On y\u0131l \u00f6nce, eski bir NSA (National Security Agency \u2013 ABD Ulusal G\u00fcvenlik Ajans\u0131) \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan Edward Snowden’\u0131n s\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 verilerden s\u00f6z ediyorduk. Snowden’a g\u00f6re NSA, yasalar\u0131n izin verdi\u011finden \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 yap\u0131yordu. Su\u00e7lu veya \u015f\u00fcpheli olmas\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n toplumun geneline ait verileri topluyor, filtreliyor ve analiz ediyordu. Snowden’\u0131n if\u015faatlar\u0131na g\u00f6re ABD, bili\u015fim \u015firketlerinden belirli ki\u015filere ait verileri alabiliyordu. ABD’li yetkililer, bunun sadece kanunlar \u00e7er\u00e7evesinde ve mahkeme karar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Fakat NSA’n\u0131n bu \u015firketlerin sunucular\u0131na do\u011frudan eri\u015febildi\u011fini g\u00f6steren belgeler vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu if\u015faatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda bir \u00e7o\u011fumuz huzur i\u00e7inde s\u0131radanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131k. Sonu\u00e7ta istihbarat \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7in s\u0131radan insanlard\u0131k; telefonumuzu dinleseler veya e-postalar\u0131m\u0131z okusalar ne olurdu? B\u00f6ylece son on y\u0131lda teknoloji \u015firketlerinin toplad\u0131\u011f\u0131 verinin miktar\u0131 ve kapsam\u0131 artt\u0131. G\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zla ilgileri derinle\u015fti. \u0130lk ba\u015fta verilerin toplanmas\u0131 sadece sosyal medya ve ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131m\u0131na dayan\u0131yordu. H\u00e2l\u00e2 inisiyatifin bizde oldu\u011funa inan\u0131yorduk. \u0130stersek sosyal medyadan \u00e7\u0131kabilir veya mahremiyetimizi tehdit eden uygulamalar\u0131 telefonumuzdan silebilirdik! Teknolojiyle kurdu\u011fumuz ili\u015fkide aktif \u00f6znelerdik ya da en az\u0131ndan \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk. Ancak ak\u0131ll\u0131 \u015fehir giri\u015fimleri ve uygulamalar\u0131yla beraber veri ili\u015fkilerinin daha pasif bir bile\u015feni haline geliyoruz. Bu tip uygulamalar g\u00f6zetim ve veri toplamay\u0131 daha geni\u015f ve derin ger\u00e7ekle\u015ftiriyorlar. San Diego’da oldu\u011fu gibi trafi\u011fi kontrol etmek \u00fczere konu\u015fland\u0131r\u0131lan sokak lambalar\u0131 bunun yerine vatanda\u015flar\u0131 g\u00f6zetlemek i\u00e7in kullan\u0131labiliyor. \u015eirketler, \u015fehirleri algoritmalarla optimize etme vaadiyle \u015fehirlerin veri ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tamamen kontrol etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. B\u00f6ylece hem \u015fehrin altyap\u0131s\u0131 (elektrik, su, kanalizasyon, ula\u015f\u0131m vs) \u00fczerindeki etkilerini art\u0131r\u0131yorlar hem de \u00fcretilen verilerin gelecekteki kullan\u0131m\u0131n\u0131 tekellerine al\u0131yorlar. Ak\u0131ll\u0131 \u015fehirleri tart\u0131\u015f\u0131rken kendimizi ba\u015ftan sona “ak\u0131ll\u0131” teknolojilerle yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015fehirlerle s\u0131n\u0131rlamamak gerekiyor. Bir yerden bir yere nas\u0131l gidilece\u011fini tarif eden veya toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131na binmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z uygulamalar\u0131 da bu kapsamda de\u011ferlendirebiliriz.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
\u015eehirler, k\u00fcresel dijital pazarlar\u0131n i\u015fleyi\u015finde kilit yerler haline geliyorlar. B\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketleri ya do\u011frudan ya da yerellerde kurduklar\u0131 ortakl\u0131klarla \u015fehirlerin dijital altyap\u0131lar\u0131nda belirleyici bir g\u00fcce ula\u015f\u0131yorlar. Bu nedenle, yerel y\u00f6netimlerde (\u00f6zellikle Avrupa’da) mahremiyet, dijital haklar ve veri egemenli\u011fi konular\u0131 hakk\u0131nda artan bir ilgi var. Ulusal h\u00fck\u00fcmetler ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar teknoloji \u015firketlerini faaliyetlerinin nas\u0131l d\u00fczenlenebilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131rken baz\u0131 yerel y\u00f6netimler, yurtta\u015flar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in harekete ge\u00e7iyorlar. Teknoloji \u015firketlerinin, kentlerin altyap\u0131s\u0131n\u0131n veri ve yapay zek\u00e2 yard\u0131m\u0131yla daha verimli hale getirme vaatlerini yeterli g\u00f6rm\u00fcyorlar. Yapay zek\u00e2 altyap\u0131la\u015f\u0131rken yurtta\u015flar\u0131n bu yeni altyap\u0131 \u00fczerindeki egemenli\u011fini art\u0131rman\u0131n yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n
Yerel se\u00e7imler yakla\u015f\u0131rken \u015fehirleri ve \u015fehirlerin dijital altyap\u0131s\u0131n\u0131, teknolojik egemenlik ba\u011flam\u0131nda yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Barcelona deneyimi, ba\u015fka bir d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu savunanlar i\u00e7in \u00f6nemli dersler i\u00e7eriyor ve teknolojik egemenli\u011fin uygulanabilirli\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Barselona, 2011’den beri ak\u0131ll\u0131 \u015fehir giri\u015fimlerine \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor. Barselona’n\u0131n ak\u0131ll\u0131 \u015fehir deneyimlerini \u00fc\u00e7 d\u00f6neme ay\u0131rabiliriz. \u015eehir, 2011-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ak\u0131ll\u0131 \u015fehir inovasyonu i\u00e7in \u00f6nde gelen laboratuvarlardan biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Kentsel altyap\u0131lar\u0131 ve karar alma s\u00fcre\u00e7lerini y\u00f6netmek i\u00e7in bir Kent\u0130S (Kent \u0130\u015fletim Sistemi) olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bu d\u00f6nemin en belirgin \u00f6zelli\u011fi, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir giri\u015fimlerinin k\u00fcresel teknoloji \u015firketleriyle geli\u015ftirilen ortakl\u0131klar \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesiydi.<\/p>\n\n\n\n
2011-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Xavier Trias liderli\u011findeki merkez sa\u011f Katalan Milliyet\u00e7i Partisi taraf\u0131ndan y\u00f6netilen Barselona, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir i\u015f f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u015fehir liderlerine g\u00f6sterilmesinde kilit bir yer haline geldi. Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir kimli\u011fini tan\u0131tmak isteyen Barselona, bir Kent\u0130S olu\u015fturarak Cisco, Schneider Electric, Accenture vb teknoloji sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131yla ortakl\u0131klar kurdu. Bir \u015fehrin, t\u0131pk\u0131 bir i\u015fletim sistemi gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi fikri genel kabul g\u00f6r\u00fcyordu. \u015eehrin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve i\u00e7erdi\u011fi s\u00fcre\u00e7ler bilgisayarlar\u0131n yap\u0131s\u0131na benzetiliyordu. Kent\u0130S’ler kentsel uygulamalar i\u00e7in enformasyon ve hesaplamaya dayal\u0131 ekosistemler geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. B\u00f6ylece \u015fehrin i\u015flevsel ve enformasyonel boyutlar\u0131n\u0131 entegre etme; daha \u00f6nce ayr\u0131 veya birbirine gev\u015fek\u00e7e ba\u011fl\u0131 olan altyap\u0131 a\u011flar\u0131, kamu hizmetleri alanlar\u0131, g\u00fcndelik ya\u015fam aras\u0131nda e\u015f g\u00fcd\u00fcm sa\u011flama kapasitesi olu\u015ftururlar. \u015eehir idealize edilmi\u015f, verimli ve son derece entegre bir kurumsal varl\u0131k olarak modellenir.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00f6nemde, \u015fehirlerin bilgisayarla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015firketle\u015ftirilmesiyle i\u00e7 i\u00e7e geli\u015fiyordu. Kent\u0130S’ler, karma\u015f\u0131k kentsel zorluklar\u0131n veriye dayal\u0131 i\u00e7g\u00f6r\u00fcler yoluyla merkezi olarak y\u00f6netilebilece\u011fi vizyonuyla hareket ediyordu. Ancak \u015fehir planc\u0131lar\u0131 ve teknoloji uygulay\u0131c\u0131lar\u0131ndan bu vizyona kar\u015f\u0131 ciddi itirazlar vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Barselona’n\u0131n ikinci d\u00f6nemi, 2015 yerel se\u00e7imlerinde mevcut siyasi partilerle hi\u00e7bir ba\u011f\u0131 olmayan, toplumsal hareketlerden do\u011fan yeni bir siyasi platform olan Barcelona en Com\u00fa’nun iktidara gelmesiyle ba\u015flad\u0131. Ada Colau’nun belediye ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmesiyle birlikte Barselona’n\u0131n ak\u0131ll\u0131 \u015fehir vizyonunda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler oldu. Karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde teknoloji \u015firketlerini de\u011fil vatanda\u015flar\u0131 merkeze alan daha a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya bir yakla\u015f\u0131m benimsendi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 planlama yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Yeni y\u00f6netim d\u00f6neminde uygulamaya konulan programlar, \u015fehirlerde teknoloji ve verinin rol\u00fcne ili\u015fkin alternatif bir vizyon olu\u015fturdu. Bug\u00fcn, “ba\u015fka bir ak\u0131ll\u0131 \u015fehir, ba\u015fka bir veri sahipli\u011fi, ba\u015fka bir yapay zek\u00e2 vs” dedi\u011fimizde bu d\u00f6nemki politikalar sayesinde akl\u0131m\u0131zda somut \u015feyler canlanabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem ise 2019-2023 y\u0131llar\u0131n\u0131 kaps\u0131yor. Bu d\u00f6nemde Colau’nun belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 devam etti. Fakat Barcelona en Com\u00fa’nun oy kaybetmesi ve y\u00f6netimi Sosyalist Parti’yle payla\u015fmas\u0131 nedeniyle Colau daha zay\u0131f bir konumda g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctt\u00fc. \u0130kinci d\u00f6nemdeki atak, kimi zaman d\u00fczen d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan politikalar yerini daha d\u00fczen i\u00e7i politikalara b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
2023 se\u00e7imlerinden sonra Barcelona en Com\u00fa y\u00f6netimi kaybetti. Ama Barcelona en Com\u00fa’nun 2015-2019 y\u0131llar\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi ak\u0131ll\u0131 \u015fehir vizyonu bilgisayarla\u015ft\u0131r\u0131lan ve \u015firketle\u015ftirilen \u015fehirler d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ve ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir bir ak\u0131ll\u0131 \u015fehrin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Daha \u00f6nemlisi Barselona deneyimi, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 y\u00f6neti\u015fim olanaklar\u0131 ve teknolojik egemenli\u011fin nas\u0131l in\u015fa edilebilece\u011fi hakk\u0131nda \u00f6nemli dersler i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n\n\n
2015 se\u00e7imleri sonras\u0131nda Barcelona en Com\u00fa’nun lideri Ada Colau, \u0130spanyol Sosyalist Partisi’nin Katalan \u015fubesinin de deste\u011fiyle Barselona’n\u0131n ilk kad\u0131n belediye ba\u015fkan\u0131 oldu. Barcelona en Com\u00fa, geleneksel siyasetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir vizyona sahipti. Haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 “\u015eehir Nas\u0131l Geri Kazan\u0131l\u0131r: Belediye Dijital Platformu Olu\u015fturma Rehberi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgede \u015funlar yaz\u0131yordu (https:\/\/nettime.org\/Lists-Archives\/nettime-l-1612\/msg00009.html<\/a>):<\/p>\n\n\n\n Belediye y\u00f6netimlerinin halka yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, de\u011fi\u015fimi sokaklardan kurumlara ta\u015f\u0131mak i\u00e7in onlar\u0131 en iyi f\u0131rsat haline getiriyor. Kentler her zaman bulu\u015fmalar\u0131n, fikir al\u0131\u015fveri\u015flerinin, yeniliklerin ve gerekti\u011finde devrimlerin mekan\u0131 olmu\u015ftur. \u015eehirler demokrasinin do\u011fdu\u011fu yerdir ve onu kurtarmaya ba\u015flayabilece\u011fimiz yerler olacaklar.<\/p>\n\n\n\n Colau, cesur ve yarat\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler gerektiren ola\u011fan\u00fcst\u00fc zamanlarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirtiyor; e\u011fer farkl\u0131 bir \u015fehir hayal edebilirsek, onu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme g\u00fcc\u00fcne de sahip olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 savunuyordu.<\/p>\n\n\n\n Yeni y\u00f6netim; konut reformu, temel hizmetlerin sa\u011flanmas\u0131 ve belediye varl\u0131klar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fcn yeniden kazan\u0131lmas\u0131 gibi bir dizi alanda cesur politikalar geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Belediyenin ba\u015fl\u0131ca hedeflerinden biri 2008 ekonomik krizinden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilenen en savunmas\u0131z kesimlere do\u011frudan yard\u0131m etmekti. Colau, tahliyelere kar\u015f\u0131 aktivizmiyle bir halk lideri olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u0130spanya’n\u0131n en \u00f6nemli toplumsal hareketlerinden PAH’\u0131n (Plataforma d’Afectats per la Hipoteca – \u0130potek Ma\u011fdurlar\u0131 Platformu) s\u00f6zc\u00fcs\u00fcyd\u00fc. Dolay\u0131s\u0131yla konut stokunun Airbnb ve benzeri dijital platformlar taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesi nedeniyle artan bask\u0131n\u0131n ve kent sakinlerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131n fark\u0131ndayd\u0131. Colau’nun g\u00f6rev s\u00fcresinin ilk aylar\u0131nda belediye y\u00f6netimi, tahliyeleri durdurmaya ve sosyal konutlar\u0131 art\u0131rmaya, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini garanti alt\u0131na almaya odakland\u0131. Uygun fiyatl\u0131 enerji ve su sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Barcelona en Com\u00fa’nun \u015fehir y\u00f6netiminde teknolojinin kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin vizyonu ise iki ana temele dayan\u0131yordu. Birincisi, teknolojinin kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasiyi yenilemek i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorlard\u0131. \u0130kincisi, \u015fehirlerdeki mevcut ak\u0131ll\u0131 \u015fehir paradigmas\u0131n\u0131n yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya \u00f6rg\u00fctlenmesine ve teknolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 omas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Yeni y\u00f6netimin teknoloji politikas\u0131, AB’nin D-CENT (Decentralised Citizens ENgagement Technologies – Merkezi Olmayan Yurtta\u015f Kat\u0131l\u0131m Teknolojileri) projesi kapsam\u0131nda geli\u015ftirilen fikirlerden etkilenmi\u015fti (https:\/\/dcentproject.eu\/<\/a>).<\/p>\n\n\n\n 2016’n\u0131n ba\u015f\u0131nda Belediye Eylem Plan\u0131’n\u0131n ortak yap\u0131m\u0131n\u0131 desteklemek amac\u0131yla Decidim platformu hayata ge\u00e7irildi (https:\/\/www.decidim.barcelona\/<\/a>). Bir\u00e7ok kurum, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve farkl\u0131 t\u00fcrden aktivistler; veri ve teknolojiyle ilgili zorluklar\u0131 ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla de\u011ferlendirmeye ba\u015flad\u0131. Barselona’n\u0131n siyasi ve sosyal k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u00f6nemli bir yere sahip olan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 s\u00fcrece olumlu katk\u0131larda bulundu.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi Barcelona en Com\u00fa \u015firketlerin inisiyatifinde geli\u015ftirilen ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu. Bunun yerine dijital haklar, teknolojik egemenlik ve veri egemenli\u011fi kavramlar\u0131 etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenecek bir dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc savunuyorlard\u0131. Bu kapsamda, Ekim 2016’da yay\u0131mlanan Barselona Dijital Plan\u0131, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in y\u0131ll\u0131k 75 milyon Avro b\u00fct\u00e7eye sahipti ve \u00fc\u00e7 temele dayan\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n Dijital planda ana hatlar\u0131 \u00e7izilen vizyon daha sonra yeni Kent\u0130S (bu sefer a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 \u00f6rg\u00fctlenecekti), Sentilo, DECODE ve Steam Barcelona gibi bir dizi yasal araca, \u00f6rg\u00fctsel giri\u015fime ve projeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu yeni vizyon, Kentler i\u00e7in Teknolojik Egemenlik ve Dijital Haklar Lehine Manifesto<\/em>‘da a\u00e7\u0131kland\u0131 (https:\/\/www.barcelona.cat\/digitalstandards\/manifesto\/0.2\/<\/a>). Manifestoda, Barselona’n\u0131n yeni dijital vizyonunu ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi i\u00e7in gerekli de\u011ferler, hedefler ve eylemler belirlenmi\u015f ve \u015fehirlerin vatanda\u015flar\u0131 merkeze alan dijital politikalar geli\u015ftirebilmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir politika ara\u00e7 seti olan Etik Dijital Standartlar tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Belediye, di\u011fer \u015fehirlerin de bu politika ara\u00e7 setinden yararlanabilmesi i\u00e7in ara\u00e7 setini GitHub’da payla\u015ft\u0131 ve Dijital Haklar i\u00e7in Kentler Koalisyonu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da\u011f\u0131tt\u0131 (https:\/\/www.barcelona.cat\/digitalstandards\/en\/init\/0.1\/index.html<\/a>).<\/p>\n\n\n\n Politika ara\u00e7 setinin di\u011fer temel politika belgeleri de zaman i\u00e7inde yay\u0131mland\u0131. Eyl\u00fcl 2017’de yay\u0131mlanan Dijital Hizmet Standartlar\u0131, \u015fehrin dijital hizmetlerle ilgili i\u015fleyi\u015f \u015feklini y\u00f6nlendirecek ilkeler i\u00e7eriyordu. Bu ilkelerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131 (https:\/\/www.barcelona.cat\/digitalstandards\/en\/tech-sovereignty\/0.1\/general-principles<\/a>):<\/p>\n\n\n\n \u00d6zg\u00fcr Yaz\u0131l\u0131m ve Kamu Y\u00f6netimi Hizmetlerinin \u00c7evik Geli\u015ftirilmesine ili\u015fkin H\u00fck\u00fcmet Tedbiri ise \u015fehrin ve vatanda\u015flar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131, teknolojinin daha demokratik bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 yoluyla \u00e7\u00f6zmeyi ama\u00e7layan teknolojik egemenli\u011fe odaklanm\u0131\u015ft\u0131. Teknolojik egemenlik hedefi; \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m, birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilirlik ve \u00f6zg\u00fcr standartlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 etraf\u0131nda yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fim gibi veriyi art\u0131k sadece mahremiyet ekseninde tart\u0131\u015famay\u0131z. Veri, yapay \u00f6\u011frenme modellerinin temelini olu\u015fturuyor. Dolay\u0131s\u0131yla verinin y\u00f6neti\u015fiminin d\u00fczenlenmesi Barselona i\u00e7in kritik \u00f6nemdeydi. Veri kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin mevcut yakla\u015f\u0131mlar, teknoloji \u015firketlerine \u00e7e\u015fitli ayr\u0131cal\u0131klar sa\u011fl\u0131yor. Bu nedenle, \u015fehrin sakinlerinin yeni teknoloji platformlar\u0131 ve hizmetleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fcretilen kentsel verilerden yararlanma kapasiteleri s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor. Verinin rekabet avantaj\u0131 sa\u011flayan bir varl\u0131k olarak de\u011fil, ortak refah\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kamuya a\u00e7\u0131k ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k esas\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015f toku\u015f edilebilen sosyal bir altyap\u0131 olarak de\u011ferlendirilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n Bu ba\u011flamda, Barselona’n\u0131n veri politikas\u0131n\u0131n kilit kavramlardan veri m\u00fc\u015fterekleri, kolektif ve ortak faydalar i\u00e7in verinin de\u011ferini vurguluyor. Veri m\u00fc\u015fterekleri, veri egemenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in temel \u00f6nemde. Vatanda\u015flar ve hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131larla yap\u0131lan yeni s\u00f6zle\u015fme d\u00fczenlemeleriyle desteklenen, verilerin payla\u015f\u0131m\u0131 ve kullan\u0131m\u0131n\u0131 y\u00f6neten bir dizi yeni protokole dayan\u0131yor. DECODE (https:\/\/decodeproject.eu\/<\/a>) taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen \u015fifreli, tasar\u0131m\u0131 gere\u011fi gizlilik i\u00e7eren yaz\u0131l\u0131m sayesinde kent sakinlerine ‘neyi \u00f6zel tutacaklar\u0131na ve neyi payla\u015fmak istediklerine, kimlerle ve hangi ko\u015fullarda payla\u015facaklar\u0131na karar verme’ f\u0131rsat\u0131 tan\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Yerel y\u00f6netim; h\u00fck\u00fcmetin ve vatanda\u015flar\u0131n teknolojik yeniliklerin y\u00f6n\u00fc ve kullan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendi \u00f6nceliklerini belirlemelerine olanak tan\u0131yan, net sosyal faydalar ve kamusal getiriler sa\u011flayan teknolojik egemenli\u011fe do\u011fru bir ge\u00e7i\u015fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeyi ama\u00e7l\u0131yordu. Bu da \u00e7o\u011fu zaman b\u00fcy\u00fck \u00e7ok uluslu hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n elindeki veri ve teknoloji altyap\u0131lar\u0131na ili\u015fkin kritik bilgilerin geri kazan\u0131lmas\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu dijital hizmet ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleri geli\u015ftirmek i\u00e7in yerel KOB\u0130’lerin ve yenilik\u00e7ilerin s\u00fcrece dahil edilmesi anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n\n\n\n Vatanda\u015flar\u0131n verilerinin kullan\u0131m\u0131 konusunda pratik olarak daha fazla \u00f6zerkli\u011fe ula\u015fmas\u0131 sadece bir prensip meselesi de\u011fildi. Uygulamada da verilerin \u00e7e\u015fitli payda\u015flar taraf\u0131ndan nas\u0131l y\u00f6netilebilece\u011fini yeniden tasarlamak i\u00e7in bir dizi yeni standart, teknoloji ve sat\u0131n alma uygulamas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n Barselona’n\u0131n veri egemenli\u011fi politikas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 temel bile\u015feni vard\u0131:<\/p>\n\n\n\n A\u00e7\u0131k veri politikalar\u0131 do\u011frultusunda mevcut h\u00fck\u00fcmet verileri, makine taraf\u0131ndan okunabilir formatlarda yay\u0131mlan\u0131yordu. Ancak veri y\u00f6neti\u015fiminde daha stratejik bir yakla\u015f\u0131ma gerek vard\u0131. Bu do\u011frultuda, 1288 milyon avroluk bir b\u00fct\u00e7e tahsisi ile \u00fc\u00e7 alanda \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131:<\/p>\n\n\n\n \u0130lk \u00f6nce \u015fehrin verilerinin bir araya getirilmesi gerekiyordu. Yeni Kent\u0130S, Barselona i\u00e7in standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir veri ontolojisine sahip bir veri g\u00f6l\u00fc olu\u015fturmay\u0131 hedefliyordu. Veri g\u00f6l\u00fc, veri kaynaklar\u0131n\u0131n grupland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan, uygulama programlama aray\u00fczlerine (API) dayal\u0131 mimari, s\u00fcre\u00e7ler ve operasyonel standartlar olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Kent\u0130S, \u015fehirdeki veri y\u00f6neti\u015fimini iyile\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6nemli bir teknolojik ara\u00e7 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n MDO ise \u0130spanya’da ilk kez hayata ge\u00e7irilecek bir yap\u0131yd\u0131. Misyonu, i\u015flevleri ve sorumluluklar\u0131 18 Nisan 2018 tarihinde yay\u0131nlanan bir belediye genelgesiyle belirlenmi\u015fti. MDO, Kent\u0130S veri g\u00f6l\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131na ve buna paralel olarak veri m\u00fc\u015fterekleri stratejisinin ve etik dijital standartlar\u0131n uygulanmas\u0131na odaklanm\u0131\u015ft\u0131. Kamu ihalelerinin veri egemenli\u011fiyle uyumlu olmas\u0131na dikkat ediliyordu.<\/p>\n\n\n\n MDO, belediyenin di\u011fer departmanlar\u0131 i\u00e7in dahili bir hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 olarak faaliyet g\u00f6steriyordu. Bu departmanlar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 daha iyi anlayabilmeleri veya eylemlerini de\u011ferlendirebilmeleri i\u00e7in verilerden nas\u0131l yararlanabilecekleri hakk\u0131nda veri bilimi hizmetleri sunuyordu. Burada i\u015fe yaramad\u0131klar\u0131 fark edilen giri\u015fimleri h\u0131zla terk etmeyi i\u00e7eren, nispeten yal\u0131n stratejilere dayanan \u00e7evik metodolojilerden yararlan\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n\n
\n
Verinin Y\u00f6neti\u015fimi<\/h2>\n\n\n\n
Veri Egemenli\u011fi Politikas\u0131<\/h2>\n\n\n\n
\n
Silo Halindeki A\u00e7\u0131k Verilerden T\u00fcmle\u015fik Veri M\u00fc\u015ftereklerine<\/h3>\n\n\n\n
\n