{"id":373,"date":"2015-02-22T22:11:44","date_gmt":"2015-02-22T20:11:44","guid":{"rendered":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/?p=373"},"modified":"2015-02-22T22:11:44","modified_gmt":"2015-02-22T20:11:44","slug":"google-her-yerde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/?p=373","title":{"rendered":"Google Her Yerde!"},"content":{"rendered":"

Google ilk ba\u015fta bir arama motoruydu. Arama sayfas\u0131n\u0131n son derece sade ve reklams\u0131z olmas\u0131, arama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n isabetlili\u011fi internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 kendine ba\u011flad\u0131. Arama motorunu gmail, youtube, google maps, android, hangouts vd. (http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_Google_products<\/a>) izledi. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu:<\/span><\/p>\n

Google farkl\u0131d\u0131r. Google vizyon sahibidir. Google sadece bir \u015firketten daha fazlas\u0131d\u0131r. Google topluluktan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri verir. Google iyili\u011fin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr (Assange, 2014 : 46).<\/span><\/span><\/p><\/blockquote>\n

\u015eirketin slogan\u0131 \u201cK\u00f6t\u00fc olmay\u0131n\u201dd\u0131 (Don’t be evil). PRISM program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kullan\u0131c\u0131 bilgilerini ABD istihbarat\u0131na servis ederken su\u00e7\u00fcst\u00fc yakaland\u0131\u011f\u0131nda bile \u015firketle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f olan \u201cK\u00f6t\u00fc olmay\u0131n\u201d slogan\u0131n\u0131 g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 ile kullanmaya devam ettiler. <\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Devletlerin g\u00f6zetimini ele\u015ftiren bir\u00e7ok ki\u015fi s\u00f6z konusu \u015firketler olunca susmay\u0131 tercih eder. Bu suskunluk, k\u0131smen Google gibi \u015firketlerin halkla ili\u015fkilerinin ba\u015far\u0131s\u0131 k\u0131smen de mahremiyet savunucular\u0131n\u0131n \u015firketleri ve h\u00fck\u00fcmetleri birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan iki z\u0131t g\u00fc\u00e7 olarak alg\u0131lamalar\u0131n\u0131n sonucudur. \u015eirketlere mahremiyet politikalar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri konusunda ufak uyar\u0131larda bulunulur. Ama uluslararas\u0131 \u015firketlerin devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc arkalar\u0131na ald\u0131klar\u0131 ve devletin de bu \u015firketler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla topluma etkide bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclemez (age).<\/span><\/p>\n

Julian Assange’\u0131n son kitab\u0131 When Google Met WikiLeaks<\/i>‘te Google’\u0131n pek bilinmeyen bir y\u00fcz\u00fcyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. Assange’\u0131n Google hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131, s\u0131zd\u0131r\u0131lan ve Wikileaks’te yay\u0131mlanan belgeler insanlar\u0131n Google hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de\u011fi\u015ftirir mi bilinmez ama yaz\u0131lanlar son derece d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc ve korkutucu. Assange Google hakk\u0131nda g\u00f6remedi\u011fimizi, belki de g\u00f6rmek istemedi\u011fimizi, zorla g\u00f6z\u00fcm\u00fcze sokuyor.<\/span><\/p>\n

Asl\u0131nda Assange bu kitab\u0131 yazmak zorunda kalm\u0131\u015f da diyebiliriz. 2011 y\u0131l\u0131nda Assange, Google y\u00f6neticileriyle bir araya geldi. Google’dan Eric Schmidt ve Jared Cohen bir kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7indeydiler ve bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda Assange ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek istemi\u015flerdi. S\u00f6zkonusu kitap, 2013 y\u0131l\u0131nda The New Digital Age: Reshaping the Future of People, Nations and Business<\/i> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131mland\u0131. Ancak kitapta, ses kay\u0131tlar\u0131na (bkz. http:\/\/wikileaks.org\/Transcript-Meeting-Assange-Schmidt.html) ra\u011fmen, Assange’\u0131n s\u00f6zleri \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, s\u00f6ylemedi\u011fi s\u00f6zler Assange’a mal edilmi\u015fti. Bunun \u00fczerine Assange, t\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi yay\u0131mlamaya karar verdi. <\/span><\/p>\n

Assange kitab\u0131nda itiraf etti\u011fi gibi g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ki\u015fileri yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirmi\u015fti. Bili\u015fim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen y\u00f6neticilerinden Schmidt’i az \u00e7ok tan\u0131sa da yeni misyonundan bihaberdi. Cohen’i ise pek fazla tan\u0131m\u0131yordu. G\u00f6r\u00fc\u015fme sonras\u0131nda \u00e7\u0131kan baz\u0131 belgeler Google y\u00f6neticilerinin ABD istihbarat\u0131yla olan yak\u0131n ili\u015fkisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Google i\u00e7in art\u0131k bir BT (bili\u015fim teknolojisi) \u015firketi tan\u0131m\u0131 yetersiz kalmakta. Ne Microsoft ne Oracle ne de Facebook… Kar\u015f\u0131m\u0131zda \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ve tehlikeli bir dev duruyor.<\/span><\/p>\n

\u0130nsanlar Google’\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve k\u00f6t\u00fc olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabullenmekte g\u00f6n\u00fcls\u00fcz davran\u0131yor. Google, NSA (National Security Agency \u2013 ABD Ulusal G\u00fcvenlik Dairesi) ile son derece yak\u0131n bir ili\u015fki i\u00e7inde. Sadece yasa gere\u011fi kullan\u0131c\u0131 bilgilerini NSA’ya sunan bir \u015firket yok kar\u015f\u0131m\u0131zda. Google, devlet fonlar\u0131ndan faydalanmakta, istihbarata yard\u0131mc\u0131 olacak projeler geli\u015ftirmekte. Ele ge\u00e7en yaz\u0131\u015fmalardan Google’\u0131n sahiplerinden Sergey Brin’in ve CEO’su Eric Schmidt’in NSA \u015fefi General Keith Alexander ile gayet samimi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakta (age s. 51).<\/p>\n

Hi\u00e7 reklam almamas\u0131yla \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ana sayfas\u0131 bile s\u00f6z konusu ABD’nin emperyal \u00e7\u0131karlar\u0131 oldu\u011funda Google bu ilkesinden vazge\u00e7ebilmekte. ABD h\u00fck\u00fcmetinin 2013 y\u0131l\u0131nda Suriye sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131nda oldu\u011fu gibi:<\/p>\n

\"google\"<\/a><\/p>\n

Uluslararas\u0131 bir \u015firketin emperyal bir g\u00fcc\u00fc arkas\u0131na almas\u0131 kapitalizm i\u00e7inde ola\u011fan bir durum. Fakat Google’\u0131n ABD emperyalizmi ile ili\u015fkisi bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. ABD istihbarat\u0131yla fazlas\u0131yla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131. Google kendi b\u00fcnyesinde Google Ideas adl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu (think thank) kurmu\u015f. Daha do\u011frusu, kendi tan\u0131mlar\u0131yla, d\u00fc\u015f\u00fcn\/yap kurulu\u015fu (think\/do tank). K\u00fcresel sorunlara teknoloji yard\u0131m\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmay\u0131 hedefliyorlar (http:\/\/www.google.com\/ideas\/about\/<\/a>).<\/p>\n

Google Ideas biriminin ba\u015f\u0131nda ise Jared Cohen var. Google’a ge\u00e7meden \u00f6nce Condoleezza Rice’\u0131n, sonras\u0131nda da Hillary Clinton’\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan, 1981 do\u011fumlu parlak bir gen\u00e7. Cohen’in uzmanl\u0131k alanlar\u0131 ter\u00f6rizm, radikalle\u015fme, ba\u011flant\u0131 teknolojilerinin 21. yy’da devlet idaresine etkisi ve \u0130ran. Cohen 2009 y\u0131l\u0131nda hen\u00fcz ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u0130ran’da ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6sterilerde bu uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fturuyor! \u0130ran’daki eylemlerde Twitter kullan\u0131m\u0131n\u0131n aksamamas\u0131 i\u00e7in Twitter’\u0131n CEO’su Jack Dorsey’i aray\u0131p daha \u00f6nce bak\u0131m gerek\u00e7esiyle ge\u00e7ici bir s\u00fcre kapat\u0131laca\u011f\u0131 duyurulan Twitter sunucular\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131n ertelenmesini istiyor!<\/p>\n

Jeremy Hammond (http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jeremy_Hammond<\/a>) adl\u0131 hacker\u0131n, ABD’de \u00f6zel bir istihbarat kurulu\u015fu olan ve ayn\u0131 zamanda gayr\u0131 resmi CIA olarak da adland\u0131r\u0131lan Stratfor’dan s\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belgelerden, Google Ideas’\u0131n ba\u015f\u0131na getirilen Cohen’in benzer faaliyetlere devam etti\u011fi (http:\/\/archive.today\/Kidpc) ve \u201cArap Bahar\u0131\u201dna aktif olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Hatta d\u00fc\u015f\u00fcn\/yap kurulu\u015fu y\u00f6neticisi olarak yap <\/b>k\u0131sm\u0131n\u0131 o kadar abart\u0131yor ki Stratfor’un istihbarat ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fred Burton, Google’\u0131n CIA’n\u0131n yapamayaca\u011f\u0131 \u015feylere kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu gidi\u015fle Cohen’in ya kendisini ka\u00e7\u0131rtaca\u011f\u0131n\u0131 ya da \u00f6ld\u00fcrtece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ayr\u0131ca mesajlarda Google’\u0131n ayaklanmalardaki rol\u00fcnden s\u00f6z ediliyor (http:\/\/archive.today\/sjxuG<\/a>).<\/p>\n

Stratfor’un Google’\u0131 kendi sekt\u00f6r\u00fcne girmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir rakip olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de ekleyeyim (age s31). Belgeleri s\u0131zd\u0131ran Hammond yakalanarak 10 y\u0131l hapse mahkum oldu. Hammond mahkemede Stratfor’un a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 Sabu takma adl\u0131 hackerdan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Sabu hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in Parmy Olson’un Biz Anonymous’uz<\/i> adl\u0131 kitab\u0131na bak\u0131labilir. O d\u00f6nemde Sabu’nun FBI kontrol\u00fcnde, itiraf\u00e7\u0131 bir hacker oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse belki de bu belgeler ABD’nin i\u00e7 politik m\u00fccadelelerin sonucunda s\u0131zd\u0131r\u0131l\u0131p, zaten bir aktivist olan Hammond’un belgeleri hacklemesine g\u00f6z yumuldu. Nitekim Olson kitab\u0131nda Sabu’nun Assange’\u0131 aldatmak i\u00e7in de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ama ba\u015far\u0131s\u0131z olundu\u011funa yer vermi\u015f.<\/p>\n

Daha fazla istihbarat hikayesi beni a\u015f\u0131yor. Asl\u0131nda Assange’\u0131n bu kitab\u0131n\u0131 okumadan \u00f6nceki plan\u0131m bu ay yine Google’dan, 2014’de medyada yer alan baz\u0131 projelerinden (giyilebilir teknolojiler, genom projesi ve nano par\u00e7ac\u0131klar) s\u00f6z etmek ve \u015firketin \u00e7ok farkl\u0131 alanlara yay\u0131lmas\u0131n\u0131n beraberinde getirdi\u011fi tehlikeleri tart\u0131\u015fmakt\u0131.<\/p>\n

Giyilebilir Teknolojiler<\/h2>\n

Giyilebilir teknolojiler (Wearable Technologies), v\u00fccut \u00fczerinde ta\u015f\u0131nabilen, bilgisayar temelli cihazlar. Yaln\u0131z Google’\u0131n de\u011fil di\u011fer BT \u015firketlerinin de (Apple, Samsung ve Microsoft) son zamanlarda \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alan. Ak\u0131ll\u0131 kol saatleri, g\u00f6zl\u00fckler, kemerler vb cihazlar.<\/p>\n

Fakat Intel’de kullan\u0131c\u0131 deneyimi uzman\u0131 Genevieve Bell’in de alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi gibi \u015firketler hen\u00fcz insanlar\u0131n neden giyilebilir teknolojileri kullanabilecekleri sorusuna yan\u0131t verebilmi\u015f de\u011fil. Bell, bu teknolojilerin tam olarak ne i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fi netle\u015fmeden yayg\u0131nla\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bell giyimlerin ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ger\u00e7ek ve sembolik olmak \u00fczere ikili bir i\u015flevi oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin kola tak\u0131lan bir saatin ger\u00e7ek i\u015flevi zaman\u0131 g\u00f6stermektir. 200 y\u0131l \u00f6nceki sembolik i\u015flevi ise hem ki\u015finin zenginli\u011fini hem de dakikli\u011fe verdi\u011fi \u00f6nemi g\u00f6stermesiydi. Giyilebilir teknolojilerdeki s\u0131k\u0131nt\u0131 ise ger\u00e7ek i\u015flevlerinin belirsizli\u011finden kaynaklan\u0131yor. Bir di\u011fer deyi\u015fle, elimizde bir teknoloji var ama hangi gereksinim i\u00e7in kullanabilece\u011fimizi hen\u00fcz bilemiyoruz. Bell, benzer bir durumun ak\u0131ll\u0131 telefonlarda da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Onlar telefon muydu? Yoksa elde ta\u015f\u0131nan diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar m\u0131yd\u0131? Ak\u0131ll\u0131 telefonun yayg\u0131nla\u015fabilmesi i\u00e7in normal telefonu a\u015fmas\u0131 gerekti. Normal telefonlardan ya da diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlardan farkl\u0131 olarak ak\u0131ll\u0131 telefonun vaadi insanlar\u0131n art\u0131k canlar\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131lmayaca\u011f\u0131 ve telefonda her zaman yapacak bir \u015fey bulacaklar\u0131yd\u0131. \u0130nsanlar ak\u0131ll\u0131 telefonu telefon olarak g\u00f6rmediklerinde ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015fabildi (bkz. http:\/\/www.technologyreview.com\/news\/519351\/intels-anthropologist-genevieve-bell-questions-the-smart-watch\/).<\/p>\n

\u015eimdilik kullan\u0131m alan\u0131 en belirli giyilebilir teknoloji ad\u0131m \u00f6l\u00e7erler. IDC \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l \u00fcreticilerin 19 milyon giyilebilir \u00fcr\u00fcn\u00fc (saat, kemer gibi) piyasaya s\u00fcrmesini bekliyor. 2013 y\u0131l\u0131nda sat\u0131lan ak\u0131ll\u0131 telefon say\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k bir milyar oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu say\u0131 olduk\u00e7a m\u00fctevazi. Rachel Metz’e g\u00f6re giyilebilir teknolojiler, potansiyellerini ortaya koyabilecek bir uygulama bekliyorlar. Alg\u0131layan, kaydeden ve a\u011fda di\u011fer bilgisayarlarla konu\u015fabilen bir uygulama bu beklentilere yan\u0131t verebilir. Giyilebilir teknolojiler \u00fcreten Jawbone’un CEO’su Hosain Rahman’\u0131n d\u00fc\u015fledi\u011fi gibi yak\u0131n zamanda giyilebilir teknolojiler uykusuzluk nedeniyle dikkatimizin da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131lay\u0131p araba kullanmamam\u0131z konusunda bizi uyaracaklar (http:\/\/www.technologyreview.com\/news\/527386\/the-internet-of-you\/<\/a>)..<\/p>\n

Rahman’\u0131n s\u00f6zleri i\u00e7in erken (ama biraz!). Medyada en \u00e7ok yer alan giyilebilir teknolojilerin ba\u015f\u0131nda gelen Google Glass’la daha m\u00fctevazi deneyler yap\u0131l\u0131yor. Boston’daki Beth Israel Deaconess sa\u011fl\u0131k merkezinde uygulanan pilot proje \u00e7er\u00e7evesinde acil servis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 Google g\u00f6zl\u00fcklerini kullan\u0131yorlar. Bu g\u00f6zl\u00fcklerle, tekrar bilgisayar ba\u015f\u0131na oturmadan an\u0131nda hasta kay\u0131tlar\u0131na eri\u015febiliyorlar. Doktorlar, zamanla yar\u0131\u015fta kazan\u0131lan bu birka\u00e7 dakikan\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyorlar. Hem\u015firenin hastay\u0131 kontrol\u00fcnden sonra doktor hastan\u0131n odas\u0131ndaki QR kodu’na Google Glass g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcyle bakar bakmaz hastan\u0131n kay\u0131tlar\u0131 g\u00f6zl\u00fck ekran\u0131na geliyor. Ancak g\u00f6zl\u00fck hen\u00fcz ilkel; g\u00f6zl\u00fckle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 aramalar, mimiklerle ya da sesli komutlarla detayl\u0131 sorgulamalar yap\u0131lam\u0131yor. Ama doktorlar bu temel bilgilerin bile \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u00d6zellikle, hasta doktor ili\u015fkisinin daha kesintisiz y\u00fcr\u00fct\u00fclebilece\u011fini belirtiyorlar. Sesli komut sistemi ile g\u00f6zl\u00fck daha i\u015flevsel hale gelecek. (http:\/\/www.technologyreview.com\/news\/526836\/why-some-doctors-like-google-glass-so-much\/<\/a>).<\/p>\n

Giyilebilir teknolojilerin en b\u00fcy\u00fck handikab\u0131 pillerinin fazla dayanmamas\u0131 ve \u015farja duyulan gereksinim. Bunun da yak\u0131nda a\u015f\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yeni bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re Google Glass, e-postalar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirmenin yan\u0131 s\u0131ra kalp ve solunum h\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 da \u00f6l\u00e7ebilecek. B\u00f6ylece ki\u015finin stres d\u00fczeyi ve sa\u011fl\u0131k durumu da de\u011ferlendirilebilecek. Yap\u0131lan testlerde olumlu sonu\u00e7lar al\u0131nd\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bir yandan Google Glass’\u0131n geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken di\u011fer yandan da elde edilen verinin hangi uygulamalarda ve nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fi \u00fczerine kafa yoruyorlar. Rosalind Picard, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Google Glass kullanmalar\u0131na ra\u011fmen veri toplaman\u0131n herhangi bir g\u00f6zl\u00fc\u011fe g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f bir kamera ve sens\u00f6rlerle de yap\u0131labilece\u011fini belirtiyor (http:\/\/www.technologyreview.com\/news\/530521\/google-glass-can-now-track-your-stress-level\/). Ama bu yar\u0131\u015fta Google’\u0131n veriyi ba\u015fka verilerle birle\u015ftirip anlaml\u0131 enformasyon olu\u015fturma potansiyelinin onu bu yar\u0131\u015fta \u00e7ok daha avantajl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Burada as\u0131l dikkat \u00e7ekmek istedi\u011fim ise bilgisayar ve insan ili\u015fkisinin evrimi…<\/p>\n

\u00d6nce s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ki\u015finin eri\u015febildi\u011fi, \u00fcniversitelerde ve ara\u015ft\u0131rma merkezlerinde bulunan dev bilgisayarlar vard\u0131.<\/p>\n

Bilgisayarlar evlerimize girdi, masam\u0131za yerle\u015fti.<\/p>\n

Diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar bizimle seyahat etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Ceplerimize girip bize daha da yakla\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u015eimdi de \u00fczerimize giyece\u011fiz.<\/p>\n

Son mu? Sonraki b\u00f6l\u00fcme bakal\u0131m…<\/p>\n

Damardan Google Verelim!<\/h2>\n

Google, geli\u015ftirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc nano par\u00e7ac\u0131klar\u0131n kanda dola\u015f\u0131m\u0131yla kanserin ve kalp hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha erken te\u015fhis edilebilece\u011fini savunuyor. Baz\u0131 bilim insanlar\u0131na g\u00f6re Google’\u0131n bu projesi bir bilim kurgudan \u00f6teye gidemeyecek. Chad Mirkin’in de belirtti\u011fi gibi bunun bir bulu\u015f de\u011fil, sadece bir niyet oldu\u011funa dikkat etmek gerekiyor. Bu uzun zamand\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan bir konuyken Google \u015fimdi bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ama her \u015feyden \u00f6nce biyolojik engeller var. En ba\u015fta Google’\u0131n yutulabilecek bir hap yapmas\u0131 ve bu hap\u0131n damarlarda yolunu bularak hasarl\u0131 h\u00fccreleri tespit edebilmesi gerekiyor. V\u00fccudun, nano par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 istenmeyen bir cisim olarak alg\u0131lamas\u0131na kar\u015f\u0131 Google’\u0131n nas\u0131l bir plan\u0131 oldu\u011fu bilinmiyor. Ayr\u0131ca Georgia Tech profes\u00f6rlerinden John McDonald nano par\u00e7ac\u0131klar\u0131n toksik \u00f6zelli\u011fine vurgu yap\u0131yor. McDonald, her \u015feyin olanakl\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n hastal\u0131klar\u0131n erken te\u015fhisinin daha kolay yollar\u0131 olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor (http:\/\/www.technologyreview.com\/news\/532181\/reality-check-for-googles-nanoparticle-health-tests\/<\/a>).<\/p>\n

Google Genomlar\u0131 Depoluyor<\/h2>\n

Google’\u0131n t\u0131p alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 damalar\u0131m\u0131za kadar girmekle de s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. \u015eimdi de Google, genomlar\u0131 depolama i\u015fine at\u0131ld\u0131. Depolanan milyonlarca genomun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131lda t\u0131pta \u00f6nemli bulu\u015flar\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak. Google’\u0131n 2013 y\u0131l\u0131nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Google Genomics projesiyle (https:\/\/cloud.google.com\/genomics\/) bilim insanlar\u0131 DNA verilerini Google’\u0131n sunucular\u0131na y\u00fckleyip analiz edebiliyorlar. Google’\u0131n arama motorunda sundu\u011fu veritaban\u0131 teknolojisine benzer bir teknolojiyle genomlar indeksleniyor. B\u00f6ylece daha \u00f6nce tek bir genom \u00fczerinden ilerleyen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 birbiriyle ili\u015fkilendirilebilen milyonlarca genom ile yap\u0131labilecek.<\/p>\n

Genom bilgilerinin kendi sunucular\u0131nda saklanmas\u0131 konusunda Google, Microsoft, Amazon ve IBM aras\u0131nda bir rekabet var. Depolama maliyeti giderek d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bir insan\u0131n ham genom verileri yakla\u015f\u0131k 100 GB yer kapl\u0131yor ve bunun saklanma maliyeti y\u0131ll\u0131k 25 dolar. \u0130\u015flenmi\u015f genom verileri ise 1 GB’den daha az. Genomlar\u0131n b\u00fcy\u00fck depolama alanlar\u0131nda saklanmas\u0131 ve ili\u015fkisel analizi t\u0131pta devrim yapacak. \u00d6rne\u011fin, bir ilac\u0131n belirli bir gen yap\u0131s\u0131ndaki etkisi ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131ndan \u00f6nce \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek (http:\/\/www.technologyreview.com\/news\/532266\/google-wants-to-store-your-genome\/).<\/p>\n

***<\/p>\n

Tek bir \u015firketin, bu kadar farkl\u0131 alanlarda \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmesi sizi korkutmuyor mu? \u015eirketin en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc de farkl\u0131 alanlardaki verileri birbiriyle ili\u015fkilendirip daha anlaml\u0131 veri k\u00fcmeleri olu\u015fturabilme yetene\u011fi olacak. Google’\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e Hasan H\u00fcseyin Korkmazgil’in Tan\u0131kl\u0131klardan<\/i> \u015fiirinin dizeleri akl\u0131ma geliyor:<\/p>\n

\n

girdiler kap\u0131lardan <\/i><\/span><\/p>\n

girdiler pencerelerden <\/i><\/span><\/p>\n

mektuplardan kitaplardan telefonlardan <\/i><\/span><\/p>\n

girdiler kirlettiler ve gecemizi <\/i><\/span><\/p>\n

girdiler a\u011fr\u0131tt\u0131lar ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc <\/i><\/span><\/p>\n

isimize sayg\u0131m\u0131z\u0131 <\/i><\/span><\/p>\n

\u00d6l\u00fcm\u00fcze ac\u0131m\u0131z\u0131 <\/i><\/span><\/p>\n

sayr\u0131 yata\u011f\u0131m\u0131z\u0131 <\/i><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Hele ABD istihbarat\u0131yla do\u011frudan ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc ili\u015fkisini ve d\u00fc\u015f\u00fcn\/yap (think\/do) maceralar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e \u00fcrperiyorum.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynaklar<\/b><\/span><\/p>\n

Assange, J. (2014). When Google Met Wikileaks<\/i>, OR Books<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Google ilk ba\u015fta bir arama motoruydu. Arama sayfas\u0131n\u0131n son derece sade ve reklams\u0131z olmas\u0131, arama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n isabetlili\u011fi internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 kendine ba\u011flad\u0131. Arama motorunu gmail, youtube, google maps, android, hangouts vd. (http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_Google_products) izledi. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu: Google farkl\u0131d\u0131r. Google vizyon sahibidir. Google sadece bir \u015firketten daha fazlas\u0131d\u0131r. Google topluluktan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri verir. Google iyili\u011fin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr (Assange, 2014 : 46). \u015eirketin slogan\u0131 \u201cK\u00f6t\u00fc olmay\u0131n\u201dd\u0131 (Don’t be evil). PRISM program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kullan\u0131c\u0131 bilgilerini ABD istihbarat\u0131na servis ederken su\u00e7\u00fcst\u00fc yakaland\u0131\u011f\u0131nda bile \u015firketle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f olan \u201cK\u00f6t\u00fc olmay\u0131n\u201d slogan\u0131n\u0131 g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 ile kullanmaya devam ettiler.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,19,14,22,30],"tags":[81,55,83],"class_list":["post-373","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gozetim","category-ifade-ozgurlugu","category-mahremiyet","category-sansur","category-sosyal-aglar","tag-google","tag-sosyal-medya","tag-twitter"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=373"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":375,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions\/375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}