{"id":88,"date":"2011-09-11T22:54:28","date_gmt":"2011-09-11T19:54:28","guid":{"rendered":"http:\/\/yarimada.gen.tr\/?p=88"},"modified":"2013-07-23T01:36:26","modified_gmt":"2013-07-22T22:36:26","slug":"facebook","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/?p=88","title":{"rendered":"Facebook"},"content":{"rendered":"<p>2008 y\u0131l\u0131nda, Trabzon&#8217;da Ramazan e\u011flencelerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanda stant a\u00e7an polis, g\u00f6n\u00fcll\u00fc vatanda\u015flar\u0131m\u0131zdan parmak izi toplar. Al\u0131nan parmak izleri, kimlik bilgileri ve vatanda\u015fa ait bir foto\u011frafla Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc veritaban\u0131na eklenmektedir. Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu\u2019nda 2 Haziran 2007 tarihinde de\u011fi\u015fiklik yapan 5681 Say\u0131l\u0131 Kanun,\u00a0 polise bu olana\u011f\u0131 sunmaktad\u0131r. \u0130lgili kanuna g\u00f6re, pasaport, ehliyet ve silah ruhsat\u0131 alacaklar\u0131n parmak izi vermeleri zorunlu hale gelmi\u015f ve polise g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden parmak izi alma yetkisi tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Radikal Gazetesi bu haberi \u201cTrabzon\u2019da g\u00f6n\u00fcll\u00fc fi\u015fleme co\u015fkusu!\u201d diye verir (1). Haberde, fi\u015flenenler, fi\u015flenmenin yarar\u0131ndan bahsederken \u201cben bile su\u00e7 i\u015flesem\u201dli ifadeler kullan\u0131rlar. Fakat, s\u00f6zlerinden kendilerinin su\u00e7 i\u015flemeyece\u011finden emin olduklar\u0131 sezilir. Asl\u0131nda Hakan \u015e\u00fck\u00fcr&#8217;\u00fcn s\u00f6zleri \u00fclkemizde olduk\u00e7a yayg\u0131n olan bu fi\u015flenme rehavetinin k\u00f6kenleri hakk\u0131nda \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 vermektedir:<br \/>\n\u201cHepimizin telefonlar\u0131 dinleniyor olabilir.. D\u00fczg\u00fcn bir duru\u015funuz ve ya\u015fam bi\u00e7iminiz varsa o telefon dinlenmesi sizi rahats\u0131z etmez, beni etmiyor.&#8221; (2)<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Gerek Trabzon&#8217;daki co\u015fkuyu, gerekse de Hakan \u015e\u00fck\u00fcr&#8217;\u00fcn \u00f6zde vatanda\u015fl\u0131k hallerini anlamakta zorlan\u0131yoruz. Hatta baz\u0131lar\u0131m\u0131z \u201cbiz farkl\u0131 d\u00fcnyalar\u0131n insan\u0131y\u0131z\u201da kendisini fazlas\u0131yla kapt\u0131r\u0131yor; e\u011fitimden, k\u00fclt\u00fcrden dem vuruyor. Do\u011fru, hi\u00e7birimiz kendi ayaklar\u0131m\u0131zla parmak izi vermeye gitmiyoruz. Herhangi bir durumda polise kimlik sormaktan \u00e7ekinmeyenlerimiz de var.<\/p>\n<p>Yak\u0131n zamanda \u015fahit oldu\u011fumuz,<br \/>\n\u201c&#8230;Eee \u015fimdi biz onlar\u0131 fi\u015fliyoruz. 40 sene onlar bu halka yapt\u0131, in\u015fallah s\u0131ra bizde. \u00a0Yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu arkada\u015flar.\u201d<br \/>\nk\u00f6r k\u00f6r\u00a0 parma\u011f\u0131m g\u00f6z\u00fcne misali bo\u015fbo\u011fazl\u0131klara kar\u015f\u0131 sesimizi y\u00fckseltiyoruz.<\/p>\n<p>Ama hayat\u0131m\u0131z\u0131 tahakk\u00fcm alt\u0131na almak isteyenler \u201ce\u011fitimli, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc\u201d insanlara kar\u015f\u0131 daha incelikli y\u00f6ntemler uyguluyorlar: Marketlerin promosyon kartlar\u0131, Facebook , g\u00fcvenlik kameralar\u0131&#8230; 22 Milyondan\u00a0fazla (3)\u00a0ki\u015finin Facebook kullan\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu bir \u00fclkede kimsenin Trabzon&#8217;daki co\u015fkuyu k\u0131namaya ya da bu olayla dalga ge\u00e7meye hakk\u0131 olmasa gerek&#8230; 500 milyonu a\u015fk\u0131n kullan\u0131c\u0131s\u0131 olan Facebook&#8217;ta d\u00fcnya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fcy\u00fcz. N\u00fcfusumuzun, yakla\u015f\u0131k %30&#8217;u Facebook kullan\u0131c\u0131s\u0131. Facebook Teknoloji Ba\u015fkan\u0131 (CTO) Bret Taylor&#8217;\u0131n da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, olduk\u00e7a sosyal bir \u00fclkeyiz!<\/p>\n<p>2009 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan Facebook: \u201cG\u00f6r\u00fcl\u00fcyorum \u00f6yleyse var\u0131m!\u201d (4)\u00a0 adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada belirtildi\u011fi gibi Facebook&#8217;un \u00fclkemizde bu kadar pop\u00fcler olmas\u0131n\u0131n nedenleri aras\u0131nda,<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de \u00fcnl\u00fc ki\u015filerin bu payla\u015f\u0131m a\u011f\u0131nda hesap a\u00e7malar\u0131, eski okul arkada\u015flar\u0131n\u0131 bulmak amac\u0131yla bireylerin etiketlenmi\u015f foto\u011fraf alb\u00fcmlerinin y\u00fcklenmesi, T\u00fcrkiye&#8217;deki kullan\u0131c\u0131lara \u00f6zg\u00fc bir tak\u0131m \u00f6zel uygulamalar\u0131n geli\u015ftirilmesi, g\u00fcndemdeki olaylarla ili\u015fkili olarak olumlu ya da olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f bildiren gruplar\u0131n kurulmas\u0131 ve g\u00f6rsel-i\u015fitsel malzeme payla\u015f\u0131m\u0131 say\u0131labilir (s. 292).<\/p>\n<p>Facebook&#8217;un kurucusu Mark Zuckerberg&#8217;e g\u00f6re Facebook ileti\u015fimi daha verimli ve \u015feffaf hale getirmektedir. Facebook \u015feffafl\u0131k ad\u0131na insanlar\u0131 ger\u00e7ek kimlikleriyle siteye \u00fcye olmay\u0131 \u015fart ko\u015fmaktad\u0131r. Facebook kullan\u0131m s\u00f6zle\u015fmesinde \u015f\u00f6yle denmektedir:<br \/>\nFacebook&#8217;ta yanl\u0131\u015f ki\u015fisel bilgiler vermeyecek veya kendinizden ba\u015fka birisi i\u00e7in ki\u015finin iznini almadan hesap olu\u015fturmayacaks\u0131n\u0131z.<br \/>\nZuckerberg 2005 y\u0131l\u0131nda kendisiyle yap\u0131lan bir r\u00f6portajda sahte hesaplar\u0131n belirlenmesi y\u00f6nelik bir algoritmaya sahip olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131nda kimi Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131, ileti\u015fimin Facebook \u00fczerinde daha s\u00fcrekli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. \u0130nsanlar\u0131n i\u015f\/ev adresleri, telefonlar\u0131, hatta e-posta adresleri de\u011fi\u015febilmekte, buna kar\u015f\u0131n ki\u015filerin Facebook sayfalar\u0131 daha kal\u0131c\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak Facebook&#8217;tan elde edilen bu yararlar\u0131n (e\u011fer bunlar\u0131 yarar olarak niteliyorsan\u0131z) bir bedelinin oldu\u011funu unutmamak gerekir. D\u00fcnyada Facebook&#8217;a getirilen en \u00f6nemli ele\u015ftirilerden biri sitenin\u00a0 \u201cGizlilik Politikas\u0131\u201d ile ilgilidir. Facebook&#8217;ta yay\u0131nlanan istatistiklere g\u00f6re, insanlar Facebook&#8217;ta her ay 700 milyar dakika harcamaktad\u0131r. Ortalama bir kullan\u0131c\u0131 her ay 90 par\u00e7a i\u00e7erik olu\u015fturmaktad\u0131r ve her ay payla\u015f\u0131lan toplam i\u00e7erik (web ba\u011flant\u0131lar\u0131, haberler, videolar, notlar, blog lar, alb\u00fcmler vs.) say\u0131s\u0131 30 milyar\u0131n \u00fczerindedir. (5)\u00a0Dolay\u0131s\u0131yla Facebook&#8217;un elinde devasa bir bilgi y\u0131\u011f\u0131n\u0131 vard\u0131r ve bu bilgi y\u0131\u011f\u0131n\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktad\u0131r. Facebook, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n gizlili\u011fini ihlal etti\u011fi konusunda yap\u0131lan ele\u015ftirilere yan\u0131t verebilmek ad\u0131na gizlilik politikas\u0131nda ve bunun yaz\u0131l\u0131msal olarak hayata ge\u00e7irilmesinde zaman zaman de\u011fi\u015fikliklere gidebilmektedir. The New York Times&#8217;in haberine g\u00f6re \u015firketin gizlilik politikas\u0131 2005&#8217;ten bu yana giderek geni\u015flemi\u015ftir. (6)\u00a0A\u015fa\u011f\u0131da da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Facebook&#8217;un gizlilik politikas\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi kelime say\u0131s\u0131 2005 y\u0131l\u0131nda 1004 iken,2010 y\u0131l\u0131nda bu say\u0131 5830 olmu\u015ftur:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"2\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>Y\u0131l<\/td>\n<td>Facebook &#8216;un gizlilik politikas\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi kelime say\u0131s\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2005<\/td>\n<td>1004<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2006<\/td>\n<td>2313<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2007<\/td>\n<td>3067<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2008<\/td>\n<td>5394<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2009<\/td>\n<td>5443<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2010<\/td>\n<td>5830<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Facebook&#8217;un gizlilik politikas\u0131 di\u011fer Sosyal Payla\u015f\u0131m siteleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Facebook a\u00e7\u0131k ara \u00f6ndedir. Hatta ABD Anayasas\u0131&#8217;ndaki ekler ve d\u00fczenlemeler dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131nda ABD Anayasas\u0131&#8217;n\u0131 bile geride b\u0131rakmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><a href=\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-90\" title=\"88-1\" alt=\"Facebook'taki kelime say\u0131s\u0131\" src=\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-1.jpg\" width=\"212\" height=\"369\" srcset=\"https:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-1.jpg 212w, https:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-1-172x300.jpg 172w\" sizes=\"auto, (max-width: 212px) 100vw, 212px\" \/><\/a><\/div>\n<p>Facebook, varsay\u0131lan gizlilik ayarlar\u0131n\u0131n\u00a0 kullan\u0131c\u0131 mahremiyetini ihlal etti\u011fi, bu ayarlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n zor ve zahmetli oldu\u011fu, kullan\u0131c\u0131 bilgilerinin 3. ki\u015filerin eline ge\u00e7ebildi\u011fi konusundaki ele\u015ftirileri dikkate alm\u0131\u015f ve yeni d\u00fczenlemeler yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131n gizlili\u011fini sa\u011flamak ad\u0131na, kamuoyu bask\u0131s\u0131yla, elinden geleni yap\u0131yor g\u00f6r\u00fcnmektedir. Peki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u201cgizlili\u011fe\u201d olan yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131ld\u0131r? 2007 sonunda yay\u0131nlanan bir haberden Genel Kurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n asker ka\u00e7aklar\u0131n\u0131 yakalamak amac\u0131yla Facebook&#8217;u kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. (7)\u00a02010 y\u0131l\u0131n\u0131n Haziran ay\u0131nda yay\u0131nlanan bir habere g\u00f6re \u0130srail Ordusu da ayn\u0131 y\u00f6ntemi kullanarak, \u201ckoyu dindar\u0131m diye orduya kat\u0131lmayan bin kad\u0131n\u0131n yalan\u0131n\u0131 &#8216;sosyal a\u011f&#8217; sayesinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u201d (8). Sahte profil olu\u015fturarak Facebook \u00fczerinden bor\u00e7 takibi yapan avukatlar da var. (9)\u00a0Ancak s\u00f6z konusu olaylardaki t\u00fcm sorumluluk Facebook&#8217;ta de\u011fil, sorumluluk (ya da sorumsuzluk) Facebook&#8217;taki gizlilik ayarlar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemeyi ihmal edip ki\u015fisel bilgilerini ortal\u0131\u011fa sa\u00e7an kullan\u0131c\u0131larda.<\/p>\n<p>Tabi bu Facebook&#8217;taki \u00f6zel hayat ve gizlilik tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir boyutu. Medya a\u011f\u0131rl\u0131kla kullan\u0131c\u0131lardan kaynakl\u0131 ya\u015fanan olaylara yer veriyor. Fakat Boyd ve Hargittai&#8217;nin Illinois \u00dcniversitesi \u00f6\u011frencileri aras\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rma gen\u00e7lerin gizlilik konusunda san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar duyars\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. (10)\u00a0 Boyd ve Hargittai, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n gizlili\u011fe yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla farkl\u0131 zamanlarda (\u015eubat-Nisan 2009 ve Nisan-Haziran\u00a0 2010) 1. s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencileri \u00fczerinde bir \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Ara\u015ft\u0131rma sonucu, gen\u00e7lerin gizlili\u011fe ve \u00f6zel hayat\u0131n mahremiyetine kar\u015f\u0131 san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar ilgisiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re aradan ge\u00e7en bir y\u0131lda\u00a0 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n gizlilik konusundaki hassasiyetleri de artm\u0131\u015f. Bu art\u0131\u015fta, medyada yer alan haberlerin, tart\u0131\u015fmalar\u0131n ve olu\u015fan kamuoyunun Facebook y\u00f6netimini gizlilik konusunda daha dikkatli ve bilgilendirici davranmaya zorlamas\u0131n\u0131n pay\u0131 b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, gizlilik konusunda kad\u0131nlar\u0131n erkeklere g\u00f6re daha dikkatli oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bunda yine medyan\u0131n rol\u00fc var. 2004-2005 y\u0131llar\u0131nda Facebook benzeri bir site olan Myspace ve burada gen\u00e7leri\u00a0 bekleyen tehlikeler \u00fczerine yap\u0131lan haberlerin etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bu haberlerde, \u00f6zellikle gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n tehdit alt\u0131nda oldu\u011funun vurgulanmas\u0131 kad\u0131nlar\u0131 bu tarz sitelerde daha dikkatli olmaya te\u015fvik etmi\u015f olabilir. Kad\u0131nlar\u0131n yan\u0131nda Facebook&#8217;u daha s\u0131k kullanan kullan\u0131c\u0131lar da gizlilik konusunda daha dikkatli hareket ediyorlar.<\/p>\n<p>Ancak yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi t\u00fcm bunlar \u00f6zel hayat ve gizlilik tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sadece bir boyutu. T\u00fcm ki\u015fisel bilgilerimizin yan\u0131nda site \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz etkinlikler (payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u011flant\u0131lar, haberler, mesajlar\u0131m\u0131z, arkada\u015flar\u0131m\u0131z, arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n duvarlar\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131lar, \u201cNe d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?\u201d k\u0131sm\u0131na yazd\u0131klar\u0131m\u0131z) bir veritaban\u0131nda saklan\u0131yor. Bu verileri tamamen silme gibi bir \u015fans\u0131n\u0131z yok, onlar siz sildi\u011finizi zannetseniz bile hap Facebook&#8217;un veritabanlar\u0131nda kalacak. \u00dcstelik bu tarz bilgiler hi\u00e7bir zaman veritaban\u0131nda durdu\u011fu gibi durmuyor. \u00c7e\u015fitli analizlere tabi tutuluyor, s\u0131ralan\u0131yor ve s\u0131n\u0131flan\u0131yor. Ve \u015fimdi n\u00fcfusumuzun %30&#8217;unun Facebook kullan\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu an\u0131msayal\u0131m. Facebook bizim hakk\u0131m\u0131zda \u00e7ok \u015fey biliyor. Yap\u0131lan analizler sonucunda toplumun farkl\u0131 kesimlerinin e\u011filimlerini ve zaaflar\u0131n\u0131 tespit etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Burada Raynes\u2013Goldie&#8217;nin belirtti\u011fi sosyal ve kurumsal (institutional) gizlilik ayr\u0131m\u0131na dikkat etmek gerekiyor. (11)\u00a0Sosyal gizlilik kayg\u0131s\u0131n\u0131n temelinde ki\u015fisel verilerin di\u011fer insanlar\u0131n eri\u015fimine a\u00e7\u0131k olma durumu var. \u201cDi\u011fer insanlar\u201d ise bireyin \u00fczerinde somut ve do\u011frudan otoritesi olan ki\u015filer: Ebeveynler, \u00f6\u011fretmenler, okul idarecileri, i\u015fverenler, y\u00f6neticiler vs. Facebook&#8217;un gizlilik ayarlar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman bu g\u00f6revi ba\u015far\u0131yla yerine getirebiliyor. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalardan ve medyada yer alan haberlerden Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle de gen\u00e7lerin gizlilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sosyal gizlilikle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. 500 milyondan fazla kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisine ve bunlardan gelen s\u00fcrekli veri ak\u0131\u015f\u0131na sahip olan bir \u015firketin elindeki bilgiyi nas\u0131l ve hangi ama\u00e7lar i\u00e7in kullanabilece\u011fi ise kurumsal gizlilik ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendiriliyor. Facebook&#8217;un h\u0131zla artan kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131, \u00f6zellikle gen\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kurumsal gizlili\u011fi \u00f6nemsemedi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Facebook&#8217;ta birbirimizden korkuyoruz&#8230;\u00a0 Ancak as\u0131l korkun\u00e7 olan Facebook&#8217;un elinde bulunan potansiyel g\u00fc\u00e7. Anketlerde ve toplumsal ara\u015ft\u0131rmalarda sadece s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da insanla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr ve bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde sorulan soru say\u0131s\u0131 da son derece s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Se\u00e7im anketleri bile siyasi partiler i\u00e7in \u00e7ok \u015fey ifade ederken, Facebook&#8217;un elindeki bilgi y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n siyasi iktidarlar ya da \u015firketler taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l bir tehlike do\u011furabilece\u011fini tahmin etmek zor olmasa gerek.\u00a0 Ayr\u0131ca, veri madencili\u011fi ile eldeki verilerden \u00fcst\u00fc kapal\u0131 ve \u00e7ok net olmayan\u00a0 bilgiyi ortaya \u00e7\u0131karmak da m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Acaba Trabzon&#8217;daki vatanda\u015flar\u0131m\u0131z m\u0131, yoksa biz mi daha trajikomik bir durumday\u0131z?<\/p>\n<p>\u0130nternet&#8217;teki g\u00f6n\u00fcll\u00fc fi\u015fleme co\u015fkusuna son vermek gerekiyor&#8230;<\/p>\n<div><a href=\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-91\" title=\"88-2\" alt=\"Bye to Facebook\" src=\"http:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-2.jpg\" width=\"445\" height=\"147\" srcset=\"https:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-2.jpg 445w, https:\/\/yarimada.gen.tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/88-2-300x99.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 445px) 100vw, 445px\" \/><\/a><\/div>\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n<p>1-\u00a0<a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/Default.aspx?aType=Detay&amp;ArticleID=898161&amp;Date=11.09.2008&amp;CategoryID=77\">http:\/\/www.radikal.com.tr\/Default.aspx?aType=Detay&amp;ArticleID=898161&amp;Date=11.09.2008&amp;CategoryID=77<\/a>, son eri\u015fim 17.12.2010<br \/>\n2-\u00a0<a href=\"http:\/\/www.bugun.com.tr\/haber-detay\/95424-benim-de-telefonum-dinleniyor-haberi.aspx\">http:\/\/www.bugun.com.tr\/haber-detay\/95424-benim-de-telefonum-dinleniyor-haberi.aspx<\/a>, son eri\u015fim 17.12.2010<br \/>\n3- Bu say\u0131 ge\u00e7en, say\u0131da yanl\u0131\u015fl\u0131kla 12 milyon olarak yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fczeltir, \u00f6z\u00fcr dileriz.<br \/>\n4-Toprak, A. &amp; Y\u0131ld\u0131r\u0131m, A.&amp;\u00a0 Ayg\u00fcl,\u00a0 E.&amp;\u00a0 Binark, M. &amp; B\u00f6rek\u00e7i, S. &amp; \u00c7omu, T. (2009)\u00a0 Toplumsal Payla\u015f\u0131m A\u011f\u0131 Facebook: \u201cg\u00f6r\u00fcl\u00fcyorum \u00f6yleyse var\u0131m!\u201d, Kalkedon<br \/>\n5-\u00a0<a href=\"http:\/\/www.facebook.com\/press\/info.php?statistics\">http:\/\/www.facebook.com\/press\/info.php?statistics<\/a>, son eri\u015fim 19.12.2010<br \/>\n6-\u00a0<a href=\"http:\/\/www.nytimes.com\/interactive\/2010\/05\/12\/business\/facebook-privacy.html?ref=personaltech\">http:\/\/www.nytimes.com\/interactive\/2010\/05\/12\/business\/facebook-privacy.html?ref=personaltech<\/a>, son eri\u015fim 19.12.2010<br \/>\n7-\u00a0<a href=\"http:\/\/ekonomi.haberturk.com\/teknoloji\/haber\/47121-370-kacak-asker-facebookta-yakalandi\">http:\/\/ekonomi.haberturk.com\/teknoloji\/haber\/47121-370-kacak-asker-facebookta-yakalandi<\/a>, son eri\u015fim 19.12.2010<br \/>\n8-\u00a0<a href=\"http:\/\/cadde.milliyet.com.tr\/2010\/06\/20\/YazarDetay\/1318339\/facebook-ta-asker-kacagi-avi?ref=haberici\">http:\/\/cadde.milliyet.com.tr\/2010\/06\/20\/YazarDetay\/1318339\/facebook-ta-asker-kacagi-avi?ref=haberici<\/a>, son eri\u015fim 19.12.2010<br \/>\n9-\u00a0<a href=\"http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/teknoloji\/14135305.asp\">http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/teknoloji\/14135305.asp<\/a>, son eri\u015fim 19.12.2010<br \/>\n10-\u00a0<a href=\"http:\/\/firstmonday.org\/htbin\/cgiwrap\/bin\/ojs\/index.php\/fm\/article\/view\/3086\/2589\">http:\/\/firstmonday.org\/htbin\/cgiwrap\/bin\/ojs\/index.php\/fm\/article\/view\/3086\/2589<\/a>, son eri\u015fim 19.12.2010<br \/>\n11-\u00a0<a href=\"http:\/\/firstmonday.org\/htbin\/cgiwrap\/bin\/ojs\/index.php\/fm\/article\/view\/2775\/2432\">http:\/\/firstmonday.org\/htbin\/cgiwrap\/bin\/ojs\/index.php\/fm\/article\/view\/2775\/2432<\/a>, son eri\u015fim 19.12.2010<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2008 y\u0131l\u0131nda, Trabzon&#8217;da Ramazan e\u011flencelerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanda stant a\u00e7an polis, g\u00f6n\u00fcll\u00fc vatanda\u015flar\u0131m\u0131zdan parmak izi toplar. Al\u0131nan parmak izleri, kimlik bilgileri ve vatanda\u015fa ait bir foto\u011frafla<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-88","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mahremiyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":144,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88\/revisions\/144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yarimada.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}