0131n dinlendi\u011fi bir ortamda demokrasi s\u00f6z konusu olamaz. \u00d6rne\u011fin gizli oy ile ki\u015filerin siyasi tercihlerinden dolay\u0131 bask\u0131 g\u00f6rmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir. Ancak ki\u015filer dinleniyor\/izleniyor ve fi\u015fleniyorsa gizli oyun da bir anlam\u0131 kalmaz. Farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ve iktidar i\u00e7in potansiyel tehlike olarak g\u00f6r\u00fclen vatanda\u015flar, iktidar\u0131n hedefi haline gelir.<\/p>\n Ara\u00e7sal nedenler:<\/strong> Burada stratejik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 s\u00f6z konusudur. \u0130tiraz, di\u011fer iki maddede oldu\u011fu gibi ki\u015fisel bilginin toplanmas\u0131na de\u011fildir. \u0130tiraz edilen nokta, bu bilginin farkl\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in farkl\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan kullan\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n Yukar\u0131daki s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ve nedenlerin \u00f6zel hayat tart\u0131\u015fmalar\u0131nda farkl\u0131 etkileri vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin h\u00fckumetler, kamu politikalar\u0131n\u0131n bi\u00e7imlenmesinde kendilerine \u00f6zel hayat\u0131n bilgisel s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde roller bi\u00e7mekte, mekansal, kararsal ve davran\u0131\u015fsal s\u0131n\u0131rlar ikinci planda kalmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00f6zel hayat\u0131n insani nedenlerle savunulmas\u0131 son derece soyut ve zay\u0131f kalmaktad\u0131r. Fakat, ki\u015fisel bilgilerin ki\u015finin iradesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kullan\u0131m\u0131 Orwell tarz\u0131 korku hikayeleri ile donat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha etkileyici olmaktad\u0131r. Bu nedenle, 1970lerden beri \u00f6zel hayat tart\u0131\u015fmalar\u0131na y\u00f6n veren \u00f6zel hayat\u0131 bilgisel s\u0131n\u0131rlar ve ara\u00e7sal nedenler kapsam\u0131nda tan\u0131mlayan tart\u0131\u015fmalar olmu\u015ftur.<\/p>\n Rule, 1973 y\u0131l\u0131nda artan g\u00f6zetim sistemleri \u00fczerine olu\u015fturulan korku hikayelerinin abart\u0131l\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sergiledi\u011fini iddia eder.\u00a0\u00a0Rule’a g\u00f6re bu korku hikayelerinin ger\u00e7ek olabilmesi i\u00e7in kar\u015f\u0131lar\u0131nda d\u00f6rt engel vard\u0131r. Birinci olarak, ki\u015fisel bilgilerin saklanmas\u0131 ve daha sonra bunlardan anlaml\u0131 bilgi k\u00fcmeleri olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in teknik yetersizlikler vard\u0131r. \u0130kincisi, farkl\u0131 yerlerdeki bilgiyi birle\u015ftirecek merkezi bir sistem yoktur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Orwell’in 1984’\u00fcnde bilgisayar sistemleri anl\u0131k durumlar\u0131 analiz edip an\u0131nda yan\u0131tlar verebilmektedir.\u00a0\u00a0Zaman\u0131n bilgisayarlar\u0131 i\u00e7in bu tamamen olanaks\u0131zd\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, 1984’de bilgisayarlar insanlar\u0131n her anlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetleyebilmekteydiler. Bu 1970lerin teknolojisi i\u00e7in hayal bile edilemez bir durumdur [4]!<\/p>\n Peki Rule’un 1973 y\u0131l\u0131nda belirtti\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar bug\u00fcn ne kadar ge\u00e7erlidir?<\/p>\n \u00d6zellikle 1990’lar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra bili\u015fim teknolojilerindeki h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bir \u00e7ok teknik\u00a0\u00a0yetersizli\u011fin ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ve hala var olan teknik s\u0131n\u0131rlar\u0131n da sadece bug\u00fcne dair oldu\u011funu biliriz. Kamu kurumlar\u0131 ve \u00f6zel \u015firketlerin ki\u015filer hakk\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131 bilginin de miktar\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n bir gere\u011fi olarak yaln\u0131z kamu kurumlar\u0131n\u0131n de\u011fil \u00f6zel \u015firketlerin veritabanlar\u0131nda bir yerimiz var. \u00d6zel hastanelerin kay\u0131tlar\u0131nda, kredi kart\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z harcamalarda, marketlerin indirim kartlar\u0131nda, telefon ve \u0130nternet \u015firketlerinin kay\u0131tlar\u0131nda say\u0131s\u0131z iz b\u0131rak\u0131yoruz. Farkl\u0131 yerlerde toplanan kay\u0131tlar\u0131n merkezile\u015fmesi konusunda hem kamuda hem de \u00f6zel sekt\u00f6rde \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Bu nedenle, olu\u015fan korkular yersiz de\u011fildir. \u00d6zel hayat savunucular\u0131, ki\u015fisel bilginin korunmas\u0131 i\u00e7in hem kamu hem de \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131daki kurallara uymas\u0131n\u0131 talep eder [5]:<\/p>\n \u00d6zel hayat\u0131 savunurken, insani nedenler, karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve insan ili\u015fkilerinin mahremiyeti gibi konular \u00f6nemlidir. Fakat \u00f6zel hayat\u0131n bu ba\u011flamda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 kamuoyu olu\u015fturmada zay\u0131f kalmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, gerek Deniz Baykal’\u0131n gerekse MHPli y\u00f6neticilerin durumunu insani bir \u00e7er\u00e7evede ele almak\u00a0\u00a0i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumun ahlak yarg\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde olduk\u00e7a zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilk etapta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar\u0131lan, ilgili ki\u015filerin bellerine hakim olamad\u0131klar\u0131 ve e\u015flerini aldatt\u0131klar\u0131 olacakt\u0131r. Filme alan\u0131n\u0131n m\u0131 yoksa al\u0131nanlar\u0131n m\u0131 ahlaks\u0131z oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131 bizi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131nda \u00e7\u0131kmaz soka\u011fa sokacakt\u0131r.<\/p>\n \u00d6zel hayat\u0131n bireyci kavramsalla\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Hatta kimi yeni g\u00f6zetim teknolojileri CCTV kameralar\u0131nda oldu\u011fu gibi bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak s\u00f6ylemi ile uygulamaya sokulmaktad\u0131r. \u00d6zel hayat\u0131n bireyci yakla\u015f\u0131mlar\u0131 bu noktada g\u00f6zetim pratiklerine kar\u015f\u0131 koymak yerine onu destekler noktaya dahi gelebilmektedir.<\/p>\n Ayr\u0131ca, bug\u00fcn \u00f6zel hayat tart\u0131\u015fmalar\u0131 toplumu saran yeni g\u00f6zetimi dikkate almak zorundad\u0131r. Yeni g\u00f6zetim, insanlar\u0131n \u00f6zel hayat\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalenin niceli\u011fini artt\u0131rmakla kalmam\u0131\u015f, niteli\u011fini de de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n Rule, g\u00f6zetimi herhangi bir ki\u015finin ya\u015fam\u0131na m\u00fcdahale etmek i\u00e7in yap\u0131lan sistematik dikkat olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r [7]. Ancak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6zetim daha karma\u015f\u0131k bir yap\u0131dad\u0131r. Geleneksel g\u00f6zetim ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki yeni g\u00f6zetimin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 daha iyi a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r [8]:<\/p>\n Bunun yan\u0131nda,\u00a0\u00a0geleneksel g\u00f6zetimin devletler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da dikkate almak gerekir. Bug\u00fcn, uluslararas\u0131\u00a0\u00a0\u015firketler de insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlamak ve y\u00f6nlendirmek i\u00e7in en az devletler kadar g\u00f6zetime ba\u015fvurmaktad\u0131r. Art\u0131k daha az \u00f6zel hayat\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/p>\n Siyaset, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 herkesin \u00e7\u0131kar\u0131 gibi g\u00f6sterme becerisidir. Bu da, g\u00fcndelik olaylara anl\u0131k, etkisiz tepkiler vermeyi de\u011fil, b\u00fct\u00fcnselli\u011fi olan stratejik hamleleri gerektirir. Bu do\u011frultuda, izinsiz dinlemelere ve izlemelere, insani nedenlerle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak\u00a0\u00a0etkisiz kalmaktad\u0131r. \u00dclkemizin de ko\u015fullar\u0131n\u0131 dikkate al\u0131narak a\u015fa\u011f\u0131daki gibi strateji izlenebilir:<\/p>\n <\/p>\n Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n [1]<\/strong> Solove, Daniel. The Digital Person: Technology and Privacy in the Information Age. New York: New York University Press, 2004.<\/p>\n [2]<\/strong> Bennett, Colin J. Privacy the Advocates Resisting the Spread of Surveillance, The MIT Press Cambridge, Massachusetts, 2008<\/p>\n [3]<\/strong> Fried, Charles. \u201cPrivacy.\u201d Yale Law Journal 77, no. 3 (1968): 475\u2013493<\/p>\n [4]<\/strong> Rule, James B. Social Control and Modern Social Structure, The Surveillance Studies Reader, McGraw Hill Open University Press 2007, 19\u201327<\/p>\n [5]<\/strong> Bennett, Colin J., and Rebecca Grant, eds. Visions of Privacy: Policy Choices for the Digital Age. Toronto: University of Toronto Press, 1999.<\/p>\n [6]<\/strong> Gandy, Oscar H., Jr. The Panoptic Sort: A Political Economy of Personal Information. San Francisco: Westview Press, 1993.<\/p>\n [7]<\/strong> Rule, James, Douglas McAdam, Linda Stearns, and David Uglow. \u2018\u2018Documentary Identification and Mass Surveillance in the United States.\u2019\u2019 Social Problems 31, no. 2 (1983): 222\u2013234.<\/p>\n [8]<\/strong> Marx, Gary T., What’s new about the ‘new surveillance’? Classifying for change and continuity?, The Surveillance Studies Reader, McGraw Hill Open University Press 2007, 82-94<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Kamuoyu \u00f6nce Deniz Baykal’\u0131n kaseti ile tan\u0131\u015ft\u0131. Baykal, olaydan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra\u00a0\u00a0CHP Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’ ndan istifa etti. Se\u00e7imler yakla\u015f\u0131rken tanr\u0131lar bu sefer kurban olarak<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,14],"tags":[],"class_list":["post-101","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gozetim","category-mahremiyet"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":151,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions\/151"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Ki\u015fisel Bilginin Korunmas\u0131<\/strong><\/h2>\n
\n
Yeni G\u00f6zetim<\/strong><\/h2>\n
\n\n
\n Geleneksel G\u00f6zetim<\/strong><\/td>\n Yeni G\u00f6zetim<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n \n \u015e\u00fcpheli ki\u015filere y\u00f6neliktir.<\/td>\n Herkesi kapsar, \u015f\u00fcpheliler genelin i\u00e7inden tespit edilir.<\/td>\n<\/tr>\n \n Toplanan bilgi yerel bir mekanda saklan\u0131r.<\/td>\n \u00c7o\u011funlukla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slarla payla\u015f\u0131l\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n \n Belirli bir amaca y\u00f6neliktir<\/td>\n Belirgin bir ama\u00e7 yoktur.<\/td>\n<\/tr>\n \n Tek bir kaynaktan beslenir<\/td>\n Farkl\u0131 kaynaklardan beslenir.<\/td>\n<\/tr>\n \n Toplanan veriyi saklamak ve analiz etmek zordur ve pahal\u0131d\u0131r<\/td>\n Toplanan veriyi saklamak ve analiz etmek kolayd\u0131r ve ucuzdur.<\/td>\n<\/tr>\n \n Veri g\u00f6ndermek ve almak zordur<\/td>\n Veri g\u00f6ndermek ve almak kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n \n Verilerin birle\u015ftirilmesi, anlaml\u0131 veri k\u00fcmeleri olu\u015fturulmas\u0131 zordur<\/td>\n Verilerin birle\u015ftirilmesi, anlaml\u0131 veri k\u00fcmeleri olu\u015fturulmas\u0131 kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n \n Daha dar kapsaml\u0131d\u0131r ve y\u00fczeyseldir.<\/td>\n Daha geni\u015ftir ve derinli\u011fi artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Sonu\u00e7<\/strong><\/h2>\n
\n
\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"