Bireyler, uzmanlar\u0131n \u00f6nerdi\u011fi en iyi g\u00fcvenlik uygulamalar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor, \u00f6nerilen her g\u00fcvenlik \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc bilgisayar\u0131na y\u00fckl\u00fcyor olabilirler ve uygun sistem yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131 kullanmak konular\u0131nda son derece dikkatli davranabilirler.<\/p><\/blockquote>\n
Bu bireyler yine de tamamen savunmas\u0131zd\u0131r (Mitnick ve Simon, 2006).<\/p>\n
APWG’ye (Anti-Phishing Working Group – Yemlemeye Kar\u015f\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu) iletilen raporlara g\u00f6re her y\u0131l \u00e7ok say\u0131da yemleme sald\u0131r\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor (http:\/\/www.apwg.org\/resources\/apwg-reports\/<\/a>):<\/p>\n 2016’n\u0131n ilk alt\u0131 ay\u0131nda ise 873488 yemleme sald\u0131r\u0131s\u0131 bildirilmi\u015f. Haziran ay\u0131nda 158782 yemleme sitesi tespit edilmi\u015f. Say\u0131lardaki bu art\u0131\u015f yemleme sald\u0131r\u0131lar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sald\u0131r\u0131lar\u0131 tespitteki ba\u015far\u0131y\u0131 da g\u00f6steriyor olabilir. Ama sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6zlemleyebiliyoruz. RedHack\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re Berat Albayrak\u2019\u0131n e-posta hesab\u0131 b\u00f6yle ele ge\u00e7irilmi\u015f (http:\/\/www.birgun.net\/haber-detay\/redhack-berat-albayrak-in-hesabini-nasil-ele-gecirdi-129887.html<\/a>). Son zamanlarda \u00e7ok say\u0131da muhalifin de oltaya geldi\u011fini ve sosyal medya hesaplar\u0131n\u0131 kapt\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Sald\u0131rganlar, Gmail, Twitter veya Facebook’un \u015fifresini k\u0131rmakla u\u011fra\u015fm\u0131yor (bu olanaks\u0131z olmasa da \u00e7ok zordur), g\u00fcvenli\u011fin en zay\u0131f halkas\u0131 insana odaklan\u0131yorlar.<\/p>\n Hadnagy ve Fincher (2015), yemleme sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00f6rt d\u00fczeyde inceliyor. Her bir d\u00fczeydeki sald\u0131r\u0131n\u0131n stratejisinin yan\u0131nda hedef kitlesi de farkl\u0131. Birinci d\u00fczey sald\u0131r\u0131 genelde toplumun geneliyle vakit kaybetmektense en saflar\u0131yla ilgileniyor. \u0130kinci d\u00fczeydeki sald\u0131r\u0131 oltay\u0131 internet denizine sall\u0131yor, \u00e7ok saf olmasalar da teknik bilgisi yetersiz olanlar\u0131 yakal\u0131yor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fczey sald\u0131r\u0131 ise \u00e7o\u011funlukla bir bankan\u0131n m\u00fc\u015fterileri, telefon aboneleri, bir gruba \u00fcye olanlar gibi belirli bir gruba y\u00f6nelik oluyor. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve en etkili olan\u0131 ise ki\u015fiye \u00f6zel olan ve di\u011ferlerine g\u00f6re \u00e7ok daha tehlikeli bir sald\u0131r\u0131.<\/p>\n \u0130nternetteki en \u00fcnl\u00fc yemleme sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan biri Nijeryal\u0131 Prens veya onu taklit eden hikayelerdir. Mesaj\u0131 atan ki\u015fi kendisini varl\u0131kl\u0131 bir diplomat veya kraliyet ailesinin bir \u00fcyesi olarak tan\u0131t\u0131r. Zor durumdad\u0131r ve milyonlarca dolar\u0131 \u00f6nce sizin hesab\u0131n\u0131za, daha sonra da ba\u015fka bir hesaba aktarmak istemektedir. Bunun i\u00e7in ilgili ki\u015fiye sadece banka hesap numaran\u0131z\u0131 g\u00f6ndermeniz gerekmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla verece\u011finiz bilgiyle hesab\u0131n\u0131zdan para \u00e7ekilmeyecek tam tersine para yat\u0131r\u0131lacakt\u0131r. \u201cKaybedece\u011fim bir \u015fey yok\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp e-postay\u0131 yan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir s\u00fcre sonra size vadedilen miktarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak (birka\u00e7 bin dolar!) para talepleri gelir. Ters giden (b\u00fcrokratik i\u015flemler, memurlara verilecek r\u00fc\u015fvetler) ve ancak parayla \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek sorunlar vard\u0131r. Milyon dolarlar i\u00e7in 5000, 10000 dolar gibi k\u00fc\u00e7\u00fck miktarlarda para kar\u015f\u0131 taraf\u0131n hesab\u0131na yat\u0131r\u0131l\u0131r ve kurban uyanana kadar bu devam eder.<\/p>\n Bu sald\u0131r\u0131 y\u00f6ntemi, \u00f6n \u00f6deme doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya da bu su\u00e7un Nijerya Ceza Kanunu’nunda 419. maddede yer almas\u0131ndan dolay\u0131 419 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak da adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r (https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Advance-fee_scam<\/a>). Ancak ad\u0131 yan\u0131ltmas\u0131n, sald\u0131rganlar her zaman Nijeryal\u0131 de\u011fildir. 2007’deki bir habere g\u00f6re bu sald\u0131rganlar\u0131n izi s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde %61’inin ABD’de, %16’s\u0131n\u0131n Birle\u015fik Krall\u0131k’ta ve sadece %6’s\u0131n\u0131n Nijerya’da oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir (http:\/\/www.sfgate.com\/crime\/article\/U-S-Internet-fraud-at-all-time-high-Nigerian-2576989.php<\/a>). Bunun yan\u0131nda farkl\u0131 bi\u00e7imlerde de (\u00f6rne\u011fin hi\u00e7 kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u00e7ekili\u015ften para kazanmak, y\u00fcksek \u00fccretli i\u015f teklifi vb) kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilmektedir. Ama tema hep ayn\u0131d\u0131r: ki\u015fiyi bekleyen b\u00fcy\u00fck bir para vard\u0131r ve ki\u015fi a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fck i\u00e7inde bu paraya ula\u015fmak i\u00e7in sald\u0131rgan\u0131n hesab\u0131na para yat\u0131rmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, 419 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yeni de\u011fildir. \u0130nternet \u00f6ncesinde de farkl\u0131 ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f \u00f6rnekleri olan bir doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kt\u0131r (http:\/\/www.cbc.ca\/newsblogs\/yourcommunity\/2013\/11\/nigerian-prince-email-scam-actually-200-years-old.html<\/a>). Hadnagy ve Fincher (2015) bu doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n daha geli\u015fmi\u015f bi\u00e7imleri oldu\u011funu da ekliyorlar. \u00d6rne\u011fin inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in (kendileri i\u00e7in daha riskli olmas\u0131na ra\u011fmen) senaryoya y\u00fcz y\u00fcze veya telefonla g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi ekleyen doland\u0131r\u0131c\u0131lar vard\u0131r.<\/p>\n Bu sald\u0131r\u0131lar, insan\u0131n zaaflar\u0131 \u00fczerine kuruludur. Mesajlar, ki\u015finin a\u00e7 g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, korkusunu ve \u201cya do\u011fruysa\u201d merak\u0131n\u0131 tetikler. Ki\u015fi tuza\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve sald\u0131rgan\u0131n hesab\u0131na para yat\u0131rm\u0131\u015fsa yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar kurban\u0131n, sald\u0131rgan\u0131n sonraki taleplerine de olumlu yan\u0131t verece\u011fini g\u00f6stermektedir. Kurban ilk ba\u015fta 5000 dolar para yat\u0131rm\u0131\u015fsa, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla sonraki talebe de olumlu yan\u0131t verecektir. Bu nedenle sald\u0131rgan ilk vurgundan sonra paray\u0131 al\u0131p kaybolmaz, kurban doland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varana kadar \u015fans\u0131n\u0131 tekrar tekrar dener.<\/p>\n Bu sald\u0131r\u0131 d\u00fczeyinde yer alan mesajlar incelendi\u011finde mesajlarda,<\/p>\n g\u00f6r\u00fclecektir. Her \u015feyden \u00f6nce tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z birinden bir mesaj ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bu belirtilere dikkat etmekte fayda var. Elbette en ba\u015fta da \u201ctan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m biri bana neden para veriyor?\u201d sorusu sorulmal\u0131.<\/p>\n \u00c7ok basit bir sald\u0131r\u0131. Ama at\u0131lan milyonlarca e-postadan Nijeryal\u0131 prenslere yard\u0131m etmeye istekli olan birileri kesinlikle bulunuyor.<\/p>\n Bu d\u00fczeydeki yemleme sald\u0131r\u0131lar\u0131 da birinci d\u00fczeyle benzerlikler ta\u015f\u0131yor. Bu d\u00fczeydeki yemleme mesajlar\u0131n\u0131n ortak \u00f6zellikleri ise \u015funlard\u0131r:<\/p>\n Say\u0131n Ahmet Y\u0131lmaz,<\/p>\n Laboratuvar\u0131m\u0131zda yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z AIDS testinin sonucunu g\u00f6rmek i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u0130stanbul Z\u00fchrevi Hastal\u0131klar Laboratuvar\u0131<\/strong><\/p><\/blockquote>\n E-postay\u0131 alan ki\u015finin ad\u0131 Ahmet Y\u0131lmaz de\u011fildir ve ki\u015fi belirtilen hastaneye hi\u00e7 gitmemi\u015ftir. Ama yemleme sald\u0131r\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda bilgisi olmayan bir \u00e7ok insan sadece meraktan belirtilen ba\u011flant\u0131ya t\u0131klayacakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki mesaj ise ki\u015fiyi korkutacak ve mesajdaki ba\u011flant\u0131ya t\u0131klamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r:<\/p>\n Hakk\u0131n\u0131zda baz\u0131 ki\u015filerce bir ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, banka hesaplar\u0131n\u0131z hakk\u0131nda bankalardan bilgi istendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Daha fazla bilgi i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/strong><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n Bu tuzaklara d\u00fc\u015febilecek \u00e7ok say\u0131da bilgisayar kullan\u0131c\u0131s\u0131 vard\u0131r. T\u0131klama sonras\u0131nda zararl\u0131 bir dosya kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131na indirilebilir. \u00d6rne\u011fin bu mesaj, 1000 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan bir kuruma at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sadece bir ki\u015fi tuza\u011fa d\u00fc\u015fse bile bu kurum a\u011f\u0131na s\u0131zmak veya bu ki\u015fiyi ba\u015fka bir hedefe sald\u0131r\u0131 i\u00e7in kullanmak m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir.<\/p>\n Birinci d\u00fczeye g\u00f6re daha karma\u015f\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilk d\u00fczeydeki yemleme \u00f6rnekleri bir\u00e7ok insan\u0131n ciddiye almayaca\u011f\u0131 t\u00fcrdendir. \u0130nsanlar kimsenin durup dururken bir ba\u015fkas\u0131na para vermeyece\u011fini veya kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ekili\u015ften para kazanamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilirler. Bu d\u00fczeydeki sald\u0131r\u0131larda oltaya tak\u0131lmak ise daha olas\u0131d\u0131r. Hadnagy ve Fincher\u2019in (2015) vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi insanlar her zaman rasyonel kararlar veren canl\u0131lar de\u011fildir. \u00c7e\u015fitli etkenler kararlar\u0131n\u0131 etkileyebilir. \u00d6rne\u011fin, bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re uykusuzlukta, beynin iyimserlikten sorumlu b\u00f6l\u00fcmlerinde daha fazla etkinlik tespit edilirken olumsuzluklar\u0131 hesaplamadan sorumlu alanlar\u0131nda tam tersi ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bir di\u011fer deyi\u015fle, insanlar uykusuz olduklar\u0131nda risk almaya daha meyillidirler. Hadnagy ve Fincher (2015) Las Vegas gazinolar\u0131nda bundan yararlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Parlak \u0131\u015f\u0131klar alt\u0131nda, penceresiz ve saatsiz bir ortamda insanlar zaman\u0131n nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini anlamadan kumar masas\u0131nda riskli kararlar almaktad\u0131r. Ayn\u0131 durum a\u00e7l\u0131kta da s\u00f6z konusudur. \u0130nsanlar ve hayvanlar \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar insanlar\u0131n a\u00e7ken daha \u00e7ok risk ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca havan\u0131n s\u0131cak ya da so\u011fuk olmas\u0131 gibi d\u0131\u015fsal etkenler de insanlar\u0131n kararlar\u0131n\u0131 etkileyebilmektedir.<\/p>\n Sald\u0131rganlar\u0131n bu etkenleri kontrol ederek ki\u015fiyi g\u00f6nderilen dosyay\u0131 indirme ya da ba\u011flant\u0131ya t\u0131klama y\u00f6n\u00fcnde etkilemesi pek olanakl\u0131 de\u011fildir. Tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in ki\u015fiyi a\u00e7 ve uykusuz b\u0131rakamaz, i\u00e7inde bulundu\u011fu ortam\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 etkileyemez. Fakat ki\u015finin mesaj\u0131 ald\u0131\u011f\u0131nda belirtilen ko\u015fullar alt\u0131nda olabilece\u011fi (a\u00e7, uykusuz, s\u0131caktan bunalm\u0131\u015f vb) ve bunun tuza\u011fa d\u00fc\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n Ayr\u0131ca sald\u0131rganlar insanlardaki otoriteye boyun e\u011fme, yak\u0131nl\u0131k duydu\u011fu (ortak ilgi alan\u0131na veya inanca sahip, sempatik) insanlar\u0131n isteklerini yerine getirmeye daha istekli olma, yap\u0131lan bir iyili\u011fe iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k verme, k\u0131tl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda aceleci davranma vb e\u011filimlerden ustaca yararlanabilmektedir (Mitnick ve Simon, 2006). Sald\u0131rganlar\u0131n ki\u015fide korku ve panik yaratarak, merak uyand\u0131rarak veya var olan ko\u015fullar\u0131 iyi de\u011ferlendirerek beynin karar alma s\u00fcre\u00e7lerine k\u0131sa devre yapt\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin yukar\u0131daki laboratuvar \u00f6rne\u011fi insandaki merak duygusunu tetiklemi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131daki mesaj ise korku ve panik yaratabilir:<\/p>\n Kan de\u011ferleriniz a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r. Yap\u0131lan de\u011ferlendirmede, ya\u015f\u0131n\u0131z ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131z g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda kanser ba\u015flang\u0131c\u0131ndan \u015f\u00fcpheleniyoruz. Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 raporu indirmek i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/a><\/strong>.<\/p><\/blockquote>\n Ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda bu tip sald\u0131r\u0131lar daha etkili olabilmektedir. Bir ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 veya do\u011fal felaket sonras\u0131nda son dakika haberleri ve s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler yem olarak oltan\u0131n ucuna tak\u0131labilmektedir. K\u0131sacas\u0131, birinci d\u00fczeye g\u00f6re teknolojin daha \u00e7ok i\u015fin i\u00e7ine kat\u0131lmas\u0131 yemlemeyi daha etkili yapmaktad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u00fczeyde ise teknolojinin daha ileri bir kullan\u0131m\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n Bu d\u00fczeyde sald\u0131r\u0131 daha ger\u00e7ek\u00e7idir ve profesyoneller i\u00e7in bile aldat\u0131c\u0131 olabilmektedir. Bu d\u00fczeydeki sald\u0131r\u0131lar\u0131n ba\u015fl\u0131ca ortak \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n \u00d6rne\u011fin Bilim ve Gelecek’ten a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bir mesaj ald\u0131n\u0131z:<\/p>\n From: Bilim ve Gelecek Dergisi <editor@bi1imvegelecek.com><\/p>\n Sevgili Okurumuz,<\/p>\n Bilim ve Gelecek Dergisi’nin Aral\u0131k ay\u0131 \u00e7ekili\u015finden Yaman \u00d6rs’\u00fcn Evrim Kuram\u0131n\u0131n Dayan\u0131lmaz Bilimselli\u011fi kitab\u0131n\u0131 kazand\u0131n\u0131z. Ayr\u0131nt\u0131lar i\u00e7in Facebook sayfam\u0131za t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/strong><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n Burada ki\u015fiye \u00f6zel bir hitap olmasa da mesaj belirli bir gruba g\u00f6nderilir. \u00d6rne\u011fin mesaj\u0131 alan ki\u015filer sosyal medyadan dergiyi takip eden isimlerdir. G\u00f6nderen ki\u015finin e-posta adresi sahtedir ama sahteli\u011fin fark edilmesi zordur. Mesaja t\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda Facebook’un giri\u015f sayfas\u0131n\u0131n birebir ayn\u0131s\u0131 olan bir web sitesi a\u00e7\u0131l\u0131r ve ki\u015fiden Facebook hesab\u0131na ula\u015f\u0131p ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00f6\u011frenebilmesi i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131 ve \u015fifresini girmesi istenir. Ama adres \u00e7ubu\u011funda http:\/\/www.facebook.com <\/a>de\u011fil http:\/\/login-secure.facebook.sahtesite.com\/<\/a> yazmaktad\u0131r. Girilen kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifre do\u011frudan sald\u0131rgana iletilecektir. \u0130nternette bu sald\u0131r\u0131n\u0131n teknik olarak nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131m ad\u0131m a\u00e7\u0131klayan \u00e7ok say\u0131da rehber vard\u0131r (bkz. http:\/\/www.techtechnik.com\/how-to-make-phishing-page-for-facebook\/<\/a>).<\/p>\n Kredi kart\u0131 bilgilerini, sosyal a\u011f veya e-posta hesaplar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in kolay ve etkili bir y\u00f6ntemdir. Mesaj \u00f6zel bir hitap ve kurumsal bir logo i\u00e7erdi\u011finde daha inand\u0131r\u0131c\u0131 olabilmektedir. Elbette bunun yan\u0131nda ki\u015finin beynine k\u0131sa devre yapt\u0131ran ifadeler de olmal\u0131d\u0131r: \u201cHesab\u0131n\u0131z ele ge\u00e7irilmi\u015f olabilir. L\u00fctfen kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifrenizi yenileyiniz.\u201d, \u201cXXXX numaral\u0131 kredi kart\u0131n\u0131z\u0131n d\u00f6nem borcu 12845 TL’dir. Hesap \u00f6zetinizi ekli dosyada bulabilirsiniz.\u201d, \u201c\u015eirketimiz sosyal medya politikas\u0131n\u0131 g\u00fcncellemi\u015ftir. Hesab\u0131n\u0131z\u0131n kapanmamas\u0131 i\u00e7in 48 saat i\u00e7inde kullan\u0131c\u0131 bilgilerinizi g\u00fcncelleyiniz.\u201d<\/p>\n En geli\u015fmi\u015f ve etkili yemleme tekni\u011fidir. Tamamen ki\u015fiye \u00f6zeldir ve titiz bir ara\u015ft\u0131rmayla haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 \u00e7ok y\u00fcksektir. Ki\u015fiye \u00f6zel bir hitap, marka ve d\u00fczg\u00fcn bir dilbilgisi ile ustaca yaz\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Ama mesaj a\u015fa\u011f\u0131daki gibi a\u015f\u0131r\u0131 basit de olabilir:<\/p>\n Ekteki ihale teklifini inceleyebilir misin?<\/p><\/blockquote>\n E-posta’y\u0131 alan ki\u015fi dosyay\u0131 indirir, a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve bir truva at\u0131n\u0131 bilgisayar\u0131na kurar. Bu kadar basit bir mesaj nas\u0131l etkili olabilir? \u00c7\u00fcnk\u00fc sald\u0131rgan daha \u00f6nce hedefledi\u011fi ki\u015fi hakk\u0131nda bir ara\u015ft\u0131rma yapm\u0131\u015f ve ki\u015finin b\u00f6yle bir dosya bekleyebilece\u011fini tahmin etmi\u015ftir. Coca Cola da Beyaz Saray da bu tuza\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve dosyay\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in t\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n Do\u011fru zamanda, do\u011fru ki\u015fiye, do\u011fru mesaj\u0131 g\u00f6nderebilmesi i\u00e7in sald\u0131rgan, hedefindeki ki\u015fi hakk\u0131nda istihbarat yapmal\u0131d\u0131r. Google’da veya https:\/\/pipl.com\/<\/a>\u2019da bir ara\u015ft\u0131rma yapmak ve ki\u015finin sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 incelemek bile \u00e7ok yararl\u0131 olabilmektedir. Hadnagy ve Fincher’in (2015) verdi\u011fi \u00f6rnekler her bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6stermektedir:<\/p>\n Hatta \u201c\u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fcz, d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131z\u0131n hazinesi olabilir\u201d. \u00c7\u00f6pe \u015fifrenizi ya da kredi kart\u0131 numaralar\u0131n\u0131z\u0131 atmasan\u0131z bile kararl\u0131 bir sald\u0131rgan haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6plerinizden elde edebilece\u011fi ve tamamen ilgisiz g\u00f6r\u00fcnen bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 bir yapboz gibi birle\u015ftirerek yapmaktad\u0131r (Mitnick ve Simon, 2006).<\/p>\n Bu sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 ne yap\u0131labilir?<\/p>\n Hadnagy ve Fincher (2015) yemleme sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6nerdi\u011fi a\u015fa\u011f\u0131daki y\u00f6ntemlerle tamam\u0131n\u0131 de\u011fil ama b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kolayca savu\u015fturabiliriz:<\/p>\n Tuza\u011fa d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in en ba\u015fta ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnebilmek ve internetin tehlikelerle dolu oldu\u011funu kabul etmek gerekir. Yo\u011fun olabilirsiniz veya posta kutunuzda okumay\u0131 bekleyen y\u00fczlerce e-posta olabilir. Ama e-postayla gelen dosyay\u0131 indirmeden ya da belirtilen ba\u011flant\u0131ya t\u0131klamadan a\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131 sorup d\u00fc\u015f\u00fcnmenizde fayda vard\u0131r:<\/p>\n Hadnagy ve Fincher (2015) bunlar\u0131n sorulmas\u0131n\u0131n \u00e7ok yararl\u0131 oldu\u011funu ve bir\u00e7ok sald\u0131r\u0131y\u0131 \u00f6nleyebilece\u011fini belirtiyor. FBI da ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte (https:\/\/www.fbi.gov\/scams-and-safety\/common-fraud-schemes<\/a>). Bu sorular\u0131 sormak sadece birka\u00e7 saniyenizi alacakt\u0131r. Ancak sorulardan herhangi birine yan\u0131t\u0131n\u0131z olumluysa a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen ipu\u00e7lar\u0131ndan faydalanman\u0131z gerekiyor. Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z birinden duygular\u0131n\u0131za y\u00f6nelik ve sizi harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir e-posta al\u0131rsan\u0131z tehlike \u00e7anlar\u0131 \u00e7almal\u0131d\u0131r. Ancak e-postan\u0131n daha \u00f6nce ele ge\u00e7irilen tan\u0131d\u0131k bir sunucudan veya adres defterinizdeki birinin hesab\u0131ndan g\u00f6nderiliyor olabilece\u011fini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurman\u0131z gerekir.<\/p>\n Bir ba\u011flant\u0131ya t\u0131klamakta acele etmeyin. Fare imlecini, t\u0131klaman\u0131z istenen ba\u011flant\u0131n\u0131n \u00fczerine getirin (ama kesinlikle t\u0131klamay\u0131n!) ve a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterildi\u011fi gibi taray\u0131c\u0131n\u0131z\u0131n sol alt k\u00f6\u015fesine bak\u0131n. G\u00f6r\u00fcnen ba\u011flant\u0131 adresiyle sol alt k\u00f6\u015fede g\u00f6r\u00fcnen adres uyumlu mu? Uyumsuzsa kesinlikle t\u0131klamay\u0131n.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/saldirilar.png\")
<\/a><\/p>\nBirinci D\u00fczey Yemleme: Nijeryal\u0131 Prens<\/h2>\n
\n
\u0130kinci D\u00fczey Yemleme: T\u0131klay\u0131n\u0131z<\/h2>\n
\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fczey Yemleme: Her \u015fey \u00f6ylesine ger\u00e7ekti ki<\/h2>\n
\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fczey: M\u0131zrakla Avlanma<\/h2>\n
\n
\n
Ele\u015ftirel D\u00fc\u015f\u00fcnme<\/h2>\n
\n
Fareyi Ba\u011flant\u0131n\u0131n \u00dczerinde Tutma<\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/adres_kontrol-300x167.png\")
<\/a>E\u011fer ba\u011flant\u0131ya yanl\u0131\u015fl\u0131kla t\u0131klay\u0131p kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifrenizi y\u00f6nlendirildi\u011finiz sayfaya girdiyseniz (\u00e7ok ge\u00e7 olmam\u0131\u015fsa!) hatan\u0131z\u0131 fark eder etmez as\u0131l web sitesine giderek \u015fifrenizi de\u011fi\u015ftirmelisiniz. Ayn\u0131 kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifreyi ba\u015fka yerlerde kullan\u0131yorsan\u0131z onlar\u0131 da de\u011fi\u015ftirmelisiniz. E\u011fer ba\u011flant\u0131ya yanl\u0131\u015fl\u0131kla t\u0131klad\u0131ktan sonra bir dosyay\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131ysan\u0131z mutlaka yetkin birinden destek alman\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/header-300x149.png\")
<\/a><\/p>\n