\n<\/strong><\/p>\n
1990l\u0131 y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda \u0130nternet’in yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla beraber,\u00a0 \u0130nternet’e y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler de g\u00fcndeme gelir. Fakat 2001 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrkiye’nin \u0130nternet’e yakla\u015f\u0131m\u0131 pek m\u00fcdahaleci olmaz ve \u0130nternet ile ilgili davalar ifade su\u00e7lar\u0131yla ilgili olan genel d\u00fczenlemeler \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin ilk \u0130nternet su\u00e7lusu\u00a0 19 ya\u015f\u0131ndaki Emre Ers\u00f6z olur.\u00a0 7 Aral\u0131k 1997 g\u00fcn\u00fc, arkada\u015flar\u0131n\u0131n belediyenin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7ukura d\u00fc\u015fmesini protesto eden g\u00f6rme engellilere zab\u0131ta sert m\u00fcdahalede bulunur. Ers\u00f6z, bu m\u00fcdahaleyi\u00a0 polisin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanarak Turknet’in forum sayfas\u0131na polisler aleyhinde hakaret i\u00e7eren bir c\u00fcmle kullan\u0131r. Ers\u00f6z hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan davada, san\u0131\u011f\u0131n duru\u015fmalardaki iyi hali ve su\u00e7unu kabul etmesi nedeniyle cezas\u0131 10 aya indirilir ve be\u015f y\u0131l s\u00fcreyle ertelenir. Ers\u00f6z’\u00fcn T\u00fcrkiye’nin ilk \u0130nternet su\u00e7lusu olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, savunmas\u0131 da \u00f6nemlidir. Ers\u00f6z savunmas\u0131nda, \u0130nternet’in kamuya a\u00e7\u0131k bir alan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler: “Bu alan sadece \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu nedenle hakaret, kamu taraf\u0131ndan bilinmemektedir.”[8]<\/p>\n
2001 y\u0131l\u0131nda, \u0130nternet’e ilk h\u00fckumet m\u00fcdahalesi (darbesi) gelir; h\u00fckumet \u0130nternet’i\u00a0 kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 y\u00f6neten kurallara g\u00f6re d\u00fczenlemek istemektedir. Cumhurba\u015fkan\u0131 Ahmet Necdet Sezer bu tasar\u0131y\u0131 onaylamayarak a\u015fa\u011f\u0131daki gerek\u00e7e ile meclise iade eder:
\n\u0130leti\u015fim teknolojisinde bir devrim niteli\u011findeki \u0130nternet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en bask\u0131n y\u00f6n\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, \u00f6zg\u00fcn kanaat olu\u015fumunun g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki en etkin kullan\u0131m alan\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u0130nternet ortam\u0131ndaki yay\u0131nc\u0131l\u0131kta; hukukun \u00fcst\u00fcn k\u0131l\u0131nmas\u0131, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve bunun yan\u0131nda da yay\u0131n yoluyla d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi duyarl\u0131 alanlar\u0131n dengelenmesi sorunu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu sorunlar ancak, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc esas al\u0131narak ve yay\u0131nlar \u00fczerindeki denetim yarg\u0131ya b\u0131rak\u0131larak sa\u011flanabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u0130nternet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ilkelerin ve \u00f6teki d\u00fczenlemelerin \u00f6zel bir yasa ile yap\u0131lmas\u0131 en do\u011fru yol olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu yola gidilmeyerek, yay\u0131nlar\u0131n d\u00fczenlenmesinin t\u00fcm\u00fcyle kamu otoritelerinin takdirine b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve Bas\u0131n Yasas\u0131’na ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131 \u0130nternet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Fakat\u00a0 vetodan sonra haz\u0131rlanan yeni tasar\u0131 kabul edilir. Yap\u0131lan yeni d\u00fczenlemeyle yalan beyan, hakaret ve \u201cbenzeri eylemlerden\u201d do\u011fan maddi ve manevi tazminat davalar\u0131 ile ilgili h\u00fck\u00fcmler \u0130nternet’e de uygulanabilecektir[9]. \u0130ktidar partilerine g\u00f6re\u00a0 bu kanun ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 haberler yoluyla hakareti engelleyecektir. Kamuoyunda, kanunun hedefinin\u00a0 muhalefeti susturmak ve TBMM \u00fcyeleri hakk\u0131nda yap\u0131lan ele\u015ftirilerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek oldu\u011funa dair bir kan\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
2007 y\u0131l\u0131na kadar do\u011frudan \u0130nternet’e y\u00f6nelik bir kanun yoktur.\u00a0 T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK), Medeni Hukuk ve Ter\u00f6rle M\u00fccadele Yasas\u0131 (TMY) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla web siteleri engellenebilmektedir. \u00d6rne\u011fin, Atat\u00fcrk’e y\u00f6nelik hakaret i\u00e7eren videolar y\u00fcz\u00fcndenwww.youtube.com<\/a> sitesine eri\u015fim TCK 300’e g\u00f6re engellenmi\u015f, karardan 24 saat sonra ilgili i\u00e7eri\u011fin siteden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 kayd\u0131yla yasa\u011f\u0131n kalkaca\u011f\u0131na dair ek karar \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu karardan hemen sonra PKK eylemlerini \u00f6ven videolar, TMY do\u011frultusunda yasaklanm\u0131\u015f, fakat bu yasak\u00a0www.youtube.com’un<\/a> tamam\u0131na y\u00f6nelik olmam\u0131\u015f, sadece ilgili videolara eri\u015fim yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu ba\u011flamda, 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun, \u0130nternet’i RT\u00dcK yasas\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaktan vazge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in bi\u00e7imsel olarak olumlu bir ad\u0131md\u0131r. Ancak 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun’un i\u00e7eri\u011fine ve uygulamalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, insana \u201cke\u015fke bu fark\u0131 anlamasalard\u0131…\u201d\u00a0 dedirtecek durumlar s\u00f6z konusudur. Bu kanunla beraber eri\u015fimi engellenen web sitelerinin say\u0131s\u0131 h\u0131zla artar.<\/p>\n 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun ile beraber \u0130nternet’e getirilen baz\u0131 d\u00fczenlemeler a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r: 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun’un \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan ve eri\u015fim engellemeyi d\u00fczenleyen 8. maddesi ise a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 i\u00e7ermektedir: 8. madde d\u0131\u015f\u0131nda, 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun’un 9. maddesi de kritiktir. Bu madde ile ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlali durumunda izlenecek yol yer almaktad\u0131r. Bu madde, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlali durumunda, sitenin engellenebilece\u011fine dair bir ifade i\u00e7ermemektedir. \u201cAdnan Hoca\u201dn\u0131n bir \u00e7ok siteyi \u201cki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi\u201d gerek\u00e7esiyle engelletti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu madde olumlu bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n 5651 say\u0131l\u0131 kanun genel se\u00e7imler \u00f6ncesi alelacele haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve genel kurul tart\u0131\u015fmas\u0131 Kanun’un okunmas\u0131 dahil 105 dakika s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0 Muhalefet, kanunun \u201ceri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 ve yerine getirilmesi\u201d konusunda hususlar i\u00e7eren 8. Madde’sine, T\u00fcrk Ceza Kanu’nun 302. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cDevletin birli\u011fini ve \u00fclke\u00a0 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozan\u201d su\u00e7lar\u0131n eklenmesi istemi\u015f ve reddedilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca muhalefet 8. maddenin, Anayasa’n\u0131n 174. maddesinde say\u0131lan devrim kanunlar\u0131 ve Cumhuriyet de\u011ferlerinin korunmas\u0131na y\u00f6n\u00fcnde geni\u015fletilmesini \u00f6nermi\u015f, fakat bu \u00f6neri de reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n CHP Milletvekili Osman Co\u015fkuno\u011flu, konu\u015fmas\u0131nda 8. Madde’nin 4. f\u0131kras\u0131n\u0131n T\u0130B’e re’sen engelleme yetkisi vermesini ele\u015ftirmi\u015ftir. Co\u015fkuno\u011flu’nun endi\u015felerinde hakl\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Kanun’un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi Kas\u0131m 2007’den, Ekim 2008’e kadar 1115 web sitesi kapat\u0131lm\u0131\u015f ve bu kapatmalar\u0131n ancak %23’\u00fc yarg\u0131 karar\u0131yla olurken, %77’si T\u0130B’in re’sen karar\u0131yla olmu\u015ftur. T\u0130B 1 Ekim\u00a0 2008’de yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada engelleme kararlar\u0131n\u0131n %47’sinin \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131, %40’n\u0131n m\u00fcstehcenlik, %7’sinin ise kumar nedeniyle oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Kanun, \u00e7ocuklar\u0131 koruma iddias\u0131na ra\u011fmen hukuka ayk\u0131r\u0131 olmayan bir\u00e7ok siteyi m\u00fcstehcenlik iddias\u0131 ile engellemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla, yeti\u015fkinler, \u00e7ocuklara y\u00f6nelik olan k\u0131s\u0131tlamalar nedeniyle engellenmi\u015ftir. Anayasa Mahkemesi eski ba\u015fkanlar\u0131ndan Yekta G\u00fcng\u00f6r \u00d6zden ge\u00e7mi\u015fte bu tarz engellemeleri b\u00fcy\u00fcklerin anayasal haklar\u0131n\u0131 engellemek olarak nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n T\u0130B ve BTK yetkilileri hangi yay\u0131n\u0131n m\u00fcstehcen oldu\u011funa \u201cYarg\u0131tay’\u0131n yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131\u201d do\u011frultusunda karar verdiklerini s\u00f6ylemi\u015flerdir. Ancak karar vermek ifade edildi\u011fi gibi basit de\u011fildir. Karaca ve Beyaznar (2010), “\u0130nternette M\u00fcstehcenlik: Nerede ba\u015flar ve nerede biter?[10]” ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda m\u00fcstehcen kavram\u0131n\u0131n belirsizli\u011fine dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. M\u00fcstehcenlik, Arap\u00e7a h\u00fccnet kelimesinden gelmektedir ve “a\u00e7\u0131k sa\u00e7\u0131k,edepsizce olan, \u00e7irkin ve uygunsuz” anlam\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, m\u00fcstehcenlik kavram\u0131 ahlak ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Fakat, ahlak i\u00e7in t\u00fcm toplumlar\u0131n ya da belirli toplumdaki t\u00fcm bireylerin kabul etti\u011fi ortak normlar yoktur. Ahlak, toplumdan topluma, bireyden bireye de\u011fi\u015febilmektedir. \u00d6rne\u011fin 2008 y\u0131l\u0131nda \u0130ran’da iki zeytin a\u011fac\u0131, cinsel ili\u015fki halindeki kad\u0131n ve erkek fig\u00fcrlerine benzetildi\u011fi i\u00e7in kesilmi\u015ftir. \u00dclkemizde oldu\u011fu gibi, sadece kad\u0131n \u00e7izgileriyle tasarlanm\u0131\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir g\u00f6\u011f\u00fcs \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ile sembolize edilen bir vazo bile m\u00fcstehcen bulunabilmektedir[11]. 5651 say\u0131l\u0131 kanunun, 8. maddesinin 4. f\u0131kras\u0131nda ge\u00e7en m\u00fcstehcenlik tan\u0131m\u0131, T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 226. maddesine dayanmaktad\u0131r. Fakat ilgili maddede m\u00fcstehcenlik tan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131k de\u011fildir. 226. maddenin tek a\u00e7\u0131k se\u00e7ik olan m\u00fcstehcenlik tan\u0131m\u0131 4. f\u0131kras\u0131nda yer almaktad\u0131r:<\/p>\n \u015eiddet kullan\u0131larak, hayvanlarla, \u00f6lm\u00fc\u015f insan bedeni \u00fczerinde veya do\u011fal olmayan yoldan yap\u0131lan cinsel davran\u0131\u015flara ili\u015fkin yaz\u0131, ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnleri \u00fcreten, \u00fclkeye sokan, sat\u0131\u015fa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na sunan veya bulunduran ki\u015fi, bir y\u0131ldan d\u00f6rt y\u0131la kadar hapis ve be\u015fbin g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n Ancak uygulamada m\u00fcstehcenlik, erotizm ve pornografi kavramlar\u0131 i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir ve \u0130nternet sans\u00fcr\u00fcnde belirli ahlaki normlar\u0131n toplumun geneline dayat\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, Akdeniz ve Alt\u0131parmak’in (2008)\u00a0 vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun \u00e7er\u00e7evesinde, hem\u00a0 T\u0130B hem de mahkemeler taraf\u0131ndan verilen kararlarda \u00e7o\u011fu zaman engelleme nedeni bilinmemektedir. \u00d6rne\u011fin,\u00a0www.ateizm.org<\/a>,\u00a0\u00a0www.ateizm1.org<\/a>,www.yahyaharun.com<\/a>, 19.org,\u00a0www.mfipb.com<\/a> sitelerine eri\u015fimin neden yasakland\u0131\u011f\u0131 bilinmemektedir.<\/p>\n 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun, \u0130nternet kafelerin de faaliyetleri d\u00fczenlemi\u015f ve bu yerlere \u201ckonusu su\u00e7 olu\u015fturan i\u00e7eriklere eri\u015fimi \u00f6nleyici tedbirleri alma\u201d y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmi\u015ftir. Bu do\u011frultuda kullan\u0131labilecek filtre yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 T\u0130B web sitesinden (http:\/\/www.tib.gov.tr\/onayli_filtreleme_yazilimlari.html<\/a>) yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat, T\u0130B’in bu filtre yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 hakk\u0131ndaki kriterleri kamuoyu ile payla\u015f\u0131lmamaktad\u0131r. \u015eu anki filtre yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na tak\u0131lan siteler gelece\u011fin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 vermektedir[12]:<\/p>\n Ten.com.tr: Mayo tan\u0131t\u0131m sitesi Fakat en \u00f6nemlisi, web sitelerinin engellenmesi yaln\u0131zca engellenen sitenin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc engellemekte, halk\u0131n bilgiye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 da gasp etmektedir. Web, \u00f6zg\u00fcr eri\u015fim ve payla\u015f\u0131m platformu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmakta, devletin vatanda\u015fa yaln\u0131zca \u201cbenim g\u00f6zlerimle g\u00f6recek, kulaklar\u0131mla duyacaks\u0131n\u201d dedi\u011fi bir ortam haline getirilmektedir.<\/p>\n T\u00fcm bu kayg\u0131lar yan\u0131nda, filtre sonras\u0131nda, \u0130nternet ile kullan\u0131c\u0131 aras\u0131na ara bir katman eklenece\u011finden \u0130nternet eri\u015fim h\u0131z\u0131nda ve performans\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 da dikkate almak gerekmektedir.<\/p>\n 2- Filtreli \u0130nternet BTK’n\u0131n 22.02.2011 tarihinde ald\u0131\u011f\u0131 \u201c\u0130nternet’in G\u00fcvenli Kullan\u0131m\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 karar\u0131yla T\u00fcrkiyeli \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 yeni bir d\u00f6nem beklemektedir. Art\u0131k 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun’a dayanarak web sitelerine eri\u015fim engellemek yerine do\u011frudan eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar \u00fczerinden bir s\u0131n\u0131rlama getirilecektir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u201c\u0130nternet’in G\u00fcvenli Kullan\u0131m\u0131\u201d, asl\u0131nda \u201c\u0130nternet’in S\u0131n\u0131rl\u0131 Kullan\u0131m\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n Kararda, t\u00fcm \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na BTK taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f d\u00f6rt profil sunulmaktad\u0131r: Sans\u00fcr tart\u0131\u015fmalar\u0131 \u201cStandart Profil\u201d etraf\u0131nda d\u00f6nmektedir. BTK, standart profilin mevcut durumun devam\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. Fakat, karar metni \u00e7eli\u015fiktir. \u00d6rne\u011fin, \u0130nternet Aray\u00fcz\u00fc ile ilgili olan 10. Madde ak\u0131llarda soru i\u015fareti olu\u015fturmaktad\u0131r. \u201cStandart Profil\u201d hi\u00e7bir profil kap\u0131s\u0131ndan ge\u00e7meksizin do\u011frudan \u0130nternet’e ba\u011flant\u0131 m\u0131d\u0131r? Yoksa \u201cStandart Profil\u201d kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n da ge\u00e7mesi gereken bir kap\u0131\u00a0 var m\u0131d\u0131r? Bu durum belirsizdir. E\u011fer bir kap\u0131 s\u00f6z konusuysa, \u201cStandart Profil\u201d kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n da kayd\u0131n\u0131n tutuldu\u011fu anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. (1) \u0130\u015fletmeciler, filtreleme i\u015flemini etkisiz k\u0131lmak i\u00e7in uygulanan filtre a\u015fma y\u00f6ntemlerinin engellenmesi amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fma yapmak ve s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 periyodik olarak Kuruma iletmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n (2) Filtre a\u015fma y\u00f6ntemlerinin engellenmesi i\u00e7in gerek g\u00f6r\u00fclmesi halinde Kurum taraf\u0131ndan d\u00fczenleme yap\u0131labilir. 3- D\u00fcnyada Filtre Uygulamalar\u0131 \u0130nternet, baz\u0131lar\u0131n\u0131n sand\u0131\u011f\u0131n\u0131 aksine, kendi halinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren, kurals\u0131z, s\u0131n\u0131rs\u0131z bir alan de\u011fildir. Ge\u00e7mi\u015fte bir d\u00f6nem bu \u015fekilde var olmu\u015f olabilir. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130nternet uluslararas\u0131 \u015firketlerin ve h\u00fckumetlerin etkisi alt\u0131ndad\u0131r. Bunun yan\u0131nda, homojen, her yerde ayn\u0131 olan bir \u0130nternet’ten s\u00f6z etmek de zordur. \u00dclkeden \u00fclkeye, toplumdan topluma farkl\u0131la\u015fan bir \u0130nternet vard\u0131r. Her \u00fclkenin \u0130nternet’i kendi toplumsal ko\u015fullar\u0131 \u00fczerinden y\u00fckselmektedir.<\/p>\n Bunun yan\u0131nda, her h\u00fckumetin \u0130nternet’e bir \u015fekilde m\u00fcdahale ediyor olmas\u0131, t\u00fcm uygulamalar\u0131n ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n ayn\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Ebru Baran’\u0131n Star Gazetesi’nde\u00a0 yay\u0131nlanan haberi, t\u00fcm d\u00fcnya filtre kullan\u0131yor ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ba\u015flay\u0131p ve ard\u0131ndan T\u00fcrkiye’nin filtreleme\u00a0 konusunda ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken eksiktir ve yan\u0131lt\u0131c\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, haberin ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde\u00a0 Bilgi \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Yaman Akdeniz’in s\u00f6zlerine yer verilmektedir. Fakat Akdeniz’in s\u00f6zleri haberin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye’nin ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen ilk paragraf\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n “T\u00fcrkiye\u2019de de TTNet taraf\u0131ndan \u00e7ocuklar\u0131n kullanaca\u011f\u0131 bilgisayarlar i\u00e7in bu filtreleme sistemi \u00fccretsiz olarak veriliyordu. 5651 say\u0131l\u0131 kanunumuz gere\u011fince \u00e7ocuk pornosu, ter\u00f6r ba\u011flant\u0131l\u0131, zararl\u0131 m\u00fcstehcenlik i\u00e7eren siteler engellenmi\u015fti. Bu \u00e7er\u00e7evede 35 bin site kapat\u0131ld\u0131. Bu uygulamalar\u0131n hi\u00e7birinde bir ayk\u0131r\u0131 durum s\u00f6z konusu de\u011fil. D\u00fcnyada da bu \u015fekilde yap\u0131l\u0131yor. Ama 22 A\u011fustos\u2019ta y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek uygulamada fark, T\u00fcrkiye\u2019nin bunu tamamen devlet eliyle yap\u0131yor olmas\u0131 ve karar ile beyaz listenin tamamen Bili\u015fim Teknolojileri Kurumu\u2019nun kontrol\u00fcnde yap\u0131lacak olmas\u0131.”<\/p>\n T\u00fcm d\u00fcnyada, filtre uygulamas\u0131n\u0131n olmas\u0131, bunun BTK’n\u0131n \u201cG\u00fcvenli \u0130nternet\u201d karar\u0131nda oldu\u011fu gibi uyguland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. \u00dcstelik, haber daha sonra verdi\u011fi \u00fclke \u00f6rnekleriyle kendini imha etmeye devam etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye’de uygulanmak istenen filtrenin sadece uygulanma \u015fekli de\u011fil, kapsam\u0131 da verilen \u00f6rneklerden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Filtreleme sistemleri ile devletler, vatanda\u015flar\u0131n\u0131n baz\u0131 \u0130nternet i\u00e7eri\u011fine eri\u015fimini engellemektedirler. Engellenen i\u00e7erik, toplumdan toplumda de\u011fi\u015fmekle beraber devlet y\u00f6netimlerin hassas oldu\u011fu konular etraf\u0131nda \u015fekillenmektedir. Devlet taraf\u0131ndan uygulanan filtreleme \u00f6zellikle d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7 b\u00f6lgesinde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r: Do\u011fu Asya, Orta Do\u011fu ve Kuzey Afrika. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, ABD’de okullarda ve k\u00fct\u00fcphanelerde, devlet taraf\u0131ndan zorunlu k\u0131l\u0131nan filtre sistemleri kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kuzey Avrupa’da, \u00e7ocuk pornografisi i\u00e7eren siteler engellenmektedir. Almanya ve Fransa ise \u00f6zellikle Naziler’i \u00f6ven ve yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 reddeden web siteleri konusunda hassas davranmaktad\u0131r.<\/p>\n Devletleri filtrelemeye iten nedenler \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda ele al\u0131nabilir: siyaset, toplumsal normlar ve ulusal g\u00fcvenlik. Bunun yan\u0131nda, devletler fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 konusunda d\u00fczenleyici ad\u0131mlar atmalar\u0131na ra\u011fmen bu ama\u00e7la site engellemeye pek rastlanmamaktad\u0131r. Bask\u0131 rejimlerinin oldu\u011fu \u00fclkelerde siyasi konularda sans\u00fcre daha yo\u011fun rastlanmaktad\u0131r (Bahreyn, \u00c7in, \u0130ran, Libya, Etiyopya, Suriye, Tunus, Pakistan, Suudi Arabistan, Tayland, \u00d6zbekistan, Vietnam). Ulusal g\u00fcvenlik gerek\u00e7esiyle web sitelerini yasaklayanlar aras\u0131nda, G\u00fcney Kore, Pakistan ve baz\u0131 Orta Do\u011fu \u00fclkeleri vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, G\u00fcney Kore, Kuzey Kore yanl\u0131s\u0131 baz\u0131 siteleri engellemi\u015f durumdad\u0131r. Toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel gerek\u00e7elerle yasaklanan siteler ise daha \u00e7ok pornografik i\u00e7erik bar\u0131nd\u0131ran, kumar oynatan ya da e\u015fcinsellere y\u00f6nelik olan sitelerdir. Yukar\u0131da, devletlerin filtreleme nedenlerini \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda ele al\u0131nabilse de, devletler herhangi bir nedenle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamaktad\u0131r. Bize tan\u0131d\u0131k gelecektir; Vietnam filtreleme gerek\u00e7esi olarak pornografik i\u00e7eri\u011fi \u00f6ne s\u00fcrmesine ra\u011fmen engellenen sitelerin \u00e7ok az\u0131 bu i\u00e7erikte sitelerdir. Engelleme gerek\u00e7esi \u00e7o\u011fu zaman siyasi nedenler olmu\u015ftur. Suudi Arabistan ve Bahreyn \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, devletlerin otoriter e\u011filimleri ile siyasi i\u00e7eri\u011fin yasaklanmas\u0131 aras\u0131nda bir paralellik oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n <\/p>\n Son olarak \u015funu da eklemek gerekir, Baran’\u0131n haberinde farkl\u0131 konular\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocuk pornografisinin engellenmesi ile \u00e7ocuklar\u0131n yeti\u015fkinler i\u00e7in olan pornografik i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimi tamamen farkl\u0131d\u0131r. Bu iki \u00f6rg\u00fct\u00fcn, \u00e7ocuklar\u0131n uygunsuz i\u00e7erikten korunmas\u0131na dair yakla\u015f\u0131m\u0131, genel engellemeler de\u011fil, \u00f6z denetim y\u00f6n\u00fcnde olmu\u015ftur.<\/p>\n Sonu\u00e7 Teknolojinin n\u00f6tr oldu\u011funa dair yayg\u0131n bir inan\u0131\u015f vard\u0131r. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnenlere g\u00f6re teknoloji, ne iyidir\u00a0 ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr; \u00f6nemli olan onun hangi ama\u00e7 i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, \u00e7o\u011fu zaman \u0130nternet’e de uygulanmaktad\u0131r. Ancak teknoloji san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi n\u00f6tr de\u011fildir, onu tasarlayanlar\u0131n hizmetindedir. \u0130nternet’e y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler, ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131yor ve kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda \u015feffaf olmayan kararlar veriliyorsa teknolojinin toplum yarar\u0131na kullan\u0131labilece\u011fi bir hayalden \u00f6teye gidemez. 15 May\u0131s 2011 Deklarasyonu Temel Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Engellenemez<\/em><\/strong><\/p>\n 1. \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve bilgiye eri\u015fim hakk\u0131 engellenemez.<\/p>\n G\u00fcvenli \u0130nternet Filtreleme Uygulamas\u0131 Kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/p>\n 2. Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu, 22.02.2011 g\u00fcn ve 2011\/DK-10\/91 say\u0131l\u0131 d\u00fczenleyici i\u015flemi yasal dayanaktan yoksundur. Yasal dayana\u011f\u0131 olmayan i\u015flem BTK\u2019ya yasalarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen bir yetki vermektedir. Ayn\u0131 zamanda d\u00fczenleyici i\u015flem Anayasa ve Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmelerle korunan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri do\u011frudan k\u0131s\u0131tlamaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 kurulu\u015flar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve filtresiz \u0130nternet eri\u015fimi temel bir insan hakk\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flan\u0131rken, filtreli \u0130nternet T\u00fcrkiye\u2019de \u201cstandartla\u015ft\u0131r\u0131lmaya\u201d \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n 3. BTK Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n standart profilin mevcut profil oldu\u011fu, isteyenin filtrelemenin d\u0131\u015f\u0131nda kalabilece\u011fine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Hali haz\u0131rda standart profil diye bir kavram olmad\u0131\u011f\u0131 gibi filtreleme de s\u00f6z konusu de\u011fildir. Yeni gelen mekanizma ile filtreleme sistemi d\u0131\u015f\u0131nda kalmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Yetkililer ger\u00e7ekten samimi iseler filtreleme olmayan bir alternatifi \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na sunmak zorundad\u0131rlar.<\/p>\n 4. Filtreleme sistemi ile izleme yap\u0131lmayaca\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131klamalar da g\u00fcven vermekten uzakt\u0131r.\u015e\u00fcphesiz filtreleme sistemi ile her bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n tek tek izlenece\u011fi iddia edilmemektedir. Ancak herkes filtreleme sistemine tabi oldu\u011funda potansiyel olarak t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar\u0131n idarenin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zamanda izlenmesinin yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Devletin insanlar\u0131n evlerini izlemeye hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130nternetini de izlemeye hakk\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n 5. 22 A\u011fustos 2011 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek olan BTK filtreleme uygulamas\u0131 kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan\u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir de\u011fildir, keyfidir, ve yap\u0131sal olarak bir kontrol ve sans\u00fcr mekanizmas\u0131d\u0131r. Filtreleme sistemi \u00e7er\u00e7evesindeki profillerden hangi sitelere eri\u015fim engellenece\u011fi konusundaki kriterler kullan\u0131c\u0131lara bildirilmemi\u015ftir. Filtreleme listelerinin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in tam yetki BTK taraf\u0131ndan yine BTK\u2019ya verilmi\u015ftir. Halihaz\u0131rda uygulamada bulunan 5651 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 engellemenin \u00f6tesinde \u015fimdi BTK tamamen keyfi tercihlerle y\u00fczbinlerce \u0130nternet sitesini ula\u015f\u0131lamaz hale getirecektir. Hukuka ayk\u0131r\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz ve keyfi idari i\u015flem demokratik hukuk devletinde kabul edilemez.<\/p>\n 6. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyesi olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Avrupa Birli\u011fi, \u00fcyesi oldu\u011fu Avrupa Konseyi ve AG\u0130T\u2019e \u00fcye devletler i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131 zorunlu benzer bir devlet politikas\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi kamu otoritelerinin genel engelleme ya da filtreleme \u00f6nlemleriyle, kamu bilgilerine eri\u015fimi ve \u0130nternette s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan di\u011fer ileti\u015fimi kesintiye u\u011fratmamalar\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00f6nemle \u00e7izmi\u015ftir, ve devletin \u00f6n denetimine dayal\u0131 bu ve benzeri uygulamalar kesinlikle k\u0131nanmal\u0131d\u0131r ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n 7. Daha \u00f6nce eri\u015fim engelleme kararlar\u0131nda oldu\u011fu gibi yetkililer hukuken gerek\u00e7elendiremedikleri kararlar\u0131n\u0131 ilgisiz \u00fclke \u00f6rneklerini kullanarak me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Neden se\u00e7ildi\u011fi anla\u015f\u0131lmayan bu \u00fclke politikalar\u0131n\u0131n aktar\u0131m\u0131nda da kas\u0131tl\u0131 sapt\u0131rmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. Israrla ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131na m\u00fcdahale etme iste\u011finde bulunan idari yetkililerin me\u015fruiyetlerini d\u00fcnyadaki olumsuz \u00f6rneklerde aramas\u0131 kabul edilemez. 8. Gerek Avrupa Birli\u011fi gerekse T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00fcyesi oldu\u011fu Avrupa Komisyonu \u00e7ocuklar gibi zarar g\u00f6rmesi m\u00fcmk\u00fcn gruplar\u0131 korumak i\u00e7in yasal \u00f6nlemler almaktansa \u00f6z-denetim yollar\u0131na gidilmesini te\u015fvik etmektedir. Bu ba\u011flamda, yine her iki \u00f6rg\u00fct de \u00e7ocuklar\u0131n eri\u015fimi i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ve hukuka uygun i\u00e7eri\u011fe yeti\u015fkin kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ula\u015fmas\u0131n\u0131 engellemeyecek \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, \u00fcye \u00fclkeler ev ve okul bilgisayarlar\u0131 ile \u0130nternet kafelerde filtre programlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeli ama devlet d\u00fczeyinde \u00fclke \u00e7ap\u0131nda zorunlu filtreleme giri\u015fimlerinden her ihtimalde ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. E\u011fer filtre kullan\u0131m\u0131 aileler taraf\u0131ndan gerekli g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa, bu kullan\u0131m bireyler taraf\u0131ndan kendi ki\u015fisel bilgisayarlar\u0131 \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n A\u00e7\u0131k, \u015eeffaf ve Kat\u0131l\u0131mc\u0131 Politikalar Geli\u015ftirilmelidir<\/strong> <\/p>\n Kaynaklar: <\/p>\n Notlar: <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurulu’nun (BTK) 22 \u015eubat tarihinde ald\u0131\u011f\u0131 \u201c\u0130nternet’in G\u00fcvenli Kullan\u0131m\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 karar\u0131, 15 May\u0131s’ta T\u00fcrkiye’nin d\u00f6rt bir yan\u0131nda binlerce \u0130nternet kullan\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,25,19,14,22],"tags":[],"class_list":["post-103","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-erisim-hakki","category-gozetim","category-ifade-ozgurlugu","category-mahremiyet","category-sansur"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103\/revisions\/106"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\uf0f1\u00a0\u0130\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile yer ve ileti\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar kendilerine ait web sitelerinde adlar\u0131n\u0131, ikametgah ve adres bilgilerini sitenin ana sayfas\u0131ndan ula\u015f\u0131lacak \u015fekilde vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.
\n\uf0f1\u00a0\u0130\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar, \u0130nternet ortam\u0131nda sunduklar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc i\u00e7erikten sorumludurlar. Fakat eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar i\u00e7in b\u00f6yle bir sorumluluk s\u00f6z konusu de\u011fildir.
\n\uf0f1\u00a0Eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar, sa\u011flad\u0131klar\u0131 hizmetlere ait t\u00fcm trafik bilgilerini alt\u0131 aydan az ve iki y\u0131ldan fazla olmamak \u00fczere saklamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.
\n\uf0f1\u00a0Toplu kullan\u0131m sa\u011flay\u0131c\u0131lar (\u0130nternet kafeler), hukuka ayk\u0131r\u0131 \u0130nternet i\u00e7eri\u011fini engellemek amac\u0131yla filtre yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullanmak zorundad\u0131r. Ayr\u0131ca toplu kullan\u0131m sa\u011flay\u0131c\u0131lar, kendi i\u00e7 IP da\u011f\u0131t\u0131m loglar\u0131n\u0131 bir y\u0131l s\u00fcreyle saklamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\n\uf0f1\u00a0Engelleme gerektiren su\u00e7lar \u015funlard\u0131r:
\n\uf0f1\u00a0\u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131
\n\uf0f1\u00a0\u0130ntihara y\u00f6nlendirme
\n\uf0f1\u00a0Uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde kullan\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rma
\n\uf0f1\u00a0M\u00fcstehcenlik
\n\uf0f1\u00a0Fuhu\u015f
\n\uf0f1\u00a0Kumar oynanmas\u0131 i\u00e7in yer ve imkan sa\u011flama
\n\uf0f1\u00a0Atat\u00fcrk aleyhine i\u015flenen su\u00e7lar
\n\uf0f1\u00a0Bu t\u00fcr i\u00e7erik ta\u015f\u0131yan web siteleri T\u00fcrkiye’deyse kapat\u0131labilir ya da engellenebilir, yurt d\u0131\u015f\u0131nda iseler eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla filtrelenebilir.
\n\uf0f1\u00a0Eri\u015fim engelleme \u00f6n soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda yarg\u0131\u00e7, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda mahkemeler taraf\u0131ndan verilecektir. Bunun yan\u0131nda, 8. maddenin 4. f\u0131kras\u0131nda olan su\u00e7lar (\u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 ve m\u00fcstehcenlik i\u00e7eren siteler) i\u00e7in, T\u0130B’in re’sen engelleme yetkisi vard\u0131r.<\/p>\n
\n5651 Say\u0131l\u0131 Kanun,\u00a0 bir sans\u00fcr yasas\u0131d\u0131r ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rland\u0131rmaktad\u0131r. Baz\u0131 \u00e7evreler, \u0130nternet’te sans\u00fcr tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle \u201cporno \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne\u201d \u00e7ekmek istemekte ve toplumun \u00e7ocuklar konusundaki hassasiyetini kullanmaktad\u0131r. Nitekim Ula\u015ft\u0131rma Bakan Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m da meclisteki konu\u015fmas\u0131nda,\u00a0 getirilen ele\u015ftirilere h\u00fckumet ad\u0131na yan\u0131t verirken,\u00a0 amac\u0131n \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 engellemek de\u011fil, gen\u00e7lere ve aile yap\u0131s\u0131na y\u00f6nelik olu\u015fabilecek su\u00e7u \u00f6nceden engellemek oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir.\u00a0 Bakan, bu yan\u0131t\u0131n\u0131 Anayasa’n\u0131n 41. (Ailenin Korunmas\u0131) ve 58. (Gen\u00e7li\u011fin Korunmas\u0131) maddelerine dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\nM\u00fcstehcenlik belirsiz bir kavramd\u0131r ve T\u0130B bu do\u011frultuda mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n\u00a0 \u00e7e\u015fitli sitelere eri\u015fimi engellemektedir.<\/p>\n
\nGazikent.com.tr: Otomobil sat\u0131\u015f sitesi
\nKelebeknakliyat.com.tr: evden eve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k sitesi
\nKlas.com.tr: Klas FM radyo sitesi
\nGayesokmen.com.tr: Manken ajans\u0131
\nLeylainanir.com.tr: G\u00fczellik \u00fcr\u00fcnleri tan\u0131t\u0131m sitesi
\nEstem.com.tr: Poliklinik sitesi
\nUtopiaworld.com.tr: Otel sitesi
\nEforbranda.com.tr: \u00c7ad\u0131r ve branda \u00fcr\u00fcnleri tan\u0131t\u0131m sitesi
\nPanama.com.tr: Tekstil sitesi
\nYararmesrubat.com.tr: Me\u015frubat ve i\u00e7ecek sat\u0131\u015f sitesi
\nurfalilar.org.tr: \u015eanl\u0131 Urfal\u0131lar Derne\u011finin sitesi
\nacmd.org.tr: Ankara \u00c7okSesli M\u00fczik Derne\u011finin sitesi
\nkaosgl.com: Kaos GL Gey Lezbiyen Biseks\u00fcel Trans E\u015fcinsel Haber Portal\u0131
\nlambdaistanbul.org: Lambda \u0130stanbul Derne\u011finin sitesi<\/p>\n
\n<\/strong><\/p>\n
\n\uf0f1\u00a0Aile Profili: Kullan\u0131c\u0131, BTK taraf\u0131ndan \u0130\u015fletmecilere g\u00f6nderilen kara listedeki alan ad\u0131, IP adresi, port ve web proxy sitelerine eri\u015fimin sa\u011flayamayacakt\u0131r.
\n\uf0f1\u00a0\u00c7ocuk Profili: Kullan\u0131c\u0131 sadece BTK taraf\u0131ndan \u0130\u015fletmecilere g\u00f6nderilen beyaz listedeki alan ad\u0131, IP adresi ve portlara eri\u015fimin sa\u011flayabilecektir.
\n\uf0f1\u00a0Yurti\u00e7i Profili: Kullan\u0131c\u0131 sadece yurti\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131lan ve kara listede yer almayan alan ad\u0131, IP adresi ve portlara eri\u015fimin sa\u011flayabilecektir.
\n\uf0f1\u00a0Standart Profil: Kullan\u0131c\u0131n\u0131n eri\u015febilece\u011fi internet site ve uygulamalar\u0131na ait bir s\u0131n\u0131rlaman\u0131n olmayacak, mevcut mevzuat kapsam\u0131nda internete eri\u015febilecektir.<\/p>\n
\nBug\u00fcn\u00a0 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun ile engellenmi\u015f bir\u00e7ok siteye DNS de\u011fi\u015ftirerek ya da farkl\u0131 yollarla eri\u015fmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Standart Profil ile beraber bunun art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131na dair ku\u015fkular vard\u0131r. BTK, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bunu reddetse de karar\u0131n 11. Maddesi ku\u015fkular\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r:<\/p>\n
\nBuna g\u00f6re, kendi iste\u011fiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 \u0130nternet’i kabul eden birinin bu engeli a\u015fmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler kullanmas\u0131 i\u00e7in abesle i\u015ftigal olaca\u011f\u0131ndan bu maddenin amac\u0131 nedir, hedefi kimdir?
\n\u201cStandart Profil\u201d d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka tart\u0131\u015fma konusu kara ve beyaz listelerin kimin taraf\u0131ndan, nas\u0131l ve hangi kriterlere g\u00f6re haz\u0131rlanaca\u011f\u0131d\u0131r? Il\u0131cak’a konu\u015fan BTK Ba\u015fkan\u0131, sorumlulu\u011fu eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lara atmaktad\u0131r. Fakat yukar\u0131da tart\u0131\u015f\u0131lan 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun’da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n b\u00f6yle bir sorumlulu\u011fu yoktur.
\nT\u0130B ve BTK ne s\u00f6ylerse s\u00f6ylesin, \u201cayinesi i\u015ftir ki\u015finin lafa bak\u0131lmaz\u201d. BTK’n\u0131n \u201c\u0130nternet’in G\u00fcvenli Kullan\u0131m\u0131\u201d adl\u0131 karar\u0131 t\u00fcm ku\u015fkulu maddeleriyle beraber ortada durmaktad\u0131r. 5651 Say\u0131l\u0131 Kanunu’un tart\u0131\u015fmal\u0131 uygulamalar\u0131\u00a0 yan\u0131nda \u0130nternet kafelerde kullan\u0131lan filtrelerle engellenen yaz\u0131l\u0131mlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda T\u0130B’in yetkisini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz, Do\u00e7 Dr Yaman Akdeniz’in belirtti\u011fi gibi:
\nHi\u00e7 bir su\u00e7 unsuru i\u00e7ermeyen bu sitelerin filtrelenmesi 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun ve T\u0130B\u2019in yetkisi d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu sitelerin filtrelenmesi keyfi bir idari i\u015flem ve sans\u00fcrd\u00fcr, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc tan\u0131mlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olamaz.
\nFiltrelemeyle beraber, T\u00fcrkiye \u201ca\u011flar\u0131n a\u011f\u0131ndan\u201d kopar\u0131lmakta ve devlet denetiminde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u0130nternet \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
\n<\/strong><\/p>\n
\nFiltreleme i\u015flemleri, farkl\u0131 d\u00fczeylerde olabilmektedir. Eri\u015fim, \u00fclkenin uluslararas\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131ndan ya da eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 \u00fczerinden uygulanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca filtreleme, alan ad\u0131 (bu DNS ayarlar\u0131\u00a0 de\u011fi\u015ftirerek a\u015f\u0131labiliyor), ip adresi, sitenin i\u00e7erdi\u011fi bir sayfan\u0131n bloklanmas\u0131 \u015feklinde olabilmektedir. En kolay ve kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm ip adresinin yasaklanmas\u0131d\u0131r. Fakat bu durumda, ayn\u0131 bilgisayar \u00fczerinde ve ayn\u0131 ip adresine sahip t\u00fcm siteler, alan adlar\u0131 farkl\u0131 olsa da eri\u015filemez hale geldi\u011finden yasaklama amac\u0131ndan daha fazla zarar verici olmaktad\u0131r.<\/p>\n![\"D\u00fcnyada](\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/101-1.jpg\" "\\"101-1\\"")
<\/a><\/p>\n
\nAvrupa Birli\u011fi, web sitelerine eri\u015fim engelleme politikas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a reddetmi\u015ftir.\u00a0 Avrupa Konseyi de eri\u015fim engellemeyi desteklememektedir (Akdeniz ve Alt\u0131parmak (2008)):
\n… eri\u015fim engelleme ve filtreleme politikalar\u0131 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan baz\u0131 bildirge ve tavsiyelerde tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve kamu makamlar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u00e7erikle m\u00fccadelede genel engelleme ve filtreleme y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurmamas\u0131 gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (age s. 155).<\/p>\n
\n<\/strong><\/p>\n
\nEvet, \u0130nternet’in bir d\u00fczenlemeye ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Fakat d\u00fczenleme s\u00fcrecinde, bundan do\u011frudan etkilenenlerin s\u00f6z hakk\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekir. Uygulamalar, \u015feffaf ve ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r.
\nE\u011fer Dan\u0131\u015ftay’a a\u00e7\u0131lan iptal davas\u0131 olumsuz sonu\u00e7lan\u0131rsa 22 A\u011fustos’tan itibaren filtreli ve sans\u00fcr\u00fc artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir internetimiz olacak. Bu nedenle, 15 May\u0131s’ta yay\u0131nlanan deklarasyonun arkas\u0131nda durmak ve bu sefer 50 bin de\u011fil 100 bin olarak alanlara \u00e7\u0131kmak gerekiyor.<\/p>\n
\n<\/span> <\/em><\/strong><\/p>\n
\n\u00c7ocuklar\u0131n Zararl\u0131 \u0130\u00e7erikten Korunmas\u0131 i\u00e7in \u00d6ng\u00f6r\u00fclen Devlet Politikas\u0131 Yeti\u015fkinleri Etkilememelidir<\/strong><\/p>\n
\n9. T\u0130B\u2019in \u0131srarl\u0131 taleplere ra\u011fmen eri\u015fime engellenen sitelerle ilgili istatistikleri a\u00e7\u0131klamamas\u0131, idarenin \u015feffafl\u0131ktan uzak ve keyfi tercihleri politikas\u0131n\u0131 belirleme konusunda ana y\u00f6ntem olarak se\u00e7ti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmet, mevcut politikas\u0131 ve uygulamalar\u0131 yerine \u00e7ocuklar\u0131 ger\u00e7ekten zararl\u0131 \u0130nternet i\u00e7eri\u011finden korumak i\u00e7in yeni bir politikay\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir \u015fekilde geni\u015f kamuoyu deste\u011fi (sivil toplum, akademi, ve \u00f6zel sekt\u00f6r) ile geli\u015ftirmelidir. Ancak bu yeni yap\u0131lanma, \u00e7o\u011funlu\u011fun ahlaki de\u011ferlerini di\u011ferlerine dayataca\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma olmamal\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan, BTK Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n filtreyi me\u015frula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 \u201cAnadolu\u2019nun \u00fccra k\u00f6\u015felerinden m\u00fctedeyyin insanlar\u0131n \u015fik\u00e2yetini g\u00f6rmezden gelemeyiz\u201d ifadesi kabul edilemez. \u0130darenin t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019ye Anadolu\u2019nun muhafazakar de\u011ferlerini dayatma gibi bir g\u00f6revi ve yetkisi yoktur. \u0130nternet d\u00fczenlemesine ili\u015fkin yeni politika, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve yeti\u015fkinlerin her t\u00fcrl\u00fc \u0130nternet i\u00e7eri\u011fine eri\u015fim ve t\u00fcketim haklar\u0131na sayg\u0131 temelinde geli\u015ftirilmelidir. Bu ilkeleri i\u00e7eren yeni politika, \u015feffaf, a\u00e7\u0131k, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve \u00e7o\u011fulcu bir y\u00f6ntemle belirlenmeli ve hayata ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n
\n<\/span><\/strong>Akdeniz Y., Alt\u0131parmak K. (2008), \u0130nternet: Girilmesi Tehlikeli ve Yasakt\u0131r – T\u00fcrkiye’de \u0130nternet \u0130\u00e7erik D\u00fczenlemesi ve Sans\u00fcre \u0130li\u015fkin Ele\u015ftirel Bir De\u011ferlendirme, \u0130maj Yay\u0131nevi
\nDeibert R., Palfrey J. , Rohozinski R. ve Zittrain J. (2008), Access Denied The Practice and Policy of Global Internet Filtering, The MIT Press
\nKaraca A.,Beyaznar B.(2010), \u0130nternette M\u00fcstehcenlik: Nerede Ba\u015flar ve Nerede Biter?, Akademik Bilisim Konferanslar\u0131<\/p>\n
\n<\/span><\/strong>1.\u00a0http:\/\/www.btk.gov.tr\/Duzenlemeler\/Hukuki\/kurulkararlari\/2011\/2011%20DK-10-91sss.pdf<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n2.\u00a0http:\/\/sabah.com.tr\/Yazarlar\/ilicak\/2011\/05\/18\/kimsenin-internetine-dokunmuyoruz<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n3.\u00a0http:\/\/www.haber7.com\/haber\/20110518\/10-yasinda-ayet-bilmek-yasak-porno-serbest.php<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n4.\u00a0http:\/\/habervaktim.com\/haber\/186026\/arac_fotografi_montaj_cikti.html<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n5.\u00a0http:\/\/www.stargazete.com\/guncel\/7-buyuk-internet-yalani-haber-352065.htm<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n6.\u00a0http:\/\/www.stargazete.com\/politika\/ab-dahil-60-ulkede-filtre-var-haber-352349.htm<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n7. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Yaman Akdeniz ve Kerem Alt\u0131parmak taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201c\u0130nternet: Girilmesi Tehlikeli ve Yasakt\u0131r, T\u00fcrkiye’de \u0130nternet \u0130\u00e7erik D\u00fczenlemesi ve Sans\u00fcre \u0130li\u015fkin Ele\u015ftirel Bir De\u011ferlendirme\u201d adl\u0131 kitaptan faydalan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye’de \u0130nternet Sans\u00fcr\u00fc’n\u00fcn detayl\u0131 bir tarih\u00e7esi i\u00e7in ilgili kitaba ba\u015fvurulabilir. Ayr\u0131ca bu de\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 pdf olarak bilgisayar\u0131n\u0131za indirebilirsiniz:
\nhttp:\/\/www.cyber-rights.org\/reports\/internet_yasak_renkli.pdf<\/a>
\n8.\u00a0http:\/\/www.radikal.com.tr\/1998\/06\/02\/turkiye\/01int.html<\/a>,\u00a0 son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n9. Ay\u0131kla pirincin ta\u015f\u0131n\u0131,\u00a0\u00a0http:\/\/hurarsiv.hurriyet.com.tr\/goster\/ShowNew.aspx?id=221730<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n10. \u0130nternette M\u00fcstehcenlik: Nerede ba\u015flar ve nerede biter?,http:\/\/engelliweb.com\/docs\/internettemustehcenlik.pdf<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n11.\u00a0http:\/\/siyaset.milliyet.com.tr\/chp-kolu-kirilan-heykeli-meclise-tasidi\/siyaset\/siyasetdetay\/27.05.2011\/1395385\/default.htm<\/a>,\u00a0 son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n12.\u00a0http:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=1464<\/a>, son eri\u015fim 18\/06\/2011
\n13. Bu b\u00f6l\u00fcmdeki bilgiler, \u201c Access Denied The Practice and Policy of Global Internet Filtering\u201d adl\u0131 kitaptan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkelerin filtre politikalar\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiye bu kitaptan ula\u015f\u0131labilir. Ayr\u0131ca\u00a0http:\/\/opennet.net\/research<\/a> adresinde konu hakk\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar vard\u0131r.<\/p>\n