Bug\u00fcn tart\u0131\u015fman\u0131n oda\u011f\u0131nda ABD tarz\u0131 patentlemenin AB’de de ge\u00e7erli olup olmayaca\u011f\u0131 yat\u0131yor. ABD yasalar\u0131na g\u00f6re saf yaz\u0131l\u0131m ve i\u015f metotlar\u0131 patentlenebilirken, AB yasalar\u0131 buna izin vermiyor. \u00dcstelik s\u00f6z konusu durum Avrupa Parlamentosu\u2019nca 24 Eyl\u00fcl 2003 tarihinde bir kez daha onayland\u0131. \u0130lk kez ‘bilgisayar kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilen bulu\u015flar\u0131n’ patentlenebilirli\u011fi kabul edildi, ancak getirilen ek d\u00fczenlemelerle ABD tarz\u0131 patentlemenin tamamen \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ildi. B\u00f6ylece algoritmalar ve i\u015f metotlar\u0131 (Amazon’un ald\u0131\u011f\u0131 ‘tek t\u0131kla al\u0131\u015fveri\u015f’ gibi) bir kez daha tamamen patent yasalar\u0131n\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ancak bu son de\u011fil, patent sava\u015f\u0131n\u0131n yeniden alevlendi\u011fi bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131. Patent lobisi, faaliyetlerine h\u0131z verirken patent kar\u015f\u0131tlar\u0131 da buna sessiz kalmad\u0131.<\/p>\n
Ba\u015fta da belirtildi\u011fi gibi, sonu\u00e7 t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 yak\u0131ndan etkileyecek. Gartner [2], bu d\u00fczenlemelerin yasala\u015fmas\u0131 durumunda AB ve ABD aras\u0131nda ciddi sorunlar\u0131n ya\u015fanabilece\u011fine vurgu yap\u0131yor. Hatta patent yasalar\u0131ndaki uyumsuzluktan kaynakl\u0131 olarak AB’deki kimi e-ticaret sitelerine ABD’den eri\u015fim yasad\u0131\u015f\u0131 hale gelebilir. Ancak yaz\u0131l\u0131m patentlerinin yasala\u015fmas\u0131 son y\u0131llarda t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 sarsan \u00d6zg\u00fcr ve A\u00e7\u0131k Kaynak Kod devriminin geli\u015fim s\u00fcrecini de sekteye u\u011fratacak. Bu y\u00fczden, yaz\u0131l\u0131m patentleri, ABD-AB aras\u0131ndaki uluslararas\u0131 hukukun da \u00f6tesinde bir anlam ta\u015f\u0131yor. Arama motorlar\u0131nda yap\u0131lan ufak bir ara\u015ft\u0131rmada kar\u015f\u0131m\u0131za yaz\u0131l\u0131m patentlerini inceleyen binlerce web sitesi \u00e7\u0131k\u0131yor. Devlet kurumlar\u0131n\u0131n, uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin, yaz\u0131l\u0131m ve donan\u0131m \u015firketlerinin yan\u0131 s\u0131ra sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ve bireyler de patent sava\u015f\u0131n\u0131n taraflar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. Daha da ilginci, kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda faaliyet g\u00f6steren patent lobisine kar\u015f\u0131l\u0131k, programc\u0131lar, yaz\u0131l\u0131m patentlerini protesto eden sokak g\u00f6sterileri d\u00fczenliyor.<\/p>\n
Patent sava\u015f\u0131, k\u0131sa vadede sonu\u00e7lanacak gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te taraflar aras\u0131ndaki m\u00fccadeleye ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 bi\u00e7imler alacak. Bu yaz\u0131da, AB i\u00e7indeki tart\u0131\u015fmalardan yola \u00e7\u0131karak, patent politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fum s\u00fcreci ele al\u0131n\u0131yor. \u00d6ncelikle, bug\u00fcn AB i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen yaz\u0131l\u0131m patentleri tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n tarihsel k\u00f6kenleri incelenecek ve tart\u0131\u015fmada yer alan taraflar\u0131n temel stratejileri \u00e7er\u00e7evesinde s\u00fcrece etkileri de\u011ferlendirilecek. Bu do\u011frultuda,\u00a0ikinci b\u00f6l\u00fcmde<\/strong>, yaz\u0131l\u0131m patentlerinin k\u0131sa bir tarih\u00e7esi sunuluyor.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde<\/strong> ise patent sava\u015flar\u0131 iki d\u00fczeyde \u00e7\u00f6z\u00fcmleniyor. Birinci d\u00fczeyde, Avrupa Birli\u011fi’nin \u00fc\u00e7 temel kurumunun (Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birli\u011fi Konseyi ve Avrupa Komisyonu) yasama s\u00fcrecindeki ili\u015fkisi inceleniyor. \u0130kinci d\u00fczeyde ise yaz\u0131l\u0131m patentlerinin gereklili\u011fini savunan ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan gruplar\u0131n temel stratejileri \u00f6zetleniyor.<\/p>\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve son b\u00f6l\u00fcmde<\/strong> ise son geli\u015fmeler tart\u0131\u015f\u0131lmakta.<\/p>\n II- Yaz\u0131l\u0131m Patentlerinin Tarihsel K\u00f6kenleri<\/strong><\/p>\n Avrupa Patent Antla\u015fmas\u0131, patenti, mucidin icad\u0131 \u00fczerinde sahip oldu\u011fu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 haklar olarak tan\u0131ml\u0131yor [3]. S\u00f6z konusu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 haklar h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir zaman dilimi i\u00e7in veriliyor. H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f bir patent, mucidin \u00f6zel m\u00fclkiyeti haline geliyor. Mucit, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 haklar\u0131 sayesinde kendi izni olmadan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bulu\u015funu kullanmas\u0131n\u0131, taklit etmesini ya da satmas\u0131n\u0131 engelleyebiliyor. Ancak mucidin bu haklar\u0131 sadece bu haklar\u0131 tan\u0131yan \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ge\u00e7erli. Bundan dolay\u0131 ABD h\u00fck\u00fcmetince tan\u0131nm\u0131\u015f bir patent, AB’de ge\u00e7ersiz olabiliyor.<\/p>\n Patentlenebilirlik i\u00e7in temel \u015fartlar \u00fczerinde \u00fclkeler aras\u0131nda bir konsens\u00fcs sa\u011flanm\u0131\u015f durumda. Herhangi bir bulu\u015fun patentlenebilmesi i\u00e7in gerekli \u015fartlar:<\/p>\n \u2022\tYeni olmas\u0131 Ancak yaz\u0131l\u0131m patentleri sorunsal\u0131n\u0131n temelinde hangi bulu\u015flar\u0131n patentlenemeye\u011fi yat\u0131yor. \u00d6rne\u011fin AB \u00fclkelerinde bir bulu\u015f:<\/p>\n \u2022\tKe\u015fif ABD Patent ve Marka Ofisi (USPTO) de yaz\u0131l\u0131mla ilgili bulu\u015flar\u0131n patentlenmesinde uzunca bir s\u00fcre teredd\u00fctl\u00fc davrand\u0131. Yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisinin ilk g\u00fcnlerinde, USPTO patentlerin yaln\u0131zca maddi d\u00fcnya i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu [4]. 1960’larda ve 1970’lerde yarg\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131m patentleri ile ilgili davalara yakla\u015f\u0131m\u0131 bu do\u011frultuda oldu. Bu d\u00f6nemde bilgisayar programlar\u0131 \u00fczerindeki fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131, patentler yerine ‘copyright’ yasalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirildi [5,6].<\/p>\n ‘Copyright’ yasalar\u0131, yaz\u0131l\u0131m\u0131n metinsel ve k\u0131smen maddile\u015fmi\u015f boyutu ile ilgiliyken patentler yaz\u0131l\u0131m\u0131n arkas\u0131ndaki yarat\u0131c\u0131 fikirlerle ilgileniyor. Ayn\u0131 fikrin farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ifade ediliyor olmas\u0131 ‘copyright’ yasalar\u0131na ayk\u0131r\u0131 de\u011fil [8,9].<\/p>\n 1981 y\u0131l\u0131 yaz\u0131l\u0131m patentlerinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. ABD yarg\u0131s\u0131 [10]:<\/p>\n Bir bilgisayar program\u0131 taraf\u0131ndan kontrol edilen ve maddeyi fiziksel olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir makine patentlenebilir mi?<\/p>\n sorusuna ‘evet’ yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi. Ancak, burada sistemin tamam\u0131na bir patent veriliyordu. Bilgisayar program\u0131n\u0131n kendisi ne bu mahkemede ne de 1990’lara kadar herhangi bir mahkemede patentlenemedi. Asl\u0131nda bu durum da fazla \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmasa gerek. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaz\u0131l\u0131m, 1980’lere kadar donan\u0131m\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve 1990’larda ise bu durum tersine d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131, yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fc donan\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti.<\/p>\n Fakat 1980’lerde yaz\u0131l\u0131m\u0131n patentlenebilirli\u011fi \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisinin geli\u015fimiyle h\u0131z kazand\u0131. 1992 y\u0131l\u0131nda, yaz\u0131l\u0131m patentlerini a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak \u00fczere fiziksel d\u00fcnyadan al\u0131nm\u0131\u015f verileri kontrol eden bilgisayar programlar\u0131 ile saf matematiksel algoritmalar aras\u0131nda bir ayr\u0131ma gidildi [11]. Bu ayr\u0131ma g\u00f6re, sismik \u00f6l\u00e7\u00fcmleri kontrol etmek i\u00e7in geli\u015ftirilen bir yaz\u0131l\u0131m patentlenebilirken, onluk d\u00fczendeki say\u0131lar\u0131 ikilik d\u00fczene \u00e7eviren algoritmalar patentlenemez olarak nitelendirildi.<\/p>\n 1995 y\u0131l\u0131na, USPTO, mahkemelerin verdi\u011fi kararlar\u0131 derleyerek yaz\u0131l\u0131m patentleri k\u0131lavuzu olu\u015fturma yoluna gitti. Bu ba\u015flang\u0131\u00e7ta, Clinton y\u00f6netimince USPTO’ya atanan Bruce Lehman’\u0131n rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr [4]. Bir\u00e7ok yaz\u0131l\u0131m \u015firketi bu s\u00fcrece kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken Microsoft yaz\u0131l\u0131m patentlerinin en \u00f6nemli destek\u00e7isi oldu[12]. Bill Gates, 1991’den bu yana, patentleri, Microsoft’un monopol konumunu s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck silah olarak g\u00f6r\u00fcyor [13].<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m patentlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n (hem \u015firketler hem de yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiren bireyler) say\u0131s\u0131, patentlere destek verenlerden \u00e7ok daha fazla olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir kar\u015f\u0131 koyu\u015f sergilenemedi. Bunun sonucunda, yaz\u0131l\u0131m patent politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fum s\u00fcreci, patent lobilerinin inisiyatifiyle, onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda geli\u015fti.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m patentleri konusunda bir di\u011fer d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 ise Amazon’un ‘Tek-T\u0131k’ patenti oldu. Bu patent, web sitelerinde kullan\u0131c\u0131n\u0131n gerekli bilgileri sadece bir kere girerek site i\u00e7inde dolan\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131ml\u0131yor [7]. Bu, teknik olarak olduk\u00e7a basit. Ama, Amazon, bu sistemin geli\u015ftirilmesinde binlerce saat ve milyonlarca dolar harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmekte. Elbette ki bu iddian\u0131n arkas\u0131nda da Amazon’un olas\u0131 rakiplerini safd\u0131\u015f\u0131 etme iste\u011fi yat\u0131yor.<\/p>\n Amazon’un ‘Tek-T\u0131k’ patenti, benzer patentlerin de \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Microsoft da PDA’lar ve mobil telefonlar i\u00e7in ‘\u00e7ift-t\u0131k’ patentini ald\u0131 [14].<\/p>\n B\u00f6ylece, yaz\u0131l\u0131m patentlerini destekleyen Amerikan \u015firketleri kendi evlerinde oynad\u0131klar\u0131 ilk ma\u00e7\u0131 kazanm\u0131\u015f oluyordu. Ancak bu \u015firketleri Avrupa’da zorlu bir r\u00f6van\u015f bekliyor.<\/p>\n Avrupa Patent Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 52. maddesi, matematiksel metotlar\u0131, i\u015f metotlar\u0131n\u0131, algoritmalar\u0131 vs. tamamen patent kanunu kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131yor. Soyut fikirlerin patentlenemeyece\u011fi belirtiliyor [15]. Bu a\u00e7\u0131dan, 1990 \u00f6ncesi ABD patent yasas\u0131yla benzer niteli\u011fe sahip. Ancak ABD’nin patent politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fumunda patent lobisi nerdeyse tek ba\u015f\u0131na belirleyici olmu\u015fken Avrupa’da bilin\u00e7li ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir patent kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 var. Bu nedenle, AB i\u00e7indeki patent politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fum s\u00fcreci ABD’den farkl\u0131 bir yol izliyor.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, 2000 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda Avrupa Patent Ofisi (EPO), 52. maddede belirtilen t\u00fcm s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 kald\u0131rmak istedi. Ama kamuoyu tepkisi buna engel oldu. Daha sonra 24 Eyl\u00fcl 2003 tarihinde Avrupa Parlamentosu\u2019ndaki giri\u015fimleri de ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7land\u0131. Parlamento, ABD tarz\u0131 patentlemeyi reddetti [16].<\/p>\n Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yaz\u0131l\u0131m patentlerinin gelece\u011finin taraflar aras\u0131ndaki m\u00fccadeleye ve dengelere bakt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7ik g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n III- Yaz\u0131l\u0131m Patentleri Sava\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m patentleri sava\u015f\u0131n\u0131n en ilgin\u00e7 yanlar\u0131ndan biri patenti destekleyen ya da kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan taraflar\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131n temelinde innovasyon kavram\u0131n\u0131n yat\u0131yor olmas\u0131.<\/p>\n Patentleri destekleyenler, patentlerin yeni teknolojilerin innovasyonunu te\u015fvik etti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeler. Yeni ortaya konan \u00fcr\u00fcn \u00fczerindeki ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 haklar rekabeti te\u015fvik ediyor ve o da innovasyonla sonu\u00e7lan\u0131yor[17].\tHeckel’e g\u00f6re de [18], fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131yla sa\u011flanan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 haklar yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisinde innovasyon ve geli\u015fim i\u00e7in gerekli.<\/p>\n Muhalifler ise aksini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Patentler yaz\u0131l\u0131mda innovasyonu artt\u0131rmayacak, tam tersine \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 mali engellerle yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na zarar verecek diyorlar. \u00d6zg\u00fcr Yaz\u0131l\u0131m Hareketi innovasyon i\u00e7in bilginin payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcyor. Yaz\u0131l\u0131m patentlerinin, kullan\u0131c\u0131ya sunulan yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fini de vurguluyorlar[19].<\/p>\n Peki kim do\u011fruyu s\u00f6yl\u00fcyor? Bu sorunun yan\u0131t\u0131, bu yaz\u0131n\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda. AB i\u00e7indeki patent politikas\u0131n\u0131n olu\u015fum s\u00fcreci, kimin do\u011fruyu s\u00f6yled\u011finden \u00e7ok taraflar aras\u0131ndaki m\u00fccadele taraf\u0131ndan belirleniyor. Fakat s\u00f6z\u00fc k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in Bill Gates’e b\u0131rakal\u0131m[20]:<\/p>\n [Bizim i\u00e7in] \u00e7\u00f6z\u00fcm m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok patent almakt\u0131r. Gelecekte yeni ba\u015flayan ve patent sahibi olmayan bir \u015firket, b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin keyf\u00ee olarak koydu\u011fu fiyat\u0131 \u00f6demek zorunda kalacakt\u0131r. Bu fiyat y\u00fcksek olabilir. Yerle\u015fiklik kazanm\u0131\u015f \u015firketlerin gelecekteki rakiplerini saf d\u0131\u015f\u0131 etmekte \u00e7\u0131karlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n Bu b\u00f6l\u00fcmde \u00f6ncelikle, AB i\u00e7inde patentlerin yasama s\u00fcreci ile ilgili \u00fc\u00e7 ana kurumun (Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birli\u011fi Konseyi ve Avrupa Komisyonu) i\u015fleyi\u015fi ve birbiri ile ili\u015fkisi incelenecek.<\/p>\n Daha sonra ise bu kurumlar \u00fczerinde \u00f6nemli etkisi olan EPO’nun, patent lobisinin ve patent kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131 incelenecek.<\/p>\n 3.1 Avrupa Birli\u011fi<\/strong><\/p>\n Patentlerde yasama s\u00fcreci, Parlamento, Konsey ve Komisyonun ortak karar alma prosed\u00fcr\u00fcyle ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n Bu prosed\u00fcre g\u00f6re, Komisyon yasa teklifini Konsey\u2019e ve Parlamento\u2019ya g\u00f6nderir. Parlamento\u2019nun \u00fc\u00e7 olas\u0131 yan\u0131t\u0131 vard\u0131r: kabul, ret ya da d\u00fczeltmeler \u00f6nermek. Konsey de ret ya da kabul oyu \u00e7\u0131kabilir. Anla\u015fmazl\u0131k durumunda Komisyon teklifini yeniden de\u011ferlendirir ve yeniden onaya sunar. \u0130kinci turda parlamentoda yap\u0131lan oylamada parlamentonun kabul ya da ret vermesi ortak karar verme prosed\u00fcr\u00fcn\u00fc sonland\u0131r\u0131r. \u0130yile\u015ftirmeler \u00f6nermesi ve kurumlar aras\u0131nda uzla\u015fmaya ula\u015f\u0131lamamas\u0131 durumunda konsens\u00fcs sa\u011flamak amac\u0131yla bir uzla\u015fma komitesi kurulur [22].<\/p>\n Komisyon’un, Konsey’in ve Parlamento\u2019nun patent tart\u0131\u015fmalar\u0131ndaki konumu nedir? Bunun i\u00e7in 24 Eyl\u00fcl 2003’de ba\u015flayan s\u00fcrece bakmam\u0131z yeterli olacakt\u0131r. Parlamento, Komisyon taraf\u0131ndan \u00f6nerilen patent yasas\u0131ndaki de\u011fi\u015fikli\u011fi kabul etmedi ve ABD tarz\u0131 patentlemeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Parlamento\u2019nun bu karar\u0131ndaki \u0131srar\u0131 ise Komisyon’u k\u0131zd\u0131rd\u0131. Bu kurumlar\u0131n yaz\u0131l\u0131m patentlerine bak\u0131\u015fta yap\u0131lar\u0131 belirleyici rol oynad\u0131. Bu kurumlar\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u015fimdiye kadarki ve bundan sonraki s\u00fcrecin de\u011ferlendirilmesinde \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 veriyor.<\/p>\n 3.1.1 Avrupa Komisyonu <\/strong><\/p>\n Avrupa Topluluklar\u0131 Komisyonu olarak da bilinmektedir. AB’de y\u00f6netici role sahiptir ve yasa teklifinde bulunabilir. Uluslararas\u0131 anla\u015fmalardan sorumludur. \u00dclkelerin devlet ba\u015fkanlar\u0131 Komisyon \u00fcyelerini belirler, daha sonra da Komisyon \u00fcyeleri de be\u015f y\u0131l g\u00f6rev yapacak olan Komisyon ba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7er. [26].<\/p>\n Komisyon \u00fcyeleri yaz\u0131l\u0131m patentlerini destekliyor. \u00d6zellikle, \u0130\u00e7 Piyasalar Komiseri Fritz Bolkestein, eski yasal \u00e7er\u00e7evenin yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisini d\u00fczenlemek i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. 1970’lerdeki yasalar\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesini istiyor. Bolkestein 23 eyl\u00fcl 2003 tarihinde Parlamento\u2019da yap\u0131lan oylaman\u0131n sonucuna da, Parlemento’yu tehdit etmeye kadar varacak boyutlarda b\u00fcy\u00fck tepki g\u00f6sterdi [23,24,25,26]. 3.1.2 Avrupa Birli\u011fi Konseyi <\/strong><\/p>\n AB \u00fcyesi \u00fclkelerin bakanlar\u0131ndan olu\u015fuyor. Anla\u015fmalarda aksi belirtilmedik\u00e7e kararlar nitelikli \u00e7o\u011funluk oyu ile al\u0131n\u0131yor. Gerekli g\u00f6r\u00fclmesi durumunda ise oybirli\u011fine ba\u015fvurulabiliyor. Konseyde, \u00fclkelerin oy hakk\u0131 e\u015fit de\u011fil.<\/p>\n Avrupa Birli\u011fi Konseyi tek bir kurum olsa da, ger\u00e7ekte farkl\u0131 alt konseylerin bile\u015fiminden olu\u015fmu\u015ftur. Her bir konseyde \u00fclkeler farkl\u0131 bakanlarca temsil ediliyor. Kararlar sekt\u00f6rel toplant\u0131larda ilgili bakanl\u0131klar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla al\u0131n\u0131yor[26]. Fakat bakanlar, genellikle, zamanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131ndan dolay\u0131 bu toplant\u0131lara kendi temsilcilerini g\u00f6nderiyor. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131 i\u00e7in kurulmu\u015f konsey de Avrupa Komisyonu’nun teklifini de\u011ferlendirmek \u00fczere s\u0131k s\u0131k toplan\u0131yor. Ancak, bu konseyin \u00fcye profili \u00e7\u0131kan kararlar\u0131n tarafs\u0131z olmas\u0131n\u0131n pek de olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00dclkelerini temsilen g\u00f6revlendirilen delegelerin kendi ulusal patent ofisleriyle yak\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131 var[28]. Bu yak\u0131n ili\u015fkilerin sonucu olarak da Komisyon\u2019dan \u00e7ok daha fazla patent destek\u00e7isi bir konumda bulunuyorlar. Ancak Fransa ve Bel\u00e7ika temsilcilerinin istisnai durumlar\u0131n\u0131 belirtmek gerekiyor.<\/p>\n 3.1.3 Avrupa Parlamentosu<\/strong><\/p>\n Komisyon’da ve Konsey’de ger\u00e7ek anlamda bir sava\u015ftan bahsetmek olanaks\u0131z. Sava\u015f, en az\u0131ndan iki tarafa gereksinim duyar. Ama yukar\u0131da da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi her iki kurum neredeyse patent ofislerinin birlik i\u00e7indeki temsilcilik g\u00f6revini \u00fcstleniyor. Esas sava\u015f alan\u0131 Avrupa Parlamentosu. Parlamento, ulusal bir parlamentodan daha az hakka sahip. Yasa teklifinde bulunam\u0131yor. Ancak ortak karar alma prosed\u00fcr\u00fcnde karar alma yetkisini Konsey’le e\u015fit bi\u00e7imde payla\u015f\u0131yor. Bir di\u011fer deyi\u015fle, Parlamento\u2019nun onay\u0131 olmadan herhangi bir yasama metni kabul edilemiyor. Yaz\u0131l\u0131m patentlerinde de b\u00f6yle oldu ve 24 Eyl\u00fcl 2003’de Komisyon’un yasa teklifini kabul etmedi [29]. Bu, patent sava\u015f\u0131nda \u00f6nemli bir momentti ve Komisyonu olduk\u00e7a k\u0131zd\u0131rd\u0131. Patent lobisinin \u015fimdiki stratejisinde, parlamentoyu yasama s\u00fcrecinde devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak \u00f6nemli bir yer tutuyor [23]. 23 Eyl\u00fcl’deki zaferine ra\u011fmen, patent kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n tam bir zaferinden s\u00f6z etmek olanakl\u0131 de\u011fil. Patent lobisinin kendi lehine kullanabilece\u011fi yasal bo\u015fluklar mevcut. Ortak karar verme prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn hen\u00fcz ilk turu tamamland\u0131.<\/p>\n Parlamento \u00fcyeleri, do\u011frudan AB vatanda\u015flar\u0131nca se\u00e7iliyor. Baz\u0131 \u00fclkelerde Avrupa Parlamentosu \u00fcyeleri, kendi parlamentolar\u0131n\u0131n da \u00fcyesi oluyor. Bu durum da, parlamentonun \u00fcye profilini di\u011fer iki kurumdan daha farkl\u0131 k\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca parlamentonun kararlar\u0131nda \u00fcye \u00fclkelerin kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 kadar siyasi grupla\u015fmalar da belirleyici rol oynuyor [27]. \u00d6rne\u011fin Fransa ve Bel\u00e7ika, yaz\u0131l\u0131m patentlerine kar\u015f\u0131yken, \u0130ngiltere yaz\u0131l\u0131m patentlerine destek veriyor. Ye\u015filler ve kom\u00fcnistler yaz\u0131l\u0131m patentlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlarken muhafazakarlar ve H\u0131ristiyan Demokratlar patent taraftarlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. \u0130statistikler de g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi siyasi kimlikler ulusal kimliklerden daha belirleyici rol oynuyor. [31,32]<\/p>\n 3.2 Avrupa Patent Ofisi ve Yaz\u0131l\u0131m Patentlerini Destekleyenler<\/p>\n 3.2.1 Avrupa Patent Ofisi <\/strong><\/p>\n Avrupa Patent \u00d6rg\u00fct\u00fc (EPOrg), Avrupa Patent Antla\u015fmas\u0131’na g\u00f6re kurulmu\u015f ama AB ile yasal ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan uluslararas\u0131 bir \u00f6rg\u00fct. Avrupa Patent Ofisi ise bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Avrupa Patent Ofisi misyonunu patentler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Avrupa vatanda\u015flar\u0131n\u0131n yarar\u0131na innovasyonu, rekabeti ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi desteklemek olarak tan\u0131ml\u0131yor [33].<\/p>\n Ancak, Avrupa Patent Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 52. maddesine ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011finden, patent kar\u015f\u0131tlar\u0131nca yasalara ayk\u0131r\u0131 davranmakla su\u00e7lan\u0131yor. 1998 y\u0131l\u0131nda enformasyonel yap\u0131daki bulu\u015flar\u0131n patentlenmesi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli ad\u0131mlar atan Avrupa Patent Ofisi, 2000 y\u0131l\u0131ndan sonra ‘bilgisayarla yap\u0131lan bulu\u015flar’ ad\u0131 alt\u0131nda 30000’den fazla bulu\u015fa patent verdi. Bug\u00fcn bu pratiklerini AB yasalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde de me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ama \u015fu anki yasalar ba\u011flam\u0131nda Avrupa Patent Ofisi’nin bu patentleri yasad\u0131\u015f\u0131 [34].<\/p>\n Avrupa Patent Ofisi, patent lobisinin u\u00e7aklar\u0131n\u0131n kalk\u0131p kar\u015f\u0131 cepheyi bombalad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fcst olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Misyonunu, ‘Avrupa vatanda\u015flar\u0131n\u0131n yarar\u0131’ olarak tan\u0131mlasa da, bunun ger\u00e7ekli\u011fi ku\u015fkulu. \u00d6rne\u011fin, 50 \u015firket, Patent Ofisi’nin yaz\u0131l\u0131mla ilgili olarak verdi\u011fi patentlerden %43’\u00fcn\u00fc elinde bulunduruyor. \u0130lk 10 \u015firket ise patentlerin %24’\u00fcne sahip. EPO’nun gelirinin verilen patentlerden geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, EPO’nun da di\u011fer patent ofisleri gibi b\u00fcy\u00fck oranda hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131 m\u00fc\u015fterilerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor [5].<\/p>\n Avrupa Patent Ofisi, ge\u00e7mi\u015fte USPTO’nun ABD’de yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 AB i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirmek istiyor.<\/p>\n 3.2.2 Yaz\u0131l\u0131m Patentlerini Destekleyenler<\/strong><\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m patentlerini destekleyen gruplara g\u00f6re, patent ve ‘copyright’ kanunlar\u0131 innovasyon g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc artt\u0131r\u0131yor. Ama innovasyon s\u00fcrecinde ba\u015frol oynayan yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiriciler tam tersini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteler. \u00d6rne\u011fin, 1994 y\u0131l\u0131nda ABD’deki yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiriciler aras\u0131nda yap\u0131lan ankete g\u00f6re ankete kat\u0131lanlar\u0131n %79.6’s\u0131 patentlere kar\u015f\u0131yken sadece %8.2’si patenlere destek veriyordu. Geriye kalan %12.2 ise karars\u0131z [36]. E\u011fer o tarihte Amazon’un Tek-t\u0131k, Microsoft’un \u00c7ift-t\u0131k ya da patent korku galerisinin di\u011fer \u00fcyelerini g\u00f6rm\u00fc\u015f olsalard\u0131 kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n oran\u0131 \u00e7ok daha y\u00fcksek olacakt\u0131 [37, 38]. Peki yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiriciler patentlere kar\u015f\u0131ysa, yaz\u0131l\u0131m patentlerini destekleyenler kim? Sorunun yan\u0131t\u0131, ‘yaz\u0131l\u0131m patentlerinden en \u00e7ok kim faydalanacak?’ sorusuyla ayn\u0131.<\/p>\n En ba\u015fta, b\u00fcy\u00fck \u015firketler yaz\u0131l\u0131m patentlerinin en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi olarak g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. \u00d6zellikle Microsoft ve IBM bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nde geliyor.<\/p>\n IBM’in patent b\u00f6l\u00fcm\u00fc yaz\u0131l\u0131m patentlerinin yasala\u015fmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba g\u00f6steriyor. Avrupal\u0131 politikac\u0131lar \u00fczerinde bask\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u015eu anda EPO taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 1000 yaz\u0131l\u0131m patentine sahipler. E\u011fer yaz\u0131l\u0131m patentleri AB i\u00e7inde yasala\u015f\u0131rsa, Avrupa’daki yaz\u0131l\u0131m \u015firketlerini zor g\u00fcnler bekliyor [39].<\/p>\n Ancak IBM’in bu politikas\u0131 a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131ma yakla\u015f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde tutars\u0131zl\u0131klar ta\u015f\u0131yor. IBM’in patent hukuku uzmanlar\u0131ndan Kapos bu tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor [39]:<\/p>\n E\u011fer kasabada herkes silahlan\u0131yorsa IBM’in en iyi silahlar\u0131 alaca\u011f\u0131ndan kimsenin ku\u015fkusu olmas\u0131n. Fakat bu bizim silahlanma serbestli\u011fini destekledi\u011fimiz anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n Di\u011fer yandan Microsoft patent yasalar\u0131ndan \u00e7ok copyright yasalar\u0131yla ba\u015far\u0131 kazanm\u0131\u015f olsa da, Bill Gates’in s\u00f6zlerinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere monopol konumunu s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in patentlere gereksinim duyuyor. Hatta \u00d6zg\u00fcr ve A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu yaz\u0131l\u0131ma kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelede en b\u00fcy\u00fck silah\u0131 yine yaz\u0131l\u0131m patentleri.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m patentleri ABD taraf\u0131ndan da yo\u011fun olarak destekleniyor. ABD, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki yasalar\u0131 di\u011fer \u00fclkelere de dikte ettirmek isterken, bu ba\u015fta Fransa olmak \u00fczere bir\u00e7ok AB \u00fcyesi \u00fclkeyi rahats\u0131z ediyor.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m patentlerinden \u00e7\u0131kar\u0131 olan di\u011fer bir grup da patent ofisleri ve patent avukatlar\u0131. Patent davalar\u0131n\u0131n artmas\u0131 avukatlar\u0131n i\u015flerini, dolay\u0131s\u0131yla da gelirini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131racak.<\/p>\n Lobi Faaliyetleri<\/strong><\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m Patentlerini destekleyen \u00e7evrelerin temel stratejisi lobi faaliyetleri \u00fczerine kurulu. Kapal\u0131 kap\u0131lar aras\u0131nda \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler olduk\u00e7a yayg\u0131n. IBM ve Microsoft lobi faaliyetlerinin iki \u00f6nemli akt\u00f6r\u00fc. Bu \u015firketlerin temsilcileri ekonomik<\/p>\n 3.2.3 Yaz\u0131l\u0131m Patentlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar <\/strong><\/p>\n Kimler yaz\u0131l\u0131m patentlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor? Patent kar\u015f\u0131t\u0131 cephe olduk\u00e7a geni\u015f. \u00d6rne\u011fin IBM ve Microsoft’un aksine Oracle, var olan ‘copyright’ ve ticari s\u0131rlar\u0131 koruma yasalar\u0131n\u0131 patent yasas\u0131ndan daha uygun g\u00f6r\u00fcyor. Oracle, patentlerin innovasyonu artt\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc innovasyonun ge\u00e7mi\u015f bilgi birikimine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor [42].<\/p>\n Fransa, patent kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadelede AB i\u00e7inde lider rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015f durumda [43].<\/p>\n Ancak yaz\u0131l\u0131m patentlerine kar\u015f\u0131 en kararl\u0131 ve tutarl\u0131 muhalefet \u00d6zg\u00fcr ve A\u00e7\u0131k Kaynak Kodu destekleyen \u00e7evrelerden geliyor. Bu muhalefet kitlesel bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Asl\u0131nda bu da dolayl\u0131 bir lobi faaliyeti. Fark\u0131, kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda yap\u0131lan pazarl\u0131klar ve tehditler yerine, kamuoyu bask\u0131s\u0131yla yasama s\u00fcrecini etkilemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131. Bu strateji do\u011fal bir tercih olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda zorunluluk da. Komisyonda ve Konsey\u2019de patent lobisine kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n \u00e7oktan kaybedildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde geriye sadece Avrupa Parlamentosu kal\u0131yor. Parlamento se\u00e7imlerinde de yo\u011fun bir faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Ye\u015filler’e ve patent kar\u015f\u0131t\u0131 di\u011fer adaylara destek verildi [44,45].<\/p>\n IV- Son durum <\/strong><\/p>\n Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde GNU\/Linux kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 endi\u015feye d\u00fc\u015f\u00fcren haberler bas\u0131na yans\u0131d\u0131. Haberlerde, Linux’un 283 telifi ihlal etti\u011fi iddia ediliyordu. Bu ihlallerden 27’si de Microsoft’a aitti. Bunun \u00fczerine M\u00fcnih, GNU\/Linux’a ge\u00e7i\u015fi durdurdu\u011funu duyurdu. M\u00fcnih’in bu duyurusu \u00d6zg\u00fcr ve A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu Yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131na bomba gibi d\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fcnih, GNU\/Linux’a ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde bir \u00f6n cephe konumundayd\u0131. Di\u011fer belediyelerce yak\u0131ndan takip ediliyor ve \u00f6rnek al\u0131n\u0131yordu. M\u00fcnih, bir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcre GNU\/Linux’u et\u00fct etmi\u015fti. Bu karar, di\u011fer belediyelerin ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini de yak\u0131ndan etkileyecekti [46].<\/p>\n Ama bu haberden k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, M\u00fcnih, GNU\/Linux’a devam karar\u0131 ald\u0131. Her\u015feye ra\u011fmen ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine devam edece\u011fini duyurdu [47]. Sadece bu iki haber bile s\u00fcrecin ne kadar belirsiz oldu\u011funu g\u00f6stermeye yetiyor.<\/p>\n Microsoft, GNU\/Linux’a kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sava\u015fta diplomatik ve ekonomik silahlar\u0131n\u0131 kullanmaktan \u00e7ekinmiyor. \u00dclkeler, teker teker geziliyor, ve duruma g\u00f6re \u00e7e\u015fitli indirimler yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n \u0130ktisat\u00e7\u0131lar, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 innovasyon temelinde tart\u0131\u015f\u0131yor. Hukuk\u00e7ular ise var olan ve yeniden d\u00fczenlenme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam eden yasalar temelinde de\u011ferlendirmeler yap\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, 1-2 Ekim tarihlerinde ODT\u00dc’de d\u00fczenlenen konferansta Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131, bu ba\u011flamda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ancak iktisat\u00e7\u0131lar\u0131n rekabet ve innovasyon, hukuk\u00e7ular\u0131n yeni yasalar ve davalar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerde, yaz\u0131l\u0131m patentlerinde, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirenler i\u00e7in s\u00f6z konusu olan\u00a0\u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n<\/strong>ellerinden al\u0131nmak \u00fczere olmas\u0131d\u0131r.\u00a0Tart\u0131\u015fmalar\u0131n biraz da bu y\u00f6ne \u00e7ekilmesi gerekiyor. <\/strong><\/p>\n Elindeki \u201cucuz\u201d bilgisayar\u0131yla d\u00fcnyay\u0131 sarsan yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar devri sonland\u0131r\u0131lmak isteniyor. Bill Gates’in ve Kapos’un (IBM) \u015firketlerinin patent politikalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken kulland\u0131klar\u0131 c\u00fcmleler de bunu destekliyor.<\/p>\n Referanslar<\/strong><\/p>\n [1] FFII,US Gov’t Promoting Patent Extremism in the European Parliament [2] Gartner, Europe’s Software Patent Law Could Lead to Serious Complications [3] European Patent Convention, [4] Wikipedia, Software Patent, [5] Bessen J., Hunt R. M., AN EMPIRICAL LOOK AT SOFTWARE PATENTS, Federal Reserve System, WORKING PAPER NO. 03-17\/R, Mart 2004<\/p>\n [6] BITLAW, Software Patents Index, [7] Amazon One-Click Shopping, [8] Copyrighting Software vs. Patenting Software, http:\/\/www.techtransfer.harvard.edu\/SoftwareCvsP.html, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004 [10] US Supreme Court Multimedia, Diamond v. Diehr trial between October 14, 1980 and March 3, 1981, http:\/\/www.oyez.org\/oyez\/resource\/case\/1538\/, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n [11] IP Justice, http:\/\/www.ipjustice.org\/softwarepatents.shtml, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n [12] Kahin, B., First Monday, volume 8, number 3 (March 2003), http:\/\/www.firstmonday.dk\/issues\/issue8_3\/kahin\/, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n [13] Microsoft and Patents, http:\/\/swpat.ffii.org\/players\/microsoft\/index.en.html, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n [14] NewScientist.com, http:\/\/www.newscientist.com\/news\/news.jsp?id=ns99995072, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n [15] Software Patents in Europe, http:\/\/swpat.ffii.org\/log\/intro\/index.en.html, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n [16] Software Patents: Breakthrough in the European Parliament, 15-10-2003, [17] Morgan, J. V., Chaining Open Source Software: The Case Against Software Patents, May 99, http:\/\/lpf.ai.mit.edu\/Patents\/chaining-oss.html, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n [18] Heckel, P., Debunking the Software Patent Myths, Communications of the ACM 35.6 (1992)<\/p>\n [19] Patent Reform Is Not Enough, GNU, http:\/\/www.gnu.org\/philosophy\/patent-reform-is-not-enough.html, son eri\u015fim 4 Haziran, 2004<\/p>\n [20] KAYA, K., INGRAM M., Avrupa’da Yaz\u0131l\u0131m Patentleri Sava\u015f\u0131, http:\/\/e-dergi.emo.org.tr\/index.php?yazi=5 7 Haziran, 2004<\/p>\n [21] CONSOLIDATED VERSION OF THE TREATY ESTABLISHING THE EUROPEAN COMMUNITY CONTENTS, [22] Decision Procedure in the EC Institutions, [23] Software Patents: Breakthrough in the European Parliament, http:\/\/swpat.ffii.org\/news\/03\/fsfr1010\/index.en.html, son eri\u015fim 22 May\u0131s, 2004<\/p>\n [24] The EuroLinux File on Software Patents, [25] Current Situation in Europe, http:\/\/swpat.ffii.org\/news\/03\/situ0923\/index.en.html, son eri\u015fim 2 Haziran, 2004<\/p>\n [26] EUROPA, http:\/\/europa.eu.int\/index_en.htm, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n [27] Procedure for the directive proposal on software patents, [28] Council of the European Union and Software Patents, [29] European Parliament and Software Patents [30] Members of European Parliament ranked by their vote of September 2003, [31] How did your MEP vote on the Softpat Directive?, [32] Attitudes of EU MEPs & Groups on Information Infrastructure Issues, [33] European Patent Office, http:\/\/www.european-patent-office.org\/index.en.php, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n [34] European Patent Office: High Above Legality, http:\/\/swpat.ffii.org\/players\/epo\/index.en.html, last accesed 6 Haziran, 2004<\/p>\n [35] 11 questions on software patentability issues in Europe an the US, [36] Survey: Software Developers on Patent Law, 12\/14\/1994, [37] English SWPatent Examples [38] Software patent Horror Gallery, [39] IBM and Software Patents [40] Microsoft and Patents [41] Lobbying, http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lobbying, son eri\u015fim 2 Haziran, 2004<\/p>\n [42] Oracle Corporation – Patent Policy, [43] Software Patents in France, http:\/\/swpat.ffii.org\/players\/fr\/index.en.html, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n [44] Election Questionnaire Responses , http:\/\/kwiki.ffii.org\/ElectPart0405En, son eri\u015fim 8 Haziran, 2004<\/p>\n [45] EU votes through software patent changes, [46] M\u00fcnih Linux’ta geri ad\u0131m att\u0131, http:\/\/www.ntvmsnbc.com\/news\/281118.asp, son eri\u015fim 10 Ekim, 2004<\/p>\n [47] M\u00fcnih Linux’la devam dedi, http:\/\/www.ntvmsnbc.com\/news\/282429.asp?0m=T247, son eri\u015fim 10 Ekim, 2004<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bug\u00fcn tart\u0131\u015fman\u0131n oda\u011f\u0131nda ABD tarz\u0131 patentlemenin AB’de de ge\u00e7erli olup olmayaca\u011f\u0131 yat\u0131yor. ABD yasalar\u0131na g\u00f6re saf yaz\u0131l\u0131m ve i\u015f metotlar\u0131 patentlenebilirken, AB yasalar\u0131 buna izin vermiyor. \u00dcstelik s\u00f6z konusu durum Avrupa Parlamentosu\u2019nca 24 Eyl\u00fcl 2003 tarihinde bir kez daha onayland\u0131. \u0130lk kez ‘bilgisayar kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilen bulu\u015flar\u0131n’ patentlenebilirli\u011fi kabul edildi, ancak getirilen ek d\u00fczenlemelerle ABD tarz\u0131 patentlemenin tamamen \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ildi. B\u00f6ylece algoritmalar ve i\u015f metotlar\u0131 (Amazon’un ald\u0131\u011f\u0131 ‘tek t\u0131kla al\u0131\u015fveri\u015f’ gibi) bir kez daha tamamen patent yasalar\u0131n\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ancak bu son de\u011fil, patent sava\u015f\u0131n\u0131n yeniden alevlendi\u011fi bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131. Patent lobisi, faaliyetlerine h\u0131z verirken patent kar\u015f\u0131tlar\u0131 da buna sessiz kalmad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-35","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozgur_yazilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35\/revisions\/36"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u2022\tbulu\u015fsal bir a\u015famaya sahip olmas\u0131
\n\u2022\tend\u00fcstride kullanabilirli\u011fe sahip olmas\u0131.<\/p>\n
\n\u2022\tbilimsel bir teori ya da matematiksel bir metot
\n\u2022\testetik bir yarat\u0131m
\n\u2022\tbilgisayar program\u0131 gibi enformasyonun sunumu
\nkategorisinde ise patentlenemiyor [3]. \u0130kinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc maddeler, yaz\u0131l\u0131m\u0131n patentlenebilirli\u011fini engelliyor. ABD’de ikinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc maddeler \u00fczerinde herhangi bir s\u0131n\u0131rlama yok. Ancak bug\u00fcn AB’de ya\u015fanan tart\u0131\u015fman\u0131n bir benzeri ge\u00e7mi\u015fte ABD’de de ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n
\nAvrupa Patent Ofisi’nin, Komisyon’un politikalar\u0131n\u0131n belirlenmesi y\u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck etkisi oluyor [27].<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/papers\/eubsa-swpat0202\/usrep0309\/index.en.html, son eri\u015fim 5 Haziran 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/www4.gartner.com\/DisplayDocument?id=410659, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/www.european-patent-office.org\/legal\/epc\/e\/ma1.html#CVN, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Software_patents, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/www.bitlaw.com\/software-patent\/index.html, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/www-cse.stanford.edu\/classes\/cs201\/projects-99-00\/software-patents\/amazon.html, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n
\n[9] IP Law & Practice, http:\/\/www.ipjur.com\/01.php3, son eri\u015fim 5 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/news\/03\/fsfr1010\/index.en.html, son eri\u015fim 24 May\u0131s, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/europa.eu.int\/eur-lex\/en\/treaties\/dat\/C_2002325EN.003301.html, son eri\u015fim 1 Haziran , 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/papers\/eubsa-swpat0202\/decid\/index.en.html, son eri\u015fim 22 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/petition.eurolinux.org\/reference\/law.html, son eri\u015fim 2 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/patents.caliu.info\/codecisio.en.html, son eri\u015fim 7 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/players\/consilium\/index.en.html, son eri\u015fim 7 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/players\/europarl\/index.en.html, son eri\u015fim 7 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/kwiki.ffii.org\/ElectPart0405En, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/beauprez.net\/softpat\/lobbybase\/search.php?region=&country=UK&party=, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/kwiki.ffii.org\/ElectPart0405En, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/www.debatpublic.net\/Members\/paigrain\/elevenquestions, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/lpf.ai.mit.edu\/Whatsnew\/survey.html, son eri\u015fim 7 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/wiki.ael.be\/index.php\/EnglishSWPatentExamples, son eri\u015fim 7 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/vreji\/pikta\/, son eri\u015fim 7 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/players\/ibm\/index.en.html, son eri\u015fim 1 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/swpat.ffii.org\/players\/microsoft\/index.en.html, son eri\u015fim 1 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/www.base.com\/software-patents\/statements\/oracle.html, son eri\u015fim 6 Haziran, 2004<\/p>\n
\nhttp:\/\/news.zdnet.co.uk\/business\/legal\/0,39020651,39155028,00.htm, son eri\u015fim 8 Haziran , 2004.<\/p>\n