{"id":128,"date":"2012-04-23T00:48:03","date_gmt":"2012-04-22T21:48:03","guid":{"rendered":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/?p=128"},"modified":"2013-07-28T22:25:47","modified_gmt":"2013-07-28T19:25:47","slug":"googlein-yeni-gizlilik-politikasi-ne-degisti-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/?p=128","title":{"rendered":"Google&#8217;\u0131n Yeni Gizlilik Politikas\u0131: Ne de\u011fi\u015fti?"},"content":{"rendered":"<p>Google, 1 Mart 2012 tarihinden itibaren uygulayaca\u011f\u0131 yeni gizlilik politikas\u0131n\u0131 duyurdu. Google taraf\u0131ndan sa\u011flanan \u00e7e\u015fitli hizmetleri art\u0131k bu politika \u00e7er\u00e7evesinde kullanaca\u011f\u0131z. Uygulamalar\u0131n kullan\u0131c\u0131 lisanslar\u0131n\u0131 ve web sitelerinin gizlilik politikalar\u0131n\u0131 genelde pek okumuyoruz. Yasal ve teknik jargonun i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi bu metinlerin okunmas\u0131 zor, kar\u0131\u015f\u0131k ve s\u0131k\u0131c\u0131 geliyor. Bu nedenle, i\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7\u0131yor ve yaz\u0131lanlar\u0131 do\u011frudan kabul ediyoruz. Google&#8217;\u0131n duyurusunu yapt\u0131\u011f\u0131 yeni gizlilik politikas\u0131 metni ise, \u00f6rneklerine g\u00f6re daha basit bir dil kullan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Kullan\u0131c\u0131ya metnin okunmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla, metinde kullan\u0131lan teknik terimlerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f. Bas\u0131nda yer alan haberlerin etkisiyle, bir\u00e7ok \u0130nternet kullan\u0131c\u0131s\u0131 (belki de hayatlar\u0131nda ilk kez) Google&#8217;un sitesinde yer alan yeni gizlilik politikas\u0131n\u0131 okumaya niyetlendi. Fakat, ne yaz\u0131k ki, metin son derece a\u00e7\u0131k bir dille yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen neyin de\u011fi\u015fti\u011fi konusu o kadar a\u00e7\u0131k de\u011fildi.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da, \u00f6nce Google hakk\u0131nda k\u0131sa bir bilgi verilecek. Daha sonra, Google&#8217;\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar do\u011frultusunda, Google&#8217;un gizlilik politikas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklik de\u011ferlendirilecek. Son olarak da, Google&#8217;a (ve di\u011fer arama motorlar\u0131na) kar\u015f\u0131 ne yap\u0131labilir sorusuna yan\u0131t aranacak.<!--more--><\/p>\n<h2>Google<\/h2>\n<p>Google, bir arama motoru olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00e7ok say\u0131da yan uygulama ve servise sahip. Ama t\u00fcm bu uygulama ve servisler, as\u0131l g\u00fcc\u00fcn\u00fc (do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak) arkas\u0131ndaki arama motorunun pop\u00fclerli\u011finden al\u0131yor. Google arama motoru, bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline geldi ve di\u011fer arama motorlar\u0131na g\u00f6re daha yayg\u0131n. Hatta adres \u00e7ubu\u011funa, eri\u015fmek istenilen web sitesinin adresini yazmak yerine, adresi Google&#8217;\u0131n arama alan\u0131na yazan \u00e7ok say\u0131da \u0130nternet kullan\u0131c\u0131s\u0131 da var. Bir zamanlar, PC (Personal Computer &#8211; ki\u015fisel bilgisayar) demek Windows demekti. Bug\u00fcn benzer bir ili\u015fkiyi \u0130nternet ve Google aras\u0131nda g\u00f6zlemleyebiliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla, Microsoft&#8217;un hamleleri nas\u0131l t\u00fcm PC kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 etkiliyorsa, Google&#8217;\u0131n hamleleri de \u0130nternet&#8217;i etkiliyor.<\/p>\n<p>Google, 1996 y\u0131l\u0131nda, Stanford \u00dcniversitesi&#8217;nde doktora yapmakta olan Larry Page ve Sergey Brin&#8217;in bir ara\u015ft\u0131rma projesi olarak ba\u015flad\u0131. Google arama motoru, aramada kulland\u0131\u011f\u0131 algoritmayla di\u011fer arama motorlar\u0131ndan farkl\u0131la\u015f\u0131yordu (Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in bkz. http:\/\/e-bergi.com\/2008\/Aralik\/Pagerank-algoritmasi). Google alan ad\u0131 15 Eyl\u00fcl 1997&#8217;de al\u0131nd\u0131 ve Google 4 Eyl\u00fcl 1998 tarihinde \u015firketle\u015fti. Google, Lycos, Excite ve Yahoo gibi arama motorlar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha yeni olmas\u0131na ra\u011fmen h\u0131zla pop\u00fclerle\u015fti. \u201cK\u00f6t\u00fcl\u00fck yapma\u201d sloganlar\u0131, son derece sade giri\u015f sayfas\u0131 ve reklamlar\u0131 zorla kullan\u0131c\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcne sokmayan yakla\u015f\u0131m\u0131, \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131. Google, 2006 y\u0131l\u0131nda Oxford \u0130ngilizce S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne bir fiil olarak girdi: \u201c\u0130nternet&#8217;ten enformasyon sa\u011flamak i\u00e7in Google arama motorunu kullanmak\u201d. (http:\/\/web.archive.org\/web\/20060707062623\/http:\/\/msnbc.msn.com\/id\/13720643\/)<\/p>\n<p>2009 Kas\u0131m&#8217;\u0131nda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re Google ABD&#8217;de hakim arama motoruydu ve pazar pay\u0131n\u0131n %65.6&#8217;s\u0131na sahipti.<\/p>\n<p>Fakat, Google sadece bir arama motoru olarak kalmad\u0131. 2001&#8217;den itibaren bir \u00e7ok \u015firketi sat\u0131n ald\u0131 ve baz\u0131 \u015firketlerle ortakl\u0131klar kurdu. 2004 y\u0131l\u0131nda, daha sonra Google Earth ad\u0131n\u0131 alacak olan Earth Viewer adl\u0131 uygulamay\u0131 geli\u015ftiren Keyhole \u015firketini sat\u0131n ald\u0131. 2006&#8217;da Youtube&#8217;u, 2007&#8217;de DoubleClick&#8217;i ve GrandCentral&#8217;\u0131 (daha sonra Google Voice oldu), 2009&#8217;da On2 Technologies&#8217;i ve 2010&#8217;da Aardvark adl\u0131 sosyal a\u011f arama motorunu sat\u0131n ald\u0131. Ayr\u0131ca Google, NASA, Sun Microsystems, AOL ve Fox ile \u00e7e\u015fitli ortakl\u0131klar kurdu.<\/p>\n<p>Google, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 \u015firketlerinin \u00fcr\u00fcnlerinin yan\u0131 s\u0131ra geli\u015ftirdi\u011fi yeni uygulamalarla \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok hayat\u0131na girdi. Google uygulamalar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<ul>\n<li>Gmail (e-posta istemcisi)<\/li>\n<li>Google Docs (Kelime-i\u015flem uygulamas\u0131)<\/li>\n<li>Google Translate (35 dil aras\u0131nda \u00e7eviri yapan bir \u00e7evirmen)<\/li>\n<li>Google chrome (Web taray\u0131c\u0131)<\/li>\n<li>Google Chrome OS (Google \u0130\u015fletim Sistemi)<\/li>\n<li>Google+ (Sosyal a\u011f)<\/li>\n<li>Android (Mobil cihazlar i\u00e7in i\u015fletim sistemi)<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u015eirket b\u00fcy\u00fcrken, \u201ck\u00f6t\u00fcl\u00fck yapma\u201d slogan\u0131 etraf\u0131ndaki kara bulutlar da artt\u0131. Google&#8217;a, kulland\u0131\u011f\u0131 algoritma, telif sorunlar\u0131, gizlilik politikas\u0131, sans\u00fcr, tekelci konumu, enerji t\u00fcketimi, servis olarak sundu\u011fu yaz\u0131l\u0131mlar hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli ele\u015ftiriler y\u00f6neltildi (bkz. <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Criticism_of_Google\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Criticism_of_Google<\/a>). Konumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Google&#8217;a gizlilik y\u00f6n\u00fcnden getirilen ele\u015ftirilere bakmakta fayda var:<\/p>\n<h3><span style=\"color: #808080;\">\u00c7erezler:<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #808080;\">Ziyaret edilen web siteleri, kullan\u0131c\u0131 hareketlerini izleyebilmek ve tercihlerini kaydedebilmek amac\u0131yla kullan\u0131c\u0131 bilgisayarlar\u0131na k\u00fc\u00e7\u00fck dosyalar b\u0131rak\u0131r. B\u00f6ylece kullan\u0131c\u0131 siteyi yeniden ziyaret etti\u011finde bu dosyadaki bilgiler kullan\u0131l\u0131r. \u00d6nceden, Google&#8217;\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7erezler, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kendisi silmedi\u011fi s\u00fcrece 2038&#8217;a kadar silinmemekteydi. 2007 y\u0131l\u0131ndan sonra bu de\u011fi\u015fti, \u00e7erezler 2 y\u0131l sonunda, yeniden bir Google hizmeti kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece silinmeye ba\u015fland\u0131. En son olarak, Google da Bing ve Yahoo gibi bu s\u00fcreyi 18 aya indirdi.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #808080;\">Gmail:<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #808080;\">Google, Gmail&#8217;de, kullan\u0131c\u0131ya e-postalar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re reklam mesaj\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ele\u015ftirildi. Google bu ele\u015ftirilere kar\u015f\u0131, i\u00e7eri\u011fin sadece bilgisayarlar taraf\u0131ndan incelendi\u011fi ve hi\u00e7bir insan\u0131n bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n e-postas\u0131na bakamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #808080;\">H\u00fckumet Talepleri:<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #808080;\">Google, h\u00fckumetlere \u00e7ok fazla veri sunmakla ele\u015ftirildi. Google buna kar\u015f\u0131, h\u00fckumetlerden gelen isteklerin \u00e7o\u011funlukla yasal bir \u00e7er\u00e7evede oldu\u011funu ve su\u00e7 soru\u015fturmalar\u0131nda ya da \u00e7ocuk pornografisine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\">Bunun yan\u0131nda, Facebook gibi Google&#8217;\u0131n da CIA ile ili\u015fkili oldu\u011funa dair iddialar ortaya at\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #808080;\">Sokaklar\u0131n G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri:<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #808080;\">Google, sokak g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na sunarken, kimi zaman insanlar\u0131n evlerini hatta kendilerini, onlardan habersiz bir \u015fekilde \u0130nternet&#8217;e ta\u015f\u0131mas\u0131 nedeniyle \u00f6zel hayat\u0131 ihlal etmekle su\u00e7land\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><\/span><\/p>\n<p>Bu tarz ele\u015ftirilere, Google&#8217;\u0131n CEO&#8217;su Schmidt&#8217;in verdi\u011fi yan\u0131t ise b\u00fcy\u00fck tepki \u00e7ekti:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>E\u011fer herkesin bilmesini istemedi\u011fin bir \u015fey varsa, belki de ilk raddede bunu yapmayacaks\u0131n. E\u011fer ger\u00e7ekten bir gizlili\u011fe ihtiyac\u0131n\u0131z varsa, ger\u00e7ek \u015fu ki Google dahil arama motorlar\u0131 bu bilgileri bir s\u00fcreli\u011fine koruyor; \u00f6rne\u011fin, &#8220;Amerikan Yurtseverlik Yasas\u0131 uyar\u0131nca bizim elimizdeki mevcut bilgileri yetkili makamlara sunmam\u0131z imkan dahilindedir.<\/em><\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klama sonras\u0131nda EFF (Electoronic Frontier Foundation), Google&#8217;\u0131n, gizlilik kavram\u0131n\u0131 hi\u00e7 anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti ve gizlili\u011fin, Schmidt&#8217;in s\u00f6yledi\u011fi gibi, i\u015flenen su\u00e7un saklanmas\u0131na indirgenemeyece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Gizlilik \u00d6rg\u00fct\u00fc, 2007 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda, Google&#8217;\u0131, gizlili\u011fe en az \u00f6nem g\u00f6steren \u015firket ilan etti (bkz. <a href=\"https:\/\/www.privacyinternational.org\/article\/race-bottom-privacy-ranking-internet-service-companies\">https:\/\/www.privacyinternational.org\/article\/race-bottom-privacy-ranking-internet-service-companies<\/a>).<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, Google ge\u00e7mi\u015fte de gizlilik konusunda pek parlak bir sicile sahip de\u011fildi.<\/p>\n<h2>Yeni Gizlilik Politikas\u0131<\/h2>\n<p>Google&#8217;\u0131n uygulamalar\u0131ndaki halihaz\u0131rda kullan\u0131lan gizlilik politikalar\u0131n\u0131 tam incelemeden ve yeni gizlilik politikas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmadan de\u011fi\u015fenin ne oldu\u011funa yan\u0131t vermek zor. Bu nedenle, ABD Temsilciler Meclisi&#8217;nin 8 \u00fcyesi, Google&#8217;a yeni gizlilik politikas\u0131 hakk\u0131nda sorular y\u00f6neltti. Bu sorulara Google&#8217;\u0131n verdi\u011fi yan\u0131tlarla, Google&#8217;\u0131n yeni gizlilik politikas\u0131 daha anla\u015f\u0131l\u0131r oldu. \u015eimdi Google&#8217;\u0131n verdi\u011fi yan\u0131tlar do\u011frultusunda de\u011fi\u015fenin ve de\u011fi\u015fmeyenin ne oldu\u011funa bir bakal\u0131m.<\/p>\n<p><strong>1- Google&#8217;\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 veri tipinde bir de\u011fi\u015fiklik yok.<\/strong><\/p>\n<p>Google&#8217;\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 veriyi \u00fc\u00e7 kategoride ele almak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n<ul>\n<li>Veri g\u00fcnl\u00fckleri: Google Servislerini kullanan bilgisayarlar\u0131n kay\u0131tlar\u0131ndan elde ediliyor. Bu kay\u0131tlarda, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fine dair herhangi bir bilgi bulunmuyor. Google bu verileri, hizmetlerini iyile\u015ftirmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. S\u00f6z konusu veriler, aramalardan ve Chrome&#8217;dan geliyor.<\/li>\n<li>Hesap verisi:Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu Google Hesaplar\u0131&#8217;ndan gelen veriler. \u00d6rne\u011fin, hesab\u0131n\u0131zdan giri\u015f yapt\u0131ysan\u0131z, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z aramalar\u0131n bir tarih\u00e7esi tutuluyor. Bu bilgilere, hesap sahibi de eri\u015febilir. Bu bilgileri silebilece\u011fi gibi hesab\u0131n\u0131n kendisini de silebilir.<\/li>\n<li>Hizmet verisi: Hi\u00e7bir kullan\u0131c\u0131yla ili\u015fkilendirilmeyen veri. Google Maps&#8217;ten ve Google Earth&#8217;ten gelen verileri bu kapsamda de\u011ferlendirebiliriz. Buradaki bilgiler de\u011ferlidir, fakat herhangi bir kullan\u0131c\u0131yla ili\u015fkili de\u011fildir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yeni politika, ek ve yeni tip veri toplama konusunda herhangi bir yenilik getirmiyor.<\/p>\n<p><strong>2- Kullan\u0131c\u0131 bilgileri, ancak kullan\u0131c\u0131 sisteme giri\u015f yap\u0131nca toplan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p>Kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanan bu bilgiler \u015funlar\u0131 i\u00e7erebilmektedir:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130sim<\/li>\n<li>Telefon numaras\u0131<\/li>\n<li>Takvime girilen bilgiler<\/li>\n<li>Al\u0131nan ve g\u00f6nderilen e-postalar<\/li>\n<li>Google+ mesajlar\u0131<\/li>\n<li>Y\u00fcklenen youtube videolar\u0131<\/li>\n<li>(E\u011fer ayarlar aktif ise) Arama tarih\u00e7esi<\/li>\n<\/ul>\n<p>E\u011fer kullan\u0131c\u0131n\u0131n iki hesab\u0131 varsa, Google bu iki hesab\u0131 ili\u015fkilendirmiyor. Google Hesap (<a href=\"https:\/\/www.google.com\/dashboard\/?hl=tr\">https:\/\/www.google.com\/dashboard\/?hl=tr<\/a>) \u00f6zetinize bakarak, hesab\u0131n\u0131zdaki bilgilere inceleyebilir ve bu bilgileri de\u011fi\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>3- Google, \u015fimdi de \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnleri ve hizmetleri aras\u0131nda, \u00fcr\u00fcne \u00f6zel gizlilik politikalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7apraz veri payla\u015f\u0131m\u0131 yap\u0131yor. 1 Mart 2012&#8217;den sonra, bu genel bir politika olacak.<\/strong><\/p>\n<p>Google y\u0131llard\u0131r, gizlilik politikalar\u0131n\u0131n izin verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla kullan\u0131c\u0131 hesaplar\u0131nda yer alan bilgileri birle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin Gmail ile Google Takvimi tek bir adres defteri kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>Tek bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131 \u00fczerinden, bir \u015firketin sundu\u011fu t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri ve hizmetleri kullanmak yayg\u0131n bir uygulama. Microsoft, Apple, Yahoo ve Facebook \u015firketleri de tek bir gizlilik politikas\u0131 kullan\u0131yor ve \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda veri payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Google, \u00fcr\u00fcnler ve servisler aras\u0131nda veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, Google kullan\u0131c\u0131lar\u0131na \u00f6nemli kolayl\u0131klar sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. E\u011fer hesab\u0131n\u0131za giri\u015f yapt\u0131ysan\u0131z, t\u00fcm Google \u00fcr\u00fcnleri ve servisleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, tek bir kullan\u0131c\u0131 olarak de\u011ferlendireceksiniz.<\/p>\n<p>Bug\u00fcne kadar \u00fcr\u00fcne \u00f6zel gizlilik politikalar\u0131 vard\u0131 ve bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn, di\u011fer \u00fcr\u00fcnlerle veri payla\u015f\u0131m\u0131na olanak veriyordu. Birka\u00e7\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda. \u00d6rne\u011fin, Youtube ile arama tarih\u00e7eniz birle\u015ftirilemiyordu. Yemek yapmaktan ho\u015flanan ve \u0130nternet&#8217;ten yemek tarifi arayan bir kullan\u0131c\u0131ya, Youtube&#8217;u a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda yemek videolar\u0131 g\u00f6sterilemiyordu. \u015eimdi, Youtube&#8217;dan gelen bilgilerle, \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na daha uygun arama sonu\u00e7lar\u0131 ya da reklamlar sunulabilecek.<\/p>\n<p><strong>4- Google Hesab\u0131n\u0131z\u0131 kullanmak istiyorsan\u0131z, yeni gizlilik politikas\u0131n\u0131 kabul etmek zorundas\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>Fakat, arama yapmak ya da Youtube&#8217;dan video izlemek i\u00e7in bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131z\u0131n olmas\u0131na gerek yok.<\/p>\n<p><strong>5- Yeni gizlilik politikas\u0131 baz\u0131 uygulamalarda ge\u00e7erli olmayacak.<\/strong><\/p>\n<p>Google Wallet, Chrome ve Books farkl\u0131 gizlililik politikalar\u0131na sahip olacak. Bunun yan\u0131nda, farkl\u0131 uygulamalarda \u00fcr\u00fcne \u00f6zel gizlilik politikas\u0131 uygulanabilecek. Ama aksi belirtilmedi\u011fi s\u00fcrece, yeni gizlililik politikas\u0131 t\u00fcm \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in ge\u00e7erli olacak.<\/p>\n<p>\u00d6zetle, Google, yeni gizlililik politikas\u0131 ile daha fazla bilgi toplamayaca\u011f\u0131n\u0131, ama t\u00fcm uygulamalar\u0131n aras\u0131nda \u00e7apraz veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ku\u015fkusuz, bu yeni durum daha geni\u015f enformasyon a\u011flar\u0131 olu\u015fturabilece\u011fi i\u00e7in Google&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131racak.<\/p>\n<p>Google, hala bildi\u011fimiz Google.<\/p>\n<p>Sadece yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z aramalar\u0131 ve e-postalar\u0131m\u0131z\u0131 analiz etti\u011finde bile bizim hakk\u0131m\u0131zda en yak\u0131n\u0131m\u0131zdakilerden bile daha \u00e7ok bilgi sahibi olabiliyor. Ama as\u0131l rahats\u0131z edici olan Google, d\u00fcnya halklar\u0131 hakk\u0131nda giderek daha fazla \u015fey biliyor.<\/p>\n<h2><strong>Google&#8217;a Kar\u015f\u0131 Ne Yap\u0131labilir?<\/strong><\/h2>\n<p>Google, Facebook ve Twitter gibi sosyal a\u011flara g\u00f6re g\u00f6re toplum i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck bir tehlike olu\u015fturuyor. Ancak sosyal a\u011flardan vazge\u00e7mek kolay olsa da ayn\u0131 kolayl\u0131k Google i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil, en az\u0131ndan bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullarda. Bir arama motoru olarak Google elimiz aya\u011f\u0131m\u0131z olmu\u015f durumda. Di\u011fer arama motorlar\u0131n\u0131 kullanmak da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil. Google hakk\u0131nda olan endi\u015felerimiz di\u011ferleri i\u00e7in de ge\u00e7erli.<\/p>\n<p>Ancak, EFF&#8217;nin arama motorlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 konusundaki \u00f6nerilerini de dikkate alarak arama motorlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlamak m\u00fcmk\u00fcn:<\/p>\n<p><strong>1- Arama alan\u0131na ki\u015fisel bilgilerinizi yazmay\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>Kendi ad\u0131n\u0131z\u0131, adresinizi, telefon numaran\u0131z\u0131 ya da TC Kimlik numaran\u0131z\u0131 aramay\u0131n\u0131z. Bu t\u00fcr aramalar, sizin kap\u0131n\u0131za kadar ula\u015fan enformasyon ba\u011flant\u0131lar\u0131 olu\u015fturabilir. E\u011fer illaki bu bilgilerden herhangi birini ara\u015ft\u0131rmak istiyorsan\u0131z, her zaman kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z bilgisayar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir bilgisayar se\u00e7iniz.<\/p>\n<p><strong>2- Hesab\u0131n\u0131zdan giri\u015f yapmadan arama yap\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, aramalar\u0131n\u0131zda Google kullan\u0131yorsan\u0131z, Gmail hesab\u0131n\u0131zdan giri\u015f yapmay\u0131n\u0131z. Bunun i\u00e7in iki farkl\u0131 web taray\u0131c\u0131s\u0131 kullanabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, Google&#8217;dan arama yaparken Internet Explorer&#8217;\u0131, Gmail hesab\u0131na bakarken Mozilla Firefox&#8217;u kullanabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>3- Arama motorunuzdan gelen \u00e7erezleri engelleyiniz.<\/strong><\/p>\n<p>Kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131zla giri\u015f yapmasan\u0131z da, arama motorlar\u0131 hareketlerinizi \u00e7erezler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla takip edebilir. Gizlililik a\u00e7\u0131s\u0131ndan en iyisi t\u00fcm \u00e7erezleri engellemektir. Fakat baz\u0131 web siteleri, \u00e7erezsiz \u00e7al\u0131\u015famamaktad\u0131r. Bu nedenle, \u00e7erezleri k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc yapmak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. \u00d6rne\u011fin, web taray\u0131c\u0131n\u0131z kapand\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm \u00e7erezleri silmesini s\u00f6yleyebilirsiniz.<\/p>\n<p>Bu i\u015flemi Firefox&#8217;ta (s\u00fcr\u00fcm 10) a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlar\u0131 takip ederek ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz:<\/p>\n<p>1- D\u00fczen men\u00fcs\u00fcnden Tercihlere t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>2- Gizlilik&#8217;e t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>3- Ge\u00e7mi\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u00d6zel ayarlar\u0131 kullanacak&#8217;\u0131 se\u00e7in.<\/p>\n<p>4- \u00c7erezleri Kabul Et&#8217;i i\u015faretleyelim, ama Tutma S\u0131n\u0131r\u0131 i\u00e7in Firefox kapat\u0131lana dek diyelim. Daha sonra da Ayr\u0131cal\u0131klar&#8230; d\u00fc\u011fmesine t\u0131klay\u0131p kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z arama motorlar\u0131n\u0131n adresini ekleyelim ve buradan gelen \u00e7erezleri engellemesi i\u00e7in Engelle d\u00fc\u011fmesine t\u0131klayal\u0131m.<\/p>\n<p>\u0130kinci ad\u0131mda, hesab\u0131m\u0131zdan takip edilmeyi engelledik. \u015eimdi de \u00e7erezleri engelleyerek arama motorlar\u0131n\u0131n \u00e7erezler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgisayar\u0131 takip etmesini engelledik. Geriye tek bir a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z kal\u0131yor: IP adresimiz.<\/p>\n<p><strong>4- IP adresini de\u011fi\u015ftirmek<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nternet&#8217;e ba\u011fland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u0130nternet Servis Sa\u011flay\u0131c\u0131&#8217;m\u0131z (ISS) IP ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz \u00f6zel bir adres verir. Arama motorlar\u0131ndaki ya da eri\u015fti\u011fimiz di\u011fer site sunucular\u0131ndaki kay\u0131tlar\u0131m\u0131z IP adresimizle ili\u015fkilendirilir.<\/p>\n<p>E\u011fer ISS&#8217;nin verdi\u011fi adres dinamik ise, yani modeminizi her a\u00e7\u0131p kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda de\u011fi\u015fiyorsa, modeminizi s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k tutmay\u0131p, i\u015finizi bitirince kapatarak ya da periyodik olarak yeniden ba\u015flatarak arama motorunun IP \u00fczerinden takibini engelleyebiliriz.<\/p>\n<p>Statik, de\u011fi\u015fmeyen bir IP adresi kullan\u0131yorsak 5. \u00f6neriye bakabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>5- Web vekilleri (proxy) ya da anonimle\u015ftirici yaz\u0131l\u0131mlar kullanmak.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk d\u00f6rt maddenin uygulanmas\u0131 g\u00f6rece kolayd\u0131r. Bu ad\u0131mda anlat\u0131lan ise biraz daha karma\u015f\u0131kt\u0131r, ek yaz\u0131l\u0131mlar kullanmak gerekir. Yap\u0131lmak istenen, IP adreslerimizi kaydederek bizi takip etmek isteyen sunucuya yanl\u0131\u015f bilgi vererek \u015fa\u015f\u0131rtmakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, Tor (<a href=\"http:\/\/www.torproject.org\">http:\/\/www.torproject.org<\/a>) adl\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131 bu ama\u00e7 do\u011frultusunda kullan\u0131labilir. Ayr\u0131ca, Tor yaz\u0131l\u0131m\u0131 ile birlikte indirilen Privoxy (<a href=\"http:\/\/www.privoxy.org\">http:\/\/www.privoxy.org<\/a>) de mesajlar\u0131n\u0131zda, sizin kimli\u011finizi ele verebilecek bilgileri siler.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu ad\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131, web&#8217;de daha g\u00fcvenli, g\u00f6zetimden uzak bir gezinti yapmam\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Fakat yine de %100 bir g\u00fcvenlik s\u00f6z konusu de\u011fildir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00f6neri olanaks\u0131z ve be\u015finci \u00f6neri zor olabilir. Ama ilk \u00fc\u00e7 \u00f6neriyi mutlaka dikkate almak gerekir. En az\u0131ndan hakk\u0131m\u0131zda bilgi toplamak isteyenlerin i\u015fini biraz engellemi\u015f ve zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n<p>Ancak \u015funu da unutmamak gerekiyor. Dergimizde daha \u00f6nce (Nisan, 2011) yay\u0131nlanan Web 1 2 3&#8230; yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle bir paragraf vard\u0131:<\/p>\n<p>(Web 3.0 ile) Arama motorlar\u0131ndaki aramalar\u0131n\u0131z, \u00f6nceki aramalar\u0131n\u0131zla ba\u011flant\u0131l\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye&#8217;de bir s\u00fcr\u00fc Mustafa Y\u0131lmaz var. Ama arama yapan\u0131n satran\u00e7la ilgilendi\u011fini bilecek olan (\u00e7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce satran\u00e7la ilgili aramalar yapm\u0131\u015ft\u0131r) Web 3.0, ekrana \u00f6ncelikli olarak T\u00fcrkiyeli satran\u00e7 oyuncusu Mustafa Y\u0131lmaz hakk\u0131ndaki siteleri listeleyecektir<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, Web 3.0 ile bizi bekleyen tamamen ki\u015fiselle\u015fmi\u015f bir web ve ak\u0131ll\u0131 bir \u0130nternet&#8217;tir. Heyecan verici oldu\u011fu kadar korkutucu bir gelecek&#8230;<\/p>\n<p>Ne yaz\u0131k ki, teknoloji siyah-beyaz de\u011fil&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Google, 1 Mart 2012 tarihinden itibaren uygulayaca\u011f\u0131 yeni gizlilik politikas\u0131n\u0131 duyurdu. Google taraf\u0131ndan sa\u011flanan \u00e7e\u015fitli hizmetleri art\u0131k bu politika \u00e7er\u00e7evesinde kullanaca\u011f\u0131z. Uygulamalar\u0131n kullan\u0131c\u0131 lisanslar\u0131n\u0131 ve web sitelerinin gizlilik politikalar\u0131n\u0131 genelde pek okumuyoruz. Yasal ve teknik jargonun i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi bu metinlerin okunmas\u0131 zor, kar\u0131\u015f\u0131k ve s\u0131k\u0131c\u0131 geliyor. Bu nedenle, i\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7\u0131yor ve yaz\u0131lanlar\u0131 do\u011frudan kabul ediyoruz. Google&#8217;\u0131n duyurusunu yapt\u0131\u011f\u0131 yeni gizlilik politikas\u0131 metni ise, \u00f6rneklerine g\u00f6re daha basit bir dil kullan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Kullan\u0131c\u0131ya metnin okunmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla, metinde kullan\u0131lan teknik terimlerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f. Bas\u0131nda yer alan haberlerin etkisiyle, bir\u00e7ok \u0130nternet kullan\u0131c\u0131s\u0131 (belki de hayatlar\u0131nda ilk kez) Google&#8217;un sitesinde<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,14],"tags":[],"class_list":["post-128","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ifade-ozgurlugu","category-mahremiyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=128"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions\/130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}