Bu yaz\u0131da, \u00c7in, Almanya ve Brezilya h\u00fck\u00fcmetlerinin \u00d6AKKY’yi tercihlerini etkileyen fakt\u00f6rler ve \u00d6AKKY’ye ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7leri incelenecek. \u0130lk b\u00f6l\u00fcmde, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak amac\u0131yla, e-devlet, a\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131 ve yaz\u0131l\u0131mda m\u00fclkiyet kavramlar\u0131 ele al\u0131nacak.<\/p>\n
\u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde, s\u00f6z konusu \u00fclkelerin genel politikalar\u0131 ve \u00d6AKKY’nin bu politikalarla ili\u015fkisi analiz edilecek.<\/p>\n
\u00c7in, son y\u0131llardaki g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fcmesiyle dikkatleri \u00fczerinde topluyor. Merkezi planlamaya dayal\u0131 \u00c7in ekonomisi, yaz\u0131l\u0131ma b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, kalabal\u0131k n\u00fcfusunu a\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131 ba\u011flam\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00c7in’in bili\u015fim d\u00fcnyas\u0131ndaki yeri daha \u00e7ok g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor.<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi (AB) \u00fcyesi \u00fclkeler, enformasyon devrimini geriden takip etmenin tela\u015f\u0131 i\u00e7indeler. AB’nin lider \u00fclkelerinden Almanya’n\u0131n son zamanlardaki at\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 bu “ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k” duygusu ve \u00d6AKKY’nin buna y\u00f6nelik sundu\u011fu olanaklar ba\u011flam\u0131nda ele almak gerekiyor.<\/p>\n
Brezilya ise geli\u015fmekte olan bir \u00fclke ve Lula’n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131yla yeni bir d\u00f6neme girdi. Lulal\u0131 Brezilya, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok ge\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve say\u0131sal u\u00e7urumun ancak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00fczerine kurulmu\u015f bili\u015fim politikalar\u0131yla a\u015f\u0131labilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Yaz\u0131n\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise, \u00c7in, Almanya ve Brezilya h\u00fck\u00fcmetlerinin deneyimlerinden yola \u00e7\u0131karak, \u00d6AKKY, T\u00fcrkiye ba\u011flam\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
2- KAVRAMLAR<\/p>\n
2.1 e-Devlet
\ne-Devlet, Bili\u015fim \u015euras\u0131’n\u0131n raporunda :
\n“Devletin vatanda\u015flara kar\u015f\u0131 yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu g\u00f6rev ve hizmetler ile vatanda\u015flar\u0131n devlete kar\u015f\u0131 olan g\u00f6rev ve hizmetlerinin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak elektronik ileti\u015fim ve i\u015flem ortamlar\u0131nda kesintisiz ve g\u00fcvenli olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir.”<\/p>\n
\u015feklinde tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n
\u015eekil 1<\/p>\n
Raporda da belirtildi\u011fi gibi, e-Devlet’i, onu olu\u015fturan \u00f6\u011felerin (vatanda\u015f, \u015firket, kurum vs) ba\u015f\u0131na “e ” eklemenin \u00f6tesinde, ili\u015fkisel bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olarak ele almak gerekiyor. Bir di\u011fer deyi\u015fle, e-Devlet’in olabilirli\u011fi i\u00e7in yaln\u0131z par\u00e7alar\u0131n say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yetmiyor, e-Devlet’e y\u00f6nelik h\u00fck\u00fcmet politikalar\u0131n\u0131n par\u00e7a\/b\u00fct\u00fcn diyalekti\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmemesi \u00f6nemli. Bu nedenle, e-Devlet, dura\u011fan, ula\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir yap\u0131 olarak de\u011fil ili\u015fkisel bir s\u00fcre\u00e7 olarak de\u011ferlendirilmeli.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmetlerce al\u0131nacak kararlar, yaln\u0131z kurumlar\u0131 de\u011fil, \u015firketleri ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da do\u011frudan etkiliyor. e-Devlet s\u00fcrecinde h\u00fck\u00fcmetlere d\u00fc\u015fen \u00e7ok fazla g\u00f6rev olmas\u0131na ra\u011fmen bunlar\u0131 d\u00f6rt ana maddede toplamak m\u00fcmk\u00fcn :<\/p>\n
Kamusal enformasyona \u00f6zg\u00fcr eri\u015fimi sa\u011flamak<\/p>\n
Kamusal verinin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak<\/p>\n
Kamunun geneline ve vatanda\u015flara ait verilerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak<\/p>\n
Gereksiz kamu harcamalar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak
\nYaz\u0131n\u0131n daha sonraki b\u00f6l\u00fcmlerinden de g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi h\u00fck\u00fcmetlerin \u00d6AKKY’yi tercih nedenleri \u00f6zellikle son iki madde \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor.<\/p>\n
2.2 A\u011f D\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131<\/p>\n
1990’lar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ABD ekonomisinde g\u00f6r\u00fclen beklenmedik iyile\u015fmeler Yeni Ekonomi tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirdi. Yeni Ekonomi savunucular\u0131n\u0131n tezleri, \u00fcretimde bilginin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine kuruluydu. Bu durum, ‘K\u0131tl\u0131k’ \u00fczerine kurulu Klasik Ekonomi’nin paradigmas\u0131n\u0131 alt\u00fcst ediyordu. \u00d6rne\u011fin fiziksel metan\u0131n sat\u0131lmas\u0131, sat\u0131c\u0131n\u0131n art\u0131k ona sahip olmamas\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. Meta olarak bilginin el de\u011fi\u015ftirmesinde ise b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir, al\u0131c\u0131 da sat\u0131c\u0131 da ayn\u0131 metaya ayn\u0131 anda sahip olabilir. Yeni Ekonomi’de ikinci \u00f6nemli nokta ise, \u015firketlerin (\u00f6zellikle de yaz\u0131l\u0131m \u015firketlerinin) stratejilerini a\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131 \u00fczerine kurmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. A\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131n\u0131n temel ilkesi, (Yeni Ekonomi paradigmas\u0131 i\u00e7inde) bir metan\u0131n de\u011feri, ona sahip olan insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a art\u0131yor olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin MS’un g\u00fcc\u00fc, MS Office kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015fla orant\u0131sal olarak artacakt\u0131r. MS Office \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m\u0131 artt\u0131k\u00e7a, MS dosya de\u011fi\u015fim formatlar\u0131 standart haline gelmeye ba\u015flayacak, bu da olas\u0131 yeni kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bu formatlar\u0131 kullanmaya mecbur b\u0131rakacakt\u0131r.
\n2.3 Yaz\u0131l\u0131mda M\u00fclkiyet<\/p>\n
MS’in hikayesi, Gates’in ve Allen’in BASIC \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla ba\u015flar. BASIC, bir e-meta ve yaz\u0131l\u0131m \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir yaz\u0131l\u0131md\u0131r . e-Meta’lar, (Windows, Linux, Java, MySQL, .NET), yaln\u0131zca bir t\u00fcketim nesnesi ya da bir \u00fcretim arac\u0131 de\u011fildir. Bilgiye dayal\u0131 ekonomide e-Metalar, \u00fcretim s\u00fcrecinde hem \u00fcretim arac\u0131 hem de t\u00fcketim arac\u0131 olarak yer al\u0131rlar.
\nBu nedenle, \u00f6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131mla \u00d6AKKY aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin temeli \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyeti \u00fczerinedir. \u00d6rne\u011fin \u00d6AKKY’nin \u00d6’s\u00fcn\u00fcn, \u0130ngilizce asl\u0131 Free’dir ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlam\u0131nda kullan\u0131lmakt\u0131r, \u00fccretsiz manas\u0131nda de\u011fil. \u00d6AKKY, \u00fccretli olabilir. GNU’nun da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi :<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcr Yaz\u0131l\u0131m, \u00fccretiz yaz\u0131l\u0131m de\u011fildir. \u00d6zg\u00fcr bir program da pekala, ticari uygulama, geli\u015ftirme ve da\u011f\u0131t\u0131m i\u00e7in kullan\u0131labilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00d6zg\u00fcr Yaz\u0131l\u0131m’\u0131n ticari uygulamalarda kullan\u0131m\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir durum da de\u011fildir.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m’da \u00f6zg\u00fcrl\u00fck t\u00fcketimde de\u011fil, \u00fcretimdedir. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00d6zg\u00fcr Yaz\u0131l\u0131m Hareketi’nin d\u00f6rt ilkesiyle \u00f6zetleyebiliriz:<\/p>\n
Her t\u00fcrl\u00fc ama\u00e7 i\u00e7in bilgisayar program\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (\u00f6zg\u00fcrl\u00fck 0).<\/p>\n
Bilgisayar program\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceleme ve kendi gereksinimleri do\u011frultusunda de\u011fi\u015ftirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck 1). Program\u0131n kaynak koduna eri\u015fim bunun i\u00e7in bir \u00f6n \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
Bir bilgisayar program\u0131n\u0131 Yeniden da\u011f\u0131tma ve toplumla payla\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck 3).<\/p>\n
Bilgisayar program\u0131n\u0131 geli\u015ftirme ve geli\u015fmi\u015f haliyle topluma da\u011f\u0131tma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck 4). B\u00f6ylece yaz\u0131l\u0131m b\u00fct\u00fcn toplum yarar\u0131na geli\u015ftirilmi\u015f olur. Program kaynak koduna eri\u015fim bunun i\u00e7in de bir \u00f6n \u015fartt\u0131r.
\n3- \u00d6zg\u00fcr ve A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu Yaz\u0131l\u0131m\u0131n Ulusal Yaz\u0131l\u0131m Politikalar\u0131’ndaki yeri<\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcmde yukar\u0131da \u00f6zetledi\u011fimiz kavramlar \u00e7er\u00e7evesinde, \u00c7in, Almanya ve Brezilya h\u00fck\u00fcmetlerinin ulusal yaz\u0131l\u0131m politikalar\u0131 incelenecek. Bu incelemeden de g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc h\u00fck\u00fcmetlerin genel politikalar\u0131 asla eklektik de\u011fildir ve bu nedenle yaz\u0131l\u0131m politikalar\u0131 genel politikalar\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u00d6rne\u011fin 1980’lerden sonra \u00c7in’de liberalle\u015fme ve milliyet\u00e7ilik genel politikalar\u0131 belirleyen iki ana motiftir. Almanya Fransa’yla beraber AB i\u00e7inde ABD’den ba\u011f\u0131ms\u0131z politikalara y\u00f6neli\u015fi temsil etmektedir ve Sosyalist Blok’un da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra bu politik y\u00f6neli\u015f daha belirginle\u015fmi\u015ftir. Brezilya ise solcu ba\u015fkan Luis Inacio de Silva (“Lula”)’n\u0131n liderli\u011finde yeni bir d\u00f6neme girmi\u015ftir. T\u00fcm bu fakt\u00f6rler, \u00fclkelerin yaz\u0131l\u0131m politikalar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkilemektedir.
\n3.1 \u00c7in<\/p>\n
\u00d6AKKY’nin \u00c7in politikalar\u0131ndaki yerini anlayabilmek i\u00e7in, \u00c7in’in politikalar\u0131n\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. \u00c7in’in son yirmi y\u0131l\u0131na damgas\u0131n\u0131 vuran liberalizm ve milliyet\u00e7ilik ideolojilerdir. \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi (\u00c7KP) hala iktidarda olsa da politikalar\u0131nda belirleyici olan \u00e7o\u011fu zaman sosyalizm de\u011fil, milliyet\u00e7ilik olmaktad\u0131r.
\n\u00c7in’in bilim ve teknoloji politikalar\u0131 da milliyet\u00e7ili\u011fin ve liberalle\u015fmenin bir sentezi \u015feklinde olu\u015fuyor. Konjonkt\u00fcre ve uygulanan politikalardan al\u0131nan sonu\u00e7lara ba\u011fl\u0131 olarak milliyet\u00e7ilik ya da liberalizm a\u011f\u0131rl\u0131k kazan\u0131yor.<\/p>\n
\u00c7in, 1980’lerde ortaya \u00e7\u0131kan, i\u00e7inde Japonya ve G\u00fcney Kore’nin de bulundu\u011fu tekno-milliyet\u00e7i \u00fclkeler kategorisine girmektedir. Bu devletlerin politikas\u0131 teknolojik ve ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Di\u011fer devletlerden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zerklik bu devletler i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ancak \u00c7in, Amerika’dan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k konusunda di\u011fer tekno-milliyet\u00e7i \u00fclkelere g\u00f6re daha hassast\u0131r.<\/p>\n
Bir di\u011fer nokta da \u00c7in’in ulusal g\u00fcvenli\u011fe verdi\u011fi \u00f6nemdir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in’in bilim ve teknoloji politikalar\u0131 askeri politikalardan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Askeri ama\u00e7lar i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme \u00c7in’in teknolojik geli\u015fimindeki temel dinamiklerden biridir. \u00c7in askeri planlamac\u0131lar\u0131n\u0131n da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi g\u00fcvenlik politikalar\u0131nda, enformasyon ve ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerin yeri giderek artmaktad\u0131r. 6<\/p>\n
1980’lerde sonra \u00c7in, h\u0131zla bir piyasala\u015fma s\u00fcrecine girdi. Piyasala\u015fma daha \u00e7ok ekonominin ‘d\u00fc\u015f\u00fck-teknoloji’ye dayanan b\u00f6l\u00fcmleri ile ilgiliyken ‘Y\u00fcksek-teknoloji’ devletin ilgi alan\u0131na girmekteydi. Devlet, teknolojik geli\u015fme s\u00fcrecinin kontrol\u00fcn\u00fc elinde tutmak istiyor. Bu ama\u00e7la haz\u0131rlanan uzun vadeli planlar iki u\u00e7 e\u011filimin sentezinden olu\u015fuyor: Teknoloji ithali ve Teknoloji geli\u015ftirme. Bu iki e\u011filim aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki, planlar\u0131n da temel dinami\u011fini olu\u015fturuyor. \u00d6rne\u011fin, 1990’lara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda teknoloji transferinin daha a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak \u00c7KP’nin bilim ve teknoloji politikas\u0131n\u0131n temelleri hi\u00e7 de\u011fi\u015fmiyor:<\/p>\n
1. Temel teknoloji ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda liderlik devletin elinde olmal\u0131<\/p>\n
2. Uygulamalar\u0131 teknolojilerin geli\u015ftirilmesi ise piyasalara b\u0131rak\u0131lmal\u0131<\/p>\n
\u00c7KP liberalle\u015fme s\u00f6ylemine kar\u015f\u0131n, kendine yak\u0131n firmalar\u0131 desteklemekten geri durmuyor, ama bu destek yaln\u0131zca ulusal olanlar\u0131 kaps\u0131yor. 6<\/p>\n
\u00c7in’in teknoloji politikalar\u0131na dair yukar\u0131daki k\u0131sa bilgilendirmeden, \u00c7in’in neden \u00d6zg\u00fcr\/ A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu Yaz\u0131l\u0131m’\u0131 tercih etti\u011fi daha kolay anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
3.1.1 Neden \u00d6zg\u00fcr \/A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu Yaz\u0131l\u0131m?<\/p>\n
Yaz\u0131l\u0131m Teknolojisinin \u00d6\u011frenilmesi: 2001 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlanan 10 y\u0131ll\u0131k planda6, yaz\u0131l\u0131m, kalk\u0131nmada stratejik sekt\u00f6r olarak yer al\u0131yor. Planda, ulusal yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131na odaklan\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik temel teknolojilerin \u00f6\u011frenilmesi gerekiyor. Bu hedefin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in de a\u00e7\u0131k kaynak kod yaz\u0131l\u0131m, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n, yaz\u0131l\u0131m ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde kaynak kodunun, toplumsal m\u00fclkiyetine olanak sa\u011flamas\u0131yla \u00f6nem kazan\u0131yor.
\nMicrosoft’un Monopol\u00fcn\u00fcn Engellenmesi: Microsoft’un \u00c7in piyasas\u0131na girmesinden \u00f6nce, \u00c7inli Kingsoft firmas\u0131 kelime i\u015flem sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn %90’\u0131n\u0131 elinde bulunduruyordu. Microsoft h\u0131zla sekt\u00f6r\u00fc kontrol\u00fc alt\u0131na almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda devlet yakla\u015fan tehlikeyi g\u00f6rd\u00fc. E\u011fer hemen bir \u015fey yap\u0131lmazsa, a\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131yla durumun kronikle\u015fece\u011fi apa\u00e7\u0131k ortadayd\u0131. \u00c7KP, liberal devletler gibi sorunu mahkemede \u00e7\u00f6zme yoluna gitmedi. Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, teknoloji ithali ve teknoloji geli\u015ftirme aras\u0131nda her zaman bir \u00e7eli\u015fki vard\u0131. Fakat sorun ithal edilen \u00fcr\u00fcnlerin monopol\u00fc do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7KP hi\u00e7 duraksamadan teknoloji geli\u015ftirmeye y\u00f6nelmekteydi. Microsoft’a kar\u015f\u0131 da b\u00f6yle bir strateji izlendi.<\/p>\n
Korsan Yaz\u0131l\u0131m: \u00c7in’in D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc’ne girmesinin \u00f6nko\u015fullar\u0131ndan biri de, yaz\u0131l\u0131m \u00fcr\u00fcnlerine ait lisans \u00fccretlerinin \u00f6denmesiydi. Uluslararas\u0131 fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmeyecek bir yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisinin yarat\u0131lmas\u0131 gerekiyordu . \u00c7in’deki korsan yaz\u0131l\u0131m kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde , \u00c7in’in \u00d6AKKY \u00fczerine kurulu bir politika geli\u015ftirmek d\u0131\u015f\u0131nda pek fazla \u015fans\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 hemen fark edilecektir. \u00c7in’in \u00f6n\u00fcne sunulan, ya uluslararas\u0131 ticaretten d\u0131\u015flanmakt\u0131 ya da hayli y\u00fckl\u00fc mebla\u011flar tutan lisans paralar\u0131n\u0131n \u00f6denmesiydi. \u00d6AKKY sayesinde \u00c7in iki \u00f6neriyi de geri \u00e7evirebildi.<\/p>\n
G\u00fcvenlik: \u00c7in’in yaz\u0131l\u0131m ba\u011flam\u0131nda \u00f6nem verdi\u011fi di\u011fer bir konu da g\u00fcvenlikti. Microsoft yaz\u0131l\u0131mlar\u0131nda olan gizli delikler, sava\u015f zaman\u0131nda ABD’nin \u00c7in’in a\u011f yap\u0131s\u0131na ula\u015fmas\u0131na f\u0131rsat verebilirdi. Bu olas\u0131l\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Microsoft’un \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ulusal g\u00fcvenlik politikalar\u0131 i\u00e7in de ya\u015famsal derecede \u00f6nemliydi.\u00c7inliler’in s\u00f6yledi\u011fi gibi, Microsoft’a ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n, gittik\u00e7e dijitalle\u015fen ekonominin anahtarlar\u0131n\u0131 potansiyel bir d\u00fc\u015fman\u0131n eline vermekten fark\u0131 yoktu.<\/p>\n
3.1.2 Nas\u0131l?<\/p>\n
10 y\u0131ldan fazla bir zaman \u00f6nce \u00c7in kendi i\u015fletim sistemini yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.Fakat ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc h\u0131zla ilerleyen yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisine yeti\u015febilme konusunda ba\u015far\u0131s\u0131z oldular.Bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirildi\u011finde Linux \u00c7in i\u00e7in mutlu bir rastlant\u0131yd\u0131. Arad\u0131klar\u0131n\u0131 bulmu\u015flard\u0131. \u00c7in Bili\u015fim End\u00fcstrisi Bakanl\u0131\u011f\u0131’ndan, Gou Zhonwgen:
\nLinux, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmede bir atak yapabilmemiz i\u00e7in e\u015fsiz bir f\u0131rsat… Ama piyasalar, h\u00fck\u00fcmetin deste\u011fi olmadan b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar yapamaz<\/p>\n
diyordu.<\/p>\n
‘Y\u00fcksek-teknoloji’nin devletin ilgi alan\u0131na girdi\u011fini an\u0131msayal\u0131m. \u00c7KP, bu do\u011frultuda olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kararl\u0131 politikalar uygulad\u0131.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131daki bilgiler, \u00c7in Elektronik Standardizasyon Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn (\u00c7ESE) raporundan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r :<\/p>\n
\u00c7in Devlet Konseyi ve Bili\u015fim End\u00fcstrisi Bakanl\u0131\u011f\u0131 (EEB), Linux tabanl\u0131 bir ulusal i\u015fletim sisteminin geli\u015ftirilmesini en \u00f6nemli g\u00f6revlerinden biri olarak kararla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n
1999’a gelindi\u011finde Linux ve Linux temelli uygulamalar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak, farkl\u0131 kullan\u0131c\u0131 profilleri ve taleplerinden kaynakl\u0131 olarak sorunlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: uygulama geli\u015ftirme zorlu\u011fu, uyu\u015fabilirlik ve kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n
Ya\u015fanan sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelebilmek i\u00e7in EEB, \u00c7in Standartla\u015fma \u0130daresi (\u00c7S\u0130), ve \u00c7ESE liderli\u011finde standartla\u015fma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015fland\u0131.(2001). Daha sonra bu \u00e7al\u0131\u015fmaya Red Flag Linux, Sun Wah Linux Ltd. Firmalar\u0131, Yaz\u0131l\u0131m Enstit\u00fcs\u00fc, \u00c7in Bilim Akademisi vb gibi \u015firketler ve enstit\u00fcler de kat\u0131ld\u0131. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ana hedefi, Linux tabanl\u0131, uluslararas\u0131 arenada rekabet edebilen bir yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Standart \u00e7er\u00e7eve (framework) ve i\u00e7erik konusunda bir planlama yap\u0131ld\u0131.
\nBurada ayr\u0131ca belirtilmesi gereken, yukar\u0131da belirtilen \u00e7al\u0131\u015fmalardan sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden birinin \u00c7in’in teknik i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn y\u00fcksek niteli\u011fi ve say\u0131s\u0131yd\u0131: Y\u00fcksek e\u011fitim d\u00fczeyi, 10000 yaz\u0131l\u0131m \u015firketi ve 400000 yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi bu politikalar\u0131 uygulanabilir k\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Devletin, m\u00fc\u015fteri olarak deste\u011fi de ulusal bir yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisinin geli\u015ftirilmesi ve standartla\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Devlet, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc, Linux platformuna uygun yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme konusunda te\u015fvik etmi\u015ftir. Linux, e-Devlet’e y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131mlarda temel platform olurken ulusal bili\u015fim g\u00fcvenli\u011fi yine Linux tabanl\u0131 olarak planlanm\u0131\u015ft\u0131r .<\/p>\n
3.2 ALMANYA<\/p>\n
\u00c7in’in \u00d6AKKY politikalar\u0131nda belirleyici olan onun ‘Tekno-Milliyet\u00e7i’ \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyd\u00fc. ABD’den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k vurgusunun koyulu\u011fu ile bu kategorideki di\u011fer devletlerden ayr\u0131l\u0131yordu. Sosyalist Blok’un da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra Almanya’n\u0131n politik y\u00f6neliminde de \u00c7in’e benzer bir ABD’den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k temas\u0131 vard\u0131r. 1990’lardan sonra ABD’nin Avrupa’daki hegemonyas\u0131 zay\u0131flam\u0131\u015f ve Avrupa \u00fclkeleri, \u00f6zellikle de Fransa ve Almanya ABD’den ba\u011f\u0131ms\u0131z politik aray\u0131\u015flara girmi\u015ftir.
\n1990lar ayr\u0131ca bir devrimin sona erdi\u011fi, yeni bir devrimin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131r. Bu d\u00f6nemde, enformasyon ve ileti\u015fim teknolojilerinde ya\u015fanan geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak, bilgiye dayal\u0131 (knowledge-based) Yeni Ekonomi tart\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Fakat bu tart\u0131\u015fmalar genellikle ABD ba\u011flam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Yeni Ekonomi’nin ba\u015frol oyuncular\u0131 ABD ve onun \u015firketleri olurken, Avrupa \u00fclkeleri ge\u00e7 kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ABDli \u015firketlerin hegemonyas\u0131, sekt\u00f6re girmek isteyen Avrupal\u0131 \u015firketlerin \u00f6n\u00fcnde a\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir engel olarak durmaktad\u0131r:<\/p>\n
Avrupa, Microsoft, Cisco, Dell gibi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda faaliyet g\u00f6steren \u015firketlerden yoksundur. D\u00fcnyan\u0131n ilk 50 \u015firketinden 36 tanesi Amerikan, 9 tanesi Japon ve sadece 4 tanesi Avrupal\u0131’d\u0131r.<\/p>\n
Bu iki fakt\u00f6r, ABD’den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve Enformasyon Devrimi’nde ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k, Almanya’n\u0131n Bili\u015fim politikalar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca belirleyenleridir. Bunun yan\u0131nda sosyal devletin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc vatanda\u015fl\u0131k bilinci \u00f6nemli parametrelerdir.<\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcmde, yukar\u0131daki parametrelerin Almanya’n\u0131n \u00d6AKKY politikas\u0131nda nas\u0131l belirleyici oldu\u011fu incelenecektir. \u0130ncelemede, Avrupa Birli\u011fi Komisyonu’nca finanse edilen FLOSS raporundan faydalan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r . Raporda, \u00d6AKKY’nin bug\u00fcnk\u00fc ekonomilerdeki yeri, \u00f6nemi, bili\u015fim politikalar\u0131ndaki yeri analiz edilmektedir.<\/p>\n
Almanya’n\u0131n tercihinde, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve sosyal devletin gerekleri \u00f6nemli yer tutsa da, a\u011f\u0131rl\u0131k ekonomik \u00e7\u0131karlardad\u0131r.<\/p>\n
3.2.1 Neden \u00d6zg\u00fcr \/A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu Yaz\u0131l\u0131m?<\/p>\n
Uyumlu \u00c7al\u0131\u015fma, Standartlar ve Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k: e-devlet tart\u0131\u015fmalar\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim g\u00f6zard\u0131 edilmemesi gereken bir kavramd\u0131r. Kamu Kurumlar\u0131’n\u0131n kendi i\u00e7lerindeki b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc yap\u0131s\u0131 ve di\u011fer kurumlarla ili\u015fkiye ge\u00e7ebilirli\u011fi, bir di\u011fer deyi\u015fle a\u011f yap\u0131lar\u0131, e-devlet’in temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.\u00d6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131m, a\u011f yap\u0131lar\u0131n\u0131n i\u015flerli\u011finin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeldir.
\nAsl\u0131nda bu engelin varl\u0131\u011f\u0131, yaz\u0131l\u0131m \u015firketlerinin a\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131 \u00fczerine kurulu stratejilerinin hedeflenen bir sonucudur. Her bir firma, sekt\u00f6re kendi standartlar\u0131n\u0131 dayatmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu dayatman\u0131n \u00fcstesinden gelemeyen kurumlar\u0131 bekleyen ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz son ise, hem kendi i\u00e7lerinde yaralan farkl\u0131 \u015firketlere ait sistemlerin birbiriyle uyumlu \u00e7al\u0131\u015famamas\u0131, hem de Internet d\u00fcnyas\u0131nda d\u00fcnyayla ba\u011flant\u0131s\u0131 kesilen bir adac\u0131k haline gelmek olacakt\u0131r. Ya da ayn\u0131 verinin, farkl\u0131 birimlerde tekrar saklanmas\u0131yla kaynak israf\u0131na yol a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
Farkl\u0131 \u015firketlerin \u00fcr\u00fcnlerinin uyumsuzlu\u011fu yan\u0131nda ayn\u0131 \u015firketin \u00fcr\u00fcnlerinin farkl\u0131 versiyonlar\u0131 da uyumlu \u00e7al\u0131\u015famayabilmektedir.Bir sistemde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z y\u00fckseltme (upgrade), \u00e7o\u011fu zaman di\u011fer sistemlerde de bir y\u00fckseltmeyi gerektirmektedir. Bunun maliyeti de yaln\u0131z ek lisans \u00fccretiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamakta, arkas\u0131ndan donan\u0131m iyile\u015ftirmelerini, kullan\u0131c\u0131 e\u011fitimlerini getirmektedir.<\/p>\n
Diyelim ki, daha g\u00fcvenilir, daha verimli \u00e7al\u0131\u015fan farkl\u0131 bir sisteme ge\u00e7mek istiyorsunuz. \u00d6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n terki daha \u00e7ok emek ve maliyet gerektirir. \u00dcstelik, ge\u00e7i\u015fi ne kadar ertelerseniz, ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin zorluklar\u0131 da bir o kadar artar. Bu yaz\u0131l\u0131m ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tipik bir \u00f6rne\u011fidir. Bu ba\u011flamda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, ABD’den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa \u00f6zen g\u00f6steren ve bili\u015fim sekt\u00f6r\u00fcnde ge\u00e7 kalan Almanya i\u00e7in de \u00d6AKKY iyi bir \u015fanst\u0131r. Kaynak kodlar\u0131na sahip olma, bilginin toplumsal m\u00fclkiyeti, farkl\u0131 sistemlerin birbirleriyle ili\u015fkiye ge\u00e7ebilmesi i\u00e7in yap\u0131lacak d\u00fczenlemelere olanak sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
Alman Parlamentosu’nda enformasyon ve ileti\u015fim teknolojilerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kurulan Deutche Bundestag da \u00f6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131m y\u00f6n\u00fcnde yap\u0131lacak bir tercihin gelecekte yap\u0131lacak se\u00e7imleri de do\u011frudan etkiledi\u011fine dikkat \u00e7ekilmektedir.<\/p>\n
Maliyet: Almanya’n\u0131n Bavaris eyaletinin Mali Denetim Ofisi’nin 2001 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda \u00d6AKKY ve \u00f6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131m aras\u0131nda yap\u0131lacak maliyet kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n lisans \u00fccretlerinin \u00e7ok daha \u00f6tesinde oldu\u011funa vurgulan\u0131yor. Do\u011frudan maliyetlerin (lisans \u00fccretleri, kurulum maliyeti, e\u011fitim, destek) yan\u0131nda dolayl\u0131 maliyetlerini (donan\u0131m y\u00fckseltmeleri, eski formattaki verilere ula\u015f\u0131m maliyeti) de dikkate almak gerekiyor. Bu ba\u011flamda, Toplam Sahip Olma Maliyeti (TSOM) kavram\u0131 daha a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir \u00e7er\u00e7eve sunuyor. TSOM, lisans \u00fccretlerinin \u00e7ok daha \u00f6tesinde bir kavramsal \u00e7er\u00e7eve sunuyor. Cybersource taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada a\u015fa\u011f\u0131daki niteliklere sahip bir \u015firket modellendi :<\/p>\n
250 bilgisayar kullanan personel<\/p>\n
Internet ba\u011flant\u0131s\u0131na sahip sunucular ve i\u015f istasyonlar\u0131<\/p>\n
e-i\u015f sistemi<\/p>\n
a\u011f yap\u0131s\u0131 i\u00e7in gerekli kablolama ve donan\u0131m<\/p>\n
standart yaz\u0131l\u0131mlar<\/p>\n
altyap\u0131 sisteminin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bili\u015fimci personelin maa\u015flar\u0131
\nModel, iki se\u00e7enek \u00fczerinden geli\u015ftirildi. \u0130lk se\u00e7enekte, \u015firketin halihaz\u0131rda bir sistemi oldu\u011fu varsay\u0131ld\u0131. \u0130kincisinde ise s\u0131f\u0131rdan bir yap\u0131lanmaya gidiliyor. Sonu\u00e7:<\/p>\n
Microsoft \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc (3 y\u0131ll\u0131k TSOM) Linux\/A\u00e7\u0131k Kaynak Kod \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc (3 y\u0131ll\u0131k TSOM) Linux kullan\u0131m\u0131ndan elde edilen tasarruf (3 y\u0131l i\u00e7inde) Y\u00fczde olarak tasarruf (3 y\u0131l i\u00e7inde)
\n\u015eirketin i\u015fleyen bir sistemi var $733,973 $482,580 $251,393 % 34.26
\nYeni bir sistem sat\u0131n al\u0131n\u0131yor $1,042,110 $790,717 $251,393 % 24.69<\/p>\n
Bu model ger\u00e7ek hayatla birebir uyumlu olmasa da bili\u015fim yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda iyi bir rehber olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcvenlik: Alman Parlamentosu, ‘Bili\u015fim Toplumu’nda Alman Ekonomisi’ adl\u0131 raporunda a\u00e7\u0131k kaynak kodun g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131ndaki rol\u00fcne i\u015faret etmektedir. Alman Parlamentosu, ger\u00e7ek bir g\u00fcvenlik i\u00e7in kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131n, yaz\u0131l\u0131m\u0131n kaynak kodlar\u0131n\u0131n saklanmas\u0131 gibi, yetersiz oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Sistem g\u00fcvenli\u011finde a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 tercih etmektedirler. Kaynak kodlar\u0131ndan yoksun olunan yaz\u0131l\u0131m, sistem y\u00f6neticileri i\u00e7in bir kara kutudan farks\u0131zd\u0131r. Sistemin d\u0131\u015far\u0131ya bilgi transferini sa\u011flayan kasten a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lan arka kap\u0131lar ya da ilk ba\u015fta fark\u0131na var\u0131lmayan hatalar (bug) olabilir.Oysa a\u00e7\u0131k kaynak kod yaz\u0131l\u0131mda, kaynak kodu kontrol edilebilir ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131kl\u0131klar\u0131 daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kamuya duyurulabilir.<\/p>\n
\u015eeffafl\u0131k ve Kamunun Bilgilenme Hakk\u0131: Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, maliyet ve g\u00fcvenlik \u00c7in’in de \u00d6AKKY’i se\u00e7mesinde \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fc. Almanya’n\u0131n \u00c7in’e g\u00f6re daha demokratik bir yap\u0131s\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, toplumun taleplerinin bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Devlet nas\u0131l ki g\u00fcvenli\u011fe gereksinim duyuyorsa kamu da \u015feffafl\u0131k istemektedir. Vatanda\u015flar yaln\u0131zca veriye sahip olma hakk\u0131na de\u011fil, bu verinin nas\u0131l elde edildi\u011fini bilme hakk\u0131na da sahip olmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, se\u00e7imlerde oylar\u0131n say\u0131m\u0131 ya da vergilerin hesaplanmas\u0131 vatanda\u015flara a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3.2.2 Nas\u0131l?<\/p>\n
Alman H\u00fck\u00fcmetleri, \u00d6AKKY’nin kamu sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131m\u0131 do\u011frultusunda yo\u011fun bir \u00e7aba g\u00f6steriyor, maliyet giderlerini k\u0131smak i\u00e7in fizibilite raporlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131yor. A\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131mdan \u00d6AKKY’ye ge\u00e7mek i\u00e7in \u00f6nerilen stratejiler yer al\u0131yor:
\n1. Kamu kurulu\u015flar\u0131, al\u0131mlarda, yaz\u0131l\u0131m\u0131n lisans ko\u015fullar\u0131n\u0131 belirtmelidir. \u00d6ncelikle kullan\u0131c\u0131lara kaynak koduna eri\u015fim hakk\u0131, s\u0131n\u0131rs\u0131z kullan\u0131m ve onu gereksinimlere g\u00f6re de\u011fi\u015ftirebilme hakk\u0131 veren yaz\u0131l\u0131mlar tercih edilmelidir.<\/p>\n
2. E\u011fer bu \u015fartlar\u0131n hepsi sa\u011flanm\u0131yorsa, bu haklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda vazge\u00e7ilebilir. (raporda \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131, hangi durumlarda hangi konuda \u0131srarc\u0131 olunaca\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde belirtilmi\u015ftir)<\/p>\n
3. E\u011fer 1. ve 2. maddeleri sa\u011flaman\u0131n hi\u00e7bir imkan\u0131 yoksa a\u00e7\u0131k standartlara uygun bir yaz\u0131l\u0131m\u0131n al\u0131nmal\u0131d\u0131r. (\u015eirketin kendi standartlar\u0131yla ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratmas\u0131na izin verilmemeli, ve yeni sistemlerin eskileriyle ili\u015fkisinin sa\u011flanaca\u011f\u0131 bir standart g\u00f6zard\u0131 edilmemelidir)<\/p>\n
4. 1. ve .2 maddenin d\u0131\u015f\u0131nda bir al\u0131ma gidecek kurulu\u015f, sistemin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 riskleri bir rapor haline getirmelidir.<\/p>\n
5. Ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131n\u0131n faaliyetlerinde \u00f6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131m kullanabilmesine imkan sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Buna ek olarak Alman H\u00fck\u00fcmetleri y\u00f6neten ve sat\u0131n alan olarak sekt\u00f6r\u00fc y\u00f6nlendirmektedir :<\/p>\n
Y\u00f6neten olarak:<\/p>\n
A\u00e7\u0131k kaynak kod Alman Parlamentosu’nun 22. oturumunda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ve a\u00e7\u0131k kaynak kodun Alman Federal Y\u00f6netimi’nde desteklenmesi karar\u0131 al\u0131nd\u0131. (15\/2\/2001)<\/p>\n
Yaz\u0131l\u0131m patentleri ve a\u00e7\u0131k kaynak kod tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. (22\/5\/2001)<\/p>\n
Bakan M\u00fcller, Linux G\u00fcn\u00fc’ne (Linuxtag) kat\u0131ld\u0131. (2\/6\/2001)<\/p>\n
Bakan Buhlman, Linux Kongresi’ne kat\u0131ld\u0131. (20\/9\/2001)<\/p>\n
A\u00e7\u0131k kaynak kodu desteklemek amac\u0131yla bakanl\u0131klar web siteleri haz\u0131rlad\u0131lar:
\nMaliye Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
Federal Ekonomi ve Teknoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta boy i\u015fletmeler i\u00e7in A\u00e7\u0131k Kaynak Kodlu Yaz\u0131l\u0131m adl\u0131 bir kullan\u0131m k\u0131lavuzu haz\u0131rlad\u0131.
\nAlman h\u00fck\u00fcmetlerinin Linux’un yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131nda m\u00fc\u015fteri olarak da etkisi b\u00fcy\u00fck oldu. Ancak uygulamada idari yap\u0131dan kaynakl\u0131 farkl\u0131l\u0131klar ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
Fedaral tar\u0131m ve g\u0131da enstit\u00fcs\u00fc, intranet’teki web sunucular\u0131nda SUSE’yi tercih etti.<\/p>\n
Federal Alman Parlementosu Y\u00f6netimi, 2002 itibariyle t\u00fcm sunucular\u0131 Linux’a ta\u015f\u0131ma karar\u0131 ald\u0131. Ancak i\u015f istasyonlar\u0131 i\u00e7in Windows XP tercih edildi.<\/p>\n
Bundesland Niedersachsen \u00d6AKKY’e ge\u00e7erek 10 y\u0131l i\u00e7inde 10 milyon Euro’luk bir tasarruf sa\u011flamay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
M\u00fcnih’teki yerel h\u00fck\u00fcmet, 14000 bilgisayar\u0131, Windows’tan Linux’a ta\u015f\u0131ma karar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n
Alman parlementosu, federal birimlerde a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m\u0131n tercih edilmesini \u00f6nerdi.2001 y\u0131l\u0131nda, maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcren her t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131k kaynak kodun kullan\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131 ald\u0131.
\n3.3 BREZ\u0130LYA<\/p>\n
\u00c7in’in de Almanya’n\u0131n da k\u00f6kl\u00fc bir devlet gelene\u011fi vard\u0131r. \u00d6AKKY’yi tercihlerine de y\u0131llard\u0131r uygulad\u0131klar\u0131 teknoloji politikalar\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucu olarak bakmak gerekir. Her iki \u00fclkenin de yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fc say\u0131s\u0131 \u00e7ok y\u00fcksektir. \u00c7in’den ve Almanya’dan daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan, bu niteliklere sahip olmayan geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin de \u00d6AKKY’i ulusal yaz\u0131l\u0131m politikalar\u0131n\u0131n temeli haline getirmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bu geli\u015fmekte olan \u00fclkelerden biri de Brezilya’d\u0131r.
\nLula’n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7ilmesi sonras\u0131nda Brezilya’da k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimler ya\u015fan\u0131yor. \u0130\u00e7 politikada kamu yarar\u0131 \u00f6ncelikli hale geliyor, d\u0131\u015f politikada ise ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6nem kazan\u0131yor. Bu siyasi \u00e7er\u00e7evede Brezilya’n\u0131n neden \u00d6AKKY’yi se\u00e7ti\u011fi de daha anla\u015f\u0131l\u0131r oluyor: Bilginin Demokratikle\u015fmesi, d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kan paradan tasarruf, kurumsal yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ve giderlerin optimizasyonu.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmet, \u00d6AKKY politikas\u0131n\u0131, siyasi bir tercihin \u00f6tesinde stratejik bir karar olarak nitelendiriyor. Yabanc\u0131 yaz\u0131l\u0131m firmalar\u0131n\u0131n monopol\u00fcnden kurtulmak Brezilya h\u00fck\u00fcmeti i\u00e7in de ge\u00e7erli. Say\u0131sal b\u00f6l\u00fcnmede farkl\u0131 bir yerde bulunmalar\u0131yla \u00c7in ve Almanya’dan ayr\u0131l\u0131yorlar. Fakat \u00d6AKKY, Brezilya h\u00fck\u00fcmetince say\u0131sal dahil olman\u0131n tek yolu olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Uzmanlara g\u00f6re \u00d6AKKY \u00fczerine kurulu bir teknolojik geli\u015fme modeli, Brezilya yaz\u0131l\u0131m end\u00fcstrisine, ara\u015ft\u0131rma ve yeni yaz\u0131l\u0131mlar geli\u015ftirme y\u00f6n\u00fcnden de geni\u015f bir perspektif sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Brezilya h\u00fck\u00fcmeti’nin \u00d6AKKY’yi tercih nedenleri, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, tasarruf ve g\u00fcvenlik, \u00c7in ve Almanya ile ayn\u0131 oldu\u011fundan bu b\u00f6l\u00fcmde tekrar edilmeyecek. Brezilya h\u00fck\u00fcmeti’nin ald\u0131\u011f\u0131 kararlar, \u00c7in ve Almanya politikalar\u0131 kadar geni\u015f kapsaml\u0131 olmasa da, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in iyi bir \u00f6rnektir. Brezilya’da:<\/p>\n
\u00d6AKKY kullanan \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve hizmetler \u00f6ncelikli hale getirildi.\u00d6AKKY kullan\u0131m\u0131 pop\u00fcler hale getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Web hizmetlerinde \u00d6AKKY tercih edilmeye ba\u015fland\u0131<\/p>\n
\u00d6AKKY \u00fczerine kurulu dijital dahil olma program\u0131 haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n
\u00d6zel m\u00fclkiyete dayal\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n yeni kullan\u0131m alanlar\u0131 bulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ildi<\/p>\n
\u00d6AKKY’e do\u011fru kademeli bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\u00d6AKKY ile uyumlu \u00e7al\u0131\u015fsan donan\u0131mlar kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131<\/p>\n
\u00d6AKKY giri\u015fimcileri desteklendi.<\/p>\n
\u00d6AKKY \u00fczerine kurulu bir ulusal yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fc motive edildi.<\/p>\n
Kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na \u00d6AKKY kullan\u0131m\u0131 konusunda e\u011fitimler verildi<\/p>\n
Ulusal \u00d6AKKY politikas\u0131 haz\u0131rland\u0131.
\n4- Sonu\u00e7<\/p>\n
\u00c7in, Almanya ve Brezilya, “Ekonomik, siyasi ve toplumsal” farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen ‘neden \u00d6AKKY’ sorusuna hemen hemen ayn\u0131 yan\u0131tlar\u0131 veriyorlar:Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, tasarruf ve g\u00fcvenlik.
\n\u00d6AKKY tercihleri yaln\u0131z \u00c7in, Almanya ve Brezilya ile de s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Bu listeye Fransa, Finlandiya, Peru, Tayvan, G\u00fcney Kore, G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti de eklenebilir. Ve liste h\u0131zla geni\u015flemektedir.<\/p>\n
E\u011fer \u00d6AKKY bu kadar ikna ediciyse, ak\u0131llara ister istemez T\u00fcrkiye’nin ni\u00e7in \u00d6AKKY’ye y\u00f6nelik bir politikas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 gelmektedir.\u00c7in, Almanya ve Brezilya \u00f6rneklerinde, h\u00fck\u00fcmetlerin kararl\u0131 politikalar\u0131 hemen dikkati \u00e7ekiyor. Ekonomik ve teknolojik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bu h\u00fck\u00fcmetlerin temel ilkesi. Yaz\u0131l\u0131m alan\u0131ndaki politikas\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bu ba\u011flamda de\u011ferlendirmek gerekiyor. Microsoft’un kamu kurumlar\u0131nda giderek artan etkinli\u011fi ve \u00f6zellikle e\u011fitime verdi\u011fi ‘destekler’ d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde tam ters y\u00f6nde hareket etti\u011fimiz ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Korsan yaz\u0131l\u0131m kullan\u0131m oran\u0131 ise hi\u00e7 de az\u0131msanmayacak say\u0131dad\u0131r. Kullan\u0131lan her korsan yaz\u0131l\u0131m\u0131n, o yaz\u0131l\u0131ma olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 giderek artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, BSA’ya ortam haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da dikkate almak gerekiyor.<\/p>\n
\u00d6AKKY, genel bir politika haline gelmemi\u015f olsa da ba\u015fta \u00fcniversiteler olmak \u00fczere, kamuda, KOB\u0130’lerde, Internet Servis sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131nda giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. \u00d6AKKY kullanan yerel yaz\u0131l\u0131m \u015firketlerinin say\u0131s\u0131 art\u0131yor.<\/p>\n
Ancak, \u00fclke genelinde bir yaz\u0131l\u0131m politikam\u0131z\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131, t\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan yeterince sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131n\u0131 engelliyor. Yabanc\u0131 yaz\u0131l\u0131m firmalar\u0131n\u0131n, e-devlet s\u00fcreciyle beraber, yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz \u00fczerindeki hakimiyeti giderek art\u0131yor. \u00c7in, Almanya ve Brezilya deneyimlerinden g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, bug\u00fcn, as\u0131l ihtiyac\u0131m\u0131z olan ulusal bir yaz\u0131l\u0131m politikas\u0131 ve bunu uygulayabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc, kararl\u0131 bir h\u00fck\u00fcmettir.<\/p>\n
BERGER, Matt, “Analysis: Microsoft vs. Open Source battle gets political”, InfoWorld (June 10,2002) http:\/\/archive.infoworld.com\/articles\/hn\/xml\/02\/06\/10\/020610hnopensource.xml<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YE B\u0130L\u0130\u015e\u0130M \u015eURASI, e-Devlet \u00c7ALI\u015eMA GRUBU RAPORU, 10-12 Mayis 2002, Ankara<\/p>\n
Deliverable D18: FINAL REPORT, Part 2B: Open Source Software in the Public Sector: Policy within the European UnionFree\/Libre and Open Source Software: Survey and Study FLOSS<\/p>\n
CUSUMANO, Michael A and SELBY, Richard W., (1995), Microsoft Secrets, The Free Press GNU, http:\/\/www.gnu.org<\/p>\n
NAUGHTON, Barry, SEGAL Adam, Technology Development in the New Millenium: China in Search of a Workable Model, MIT Japan Program Working Paper Series 01.03,May 28, 2001<\/p>\n
Dedrick Jason and Kraemer Kenneth L.,China, IT Report Center for Research on Information Technology and Organizations, October 2001<\/p>\n
Kahyaoglu Siyami, Kamuda Linux Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Getirece\u011fi Yararlar<\/p>\n
WONG Kenneth, Free\/Open Source Software and Governments: A Survey of FOSS Initiatives in Governments, International Open Source Network Asia-Pacific Information Development Program United Nations Development Program Kuala Lumpur, Malaysia August 2003<\/p>\n
http:\/\/list.wylug.org.uk\/pipermail\/wylug-advocacy\/2000-July\/000016.html<\/p>\n
China’s Linux Plans Taking Shape By Mark Berniker November 6, 2003 http:\/\/www.internetnews.com\/dev-news\/article.php\/3105171<\/p>\n
Dr. Luke GAO, Chinese Linux Standardization An Update China Electronics Standardization Institute<\/p>\n
Presentation of Red Flag Co. on Free Software Movement In China<\/p>\n
The Economist, (2000), The New Economy, A Survey, September 23rd<\/p>\n
http:\/\/www.floss.org<\/p>\n
Cybersource, An examination of the purchase and total operational costs of running an enterprise on Linux\/OpenSource in comparison to Microsoft’s Windows computer system platforms<\/p>\n
Open Source Software in Europe: Facts on the ground Presentation at AICA workshop, Milan, June 27, 2003 Rishab Aiyer, University of Maastricht<\/p>\n
Brazil: Microsoft, Go Home, http:\/\/www.brazzil.com\/2003\/html\/news\/articles\/aug03\/p139aug03.htm<\/p>\n
Brazil’s strategic plan for free software technical implementation, Guidelines, Objectives and Priority Actions,<\/p>\n
http:\/\/www.funredes.org\/mistica\/english\/cyberlibrary\/participants
\n\/docuparti\/PlanejamentoSWLivreAprovadoF_EN.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bu yaz\u0131da, \u00c7in, Almanya ve Brezilya h\u00fck\u00fcmetlerinin \u00d6AKKY’yi tercihlerini etkileyen fakt\u00f6rler ve \u00d6AKKY’ye ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7leri incelenecek. \u0130lk b\u00f6l\u00fcmde, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak amac\u0131yla, e-devlet, a\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131 ve yaz\u0131l\u0131mda m\u00fclkiyet kavramlar\u0131 ele al\u0131nacak. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde, s\u00f6z konusu \u00fclkelerin genel politikalar\u0131 ve \u00d6AKKY’nin bu politikalarla ili\u015fkisi analiz edilecek. \u00c7in, son y\u0131llardaki g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fcmesiyle dikkatleri \u00fczerinde topluyor. Merkezi planlamaya dayal\u0131 \u00c7in ekonomisi, yaz\u0131l\u0131ma b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, kalabal\u0131k n\u00fcfusunu a\u011f d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131 ba\u011flam\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00c7in’in bili\u015fim d\u00fcnyas\u0131ndaki yeri daha \u00e7ok g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Avrupa Birli\u011fi (AB) \u00fcyesi \u00fclkeler, enformasyon devrimini geriden takip etmenin tela\u015f\u0131 i\u00e7indeler. AB’nin lider \u00fclkelerinden Almanya’n\u0131n son zamanlardaki<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-37","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozgur_yazilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions\/39"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}